یک ماه با اقتصاد جهان

ماهی که پشت سر گذاشتیم سرشار از اتفاقات اقتصادی مختلف چه در بازارهای مالی و چه در عرصه فعالیت کمپانی‌های بزرگ بود.

سقوط دلار دلار آمریکا در مهرماه به پایین‌ترین سطح خود در برابر یورو رسید. در روز هشتم مهر در شبکه الکترونیک مبادلات ارزی هر یورو در مقابل ۴۲/۱دلار آمریکا دادوستد شد. به این ترتیب دلار به پایین‌ترین نرخ خود در برابر یورو از ابتدای به جریان افتادن پول واحد اروپا رسید. کاهش نرخ بهره ایالات‌متحده و اخباری که در خصوص تداوم بحران در صنایع آمریکا منتشر شدند. از مهم‌ترین دلایل کاهش ارزش دلار است. به نظر می‌رسد کاهش ارز دلار در برابر یورو سیاستی‌ عامدانه از سوی ایالات‌متحده برای تقویت صادرات این کشور بوده است.

پایان تردید فدرال رزرو

بانک مرکزی ایالات متحده سرانجام در این ماه به تردید یک ساله خود پایان داده و نرخ بهره آمریکا را کاهش داد. بیش از یک سال بود که فعالان اقتصادی به‌خصوص معامله‌گران بورس نیویورک در انتظار این اتفاق بودند. بن‌برنانکی در شرایطی که کاهش نرخ بهره تن داد که سایه رکود روی بازارهای مالی آمریکا سنگینی می‌کرد. به اعتقاد اکثر تحلیلگران تنها راه برون‌رفت از این بحران کاهش نرخ بهره بود. فدرال رزرو در اقدامی از پیش اعلام نشده نرخ بهره را ۵/۰درصد کاهش داد و از ۲۵/۵درصد به ۷۵/۴درصد رساند. پیش از این تصور می‌شد بانک مرکزی آمریکا نرخ بهره را ۲۵/۰درصد کاهش دهد.

اعتصاب بزرگ

ایالات‌متحده طی ماه گذشته یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های کارگری ۵۰سال اخیر خود را تجربه کرد. کارگران جنرال موتورز که پس از هفته‌ها مذاکرات فشرده نتوانستند بر سر حقوق و دستمزد و نظام پرداخت‌ها با کارفرمایان خود به توافق برسند در اقدامی ناگهانی دست به اعتصاب سراسری زدند. بیش از ۸۰هزار کارگر دست از کار کشیدند. این اعتصاب کارگری از سال ۱۹۷۰ تاکنون در آمریکا بی‌سابقه بوده است. در این اعتصاب که ۳روز به طور انجامید جنرال موتورز نزدیک به یک میلیارد دلار زیان دید. مذاکرات بین جنرال موتورز و اتحادیه کارگران با دخالت کاخ سفید مجددا آغاز شد. کارگران ۱۰هفته است که مشغول مذاکره هستند.

لبخند نفت به ۹۰ دلار

قیمت نفت طی مهرماه به رقم بی‌سابقه ۹۰ دلار رسید. روز ۱۸ اکتبر برابر با ۲۷ مهرماه هر شبکه نفت وست‌تگزاس در بورس نیویورک به قیمت ۰۷/۹۰ دلار دادوستد شد. قیمت نفت پس از آن افزایش یافت که دولت ترکیه اعلام کرد به منظور اقدام نظامی علیه شورشیان کرد عضو حزب کارگران کردستان که در کردستان عراق پناه گرفته‌اند به خاک عراق حمله نظامی خواهد کرد.

منطقه شمال عراق که کردستان نیز بخشی از آن است سومین ذخایر بزرگ نفت جهان را در خود جای داده است. هرگونه اقدام نظامی در این منطقه می‌تواند باعث نگرانی بازارهای نفت شود. در پی افزایش قیمت نفت بهای سبد نفتی اوپک نیز به رکورد بی‌سابقه ۸۲/۸۱ دلار در هر بشکه رسید.

طلا در پی نفت

به دنبال افزایش قیمت نفت‌خام و کاهش ارزش دلار آمریکا بهای طلا نیز در بازارهای جهانی رو به افزایش گذاشت. در روز ۱۸ اکتبر بهای هر اونس طلا در بورس لندن به ۷۶۱ دلار رسید تا رکورد جدیدی برای این فلز ارزشمند ثبت شود.

