مصایب فروش خرما و کشمش در بازار آمریکای شمالی

سهراب مسعودی

۱ - شرکت مارسیا با همکاری بسیار نزدیک شرکت آرات و هماهنگی کاملی که حاصل ۱۵سال تلاش شبانه‌روزی مشترک کارکنان این دو شرکت است، توانسته است به بازار نسبتا خوبی در فروش کشمش و خرمای ایران در بازار کشورهای آمریکای شمالی دست پیدا کند. متاسفانه با وجود تلاش بی‌وقفه به دلیل عدم همکاری دولت و مدیران بخش صادرات غیرنفتی مشکلات بسیار زیادی در راه بسط این بازار وجود دارد که امکان حل آنها به هیچ عنوان بدون مساعدت‌های دولت و وزارتخانه‌های بازرگانی و کشاورزی امکان‌پذیر نیست.

شرکت آرات با بهره‌گیری از آخرین دستاورد‌های علمی و به کارگیری مدرن‌ترین روش‌های کنترل کیفی قادر به تولید محصول کشمش و بعضی از محصولات خرما در سطوح بسیار بالا و قابل قبول در بازارهای آمریکای شمالی با وجود قوانین بسیار مشکل و پیچیده آنها برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی خود شده است. صنعت خشکبار ایران به ویژه کشمش و خرما در زمینه تولید، برداشت و نگهداری مواد خام و اولیه تا قبل از ورود به کارخانه برای پروسه شست‌وشو و آماده‌سازی جهت صادرات دچار ضعف‌های بسیار عمده‌ای است.رقبای ایران در این بازار به پیشرفت‌های بسیار بالایی رسیده‌اند که محصول نهایی آنها به مراتب از نظر کیفی از محصول مشابه ایرانی بهتر و بادوام‌تر است. این تفاوت کیفی واردکنندگان محصولات ایرانی،‌ از جمله شرکت مارسیا، را دچار معضلات بسیار زیاد از جمله اجبار به فروش ارزان‌تر محصولات به منظور رقابت‌پذیری با محصولات مشابه تولید سایر کشورها خصوصا ترکیه نموده است.

به اعتقاد ما، دولت و دست‌اندرکاران بخش کشاورزی، بازرگانی و صادرات غیرنفتی باید در مراحل برداشت و انبارداری کالا تجدیدنظر کرده و آموزش و کمک به تولیدکنندگان و کشاورزان را به صورت جدی دنبال کنند.

شرایط بسیار اسف‌بار انبارداری کشمش و خرما از عمر مفید محصول نهایی تا حد ۵۰درصد کاسته و باعث ضرر و زیان واردکنندگان محصولات ایران و نهایتا مرجوع کردن جنس می‌شود. شرایط نگهداری خرمای ایران در جنوب که از شرایط نگهداری کشمش هم بدتر است، باعث آسیب‌دیدگی جنس و آفت‌زدگی بالای آن شده که این معضل به نوبه خود از کیفیت نهایی محصول کاسته و باعث بروز مشکلات عدیده برای واردکنندگان کالا می‌شود.

بحث در زمینه چگونگی کمک دولت به بخش‌های تولید کشمش (ماده اولیه) و انبارداری صحیح آن و همچنین نحوه نگهداری خرما و کارگاه‌های تولید و بی‌هسته‌کردن در جنوب ایران بسیار تخصصی و پیچیده است که نیاز به همکاری و مشارکت بسیار نزدیک دولت و دست‌اندرکاران بخش صادرات غیرنفتی و تولیدکنندگان و صادرکنندگان این محصولات دارد و مطرح کردن آن از حوصله این مقال خارج است. نویسنده این سطور به عنوان یکی از واردکنندگان این محصولات به کشورهای آمریکای شمالی چندین‌بار تلاش کرده است که این مطالب را با دست‌اندرکاران مطرح کند، اما متاسفانه هیچ‌گاه با استقبال مسوولان روبه‌رو نشده است. چنانچه نیاز به مشاورت و یا بحث در مورد چگونگی کمک دولت برای بهبود کیفی این محصولات باشد، با کمال میل حاضر به هرگونه همکاری و تبادل‌ اطلاعات خواهم بود.