به اعتقاد تحلیلگران، شرایط اقتصاد جهانی و عدم سرمایه‌گذاری در استخراج معادن طلای جدید در آفریقا در کنار افزایش میزان تقاضا در ادامه باعث افزایش قیمت طلا به سطوحی بالاتر از سطوح کنونی خواهد شد. هم‌اکنون رسیدن قیمت طلا به ۸۰۰دلار دور از ذهن نیست.

خشم اتحادیه اروپا از چین

پیتر ماندلسون، کمیسر تجاری اتحادیه اروپا طی نامه‌ای به خوزه مانوئل باروسو، رییس کمیسیون اروپا از رشد صادرات چین به اتحادیه اروپا به شدت ابراز نگرانی کرد. ماندلسون در این نامه که آن را بسیار مهم ارزیابی کرده‌اند گفته است که صادرات چین به اتحادیه اروپا غیرقابل کنترل شده است. براساس گفته‌ پیترماندلسون کسری تجاری اتحادیه اروپا با چین در هر ساعت ۲۰میلیون دلار افزایش پیدا می‌کند، در حالی که صادرات اروپا به چین تغییر چندانی ندارد. میزان صادرات اتحادیه اروپا به سوئد اکنون بیش از صادرات به چین است و از نظر کمیسر تجاری این یک نابرابری آشکار و فاجعه است که باید برای آن کاری کرد.

دور دوحه به ۲۰۰۸ کشید

دبیرخانه سازمان تجارت جهانی اعلام کرد در ادامه سال ۲۰۰۸ هیچ نشستی به منظور ادامه گفت‌وگوهای تجارت آزاد جهانی موسوم به دور دوحه در سطح وزیران برگزار نخواهد شد. پیش از این اعلام شده بود که تکلیف دور دوحه تا پایان امسال مشخص خواهد شد.

با این وجود طرف‌های درگیر در مذاکرات نتوانستند به نتایج روشنی دست پیدا کنند و به همین دلیل فعلا مذاکرات کارشناسی انجام می‌شود و جلسه‌ای برای توافق در میان نخواهد بود. در مذاکرات دور دوحه کشورهای ثروتمند و در حال توسعه برسر پرداخت یارانه‌های کشاورزی در کشورهای در حال توسعه و بالا بودن تعرفه واردات در کشورهای در حال توسعه با یکدیگر اختلاف دارند.

یورو علیه ایرباس

افزایش ارزش یورو در برابر دلار آمریکا به چالشی برای شرکت‌های بزرگ اروپایی تبدیل شده است. کمپانی هواپیماسازی ایرباس یکی از این شرکت‌ها است که اعلام کرده بیش از یک میلیارد دلار در چند ماه اخیر به دلیل تقویت ارزش یورو زیان کرده است.

معاون این شرکت چندی قبل اعلام کرد به ازای هر یک سنت قدرت‌گیری یورو در برابر دلار شرکت ایرباس یکصد میلیون دلار زیان می‌بیند. اکثر مشتریان ایرباس خرید خود را به دلار انجام می‌دهند و این در حالی است که هزینه‌ها به یورو انجام می‌شود.

شرکت ایرباس از بانک مرکزی اروپا درخواست کرده است تا هر چه سریع‌تر مانع افزایش بیشتر ارزش یورو شود.

روزهای خوب کوکاکولا

شرکت نوشابه گازی کوکاکولا در گزارش جدید خود که در نیمه مهرماه منتشر شد اعلام کرد درآمد این شرکت در ۳ماه سوم سال افزایش پیدا کرده است. این مساله سبب افزایش ۸۰سنتی ارزش سهام این شرکت شد. بنابراین گزارش درآمد کوکاکولا در ربع سوم سال نسبت به ربع دوم ۱۹درصد افزایش یافته و به ۷/۷میلیارد دلار رسیده است. عمده علت افزایش فروش کوکاکولا در فصل تابستان به دلیل افزایش تقاضا در اقتصادهای نوظهور بوده است. فروش بزرگ‌ترین کمپانی نوشابه‌سازی جهان در چهار کشور چین، هند، روسیه و برزیل در سه ماه سوم سال بیش از ۱۰درصد افزایش داشته است.