فقدان استراتژی در جهانگردی

اسماعیل قادری *

ما به تقاضای جهانگردی توجهی نداریم. یعنی فقط به ظرفیت ها و پتانسیل خودمان توجه داریم و نه به تقاضای جهانی. در حالی که باید ببینم جهانگردان دنیا خصوصا کشورهای همسایه که باید اولویت اول ما برای جذب توریست باشد، چه چیزهایی را نیاز دارند و چه تقاضاهایی برای گردشگری و تفریح دارند و ما به این تقاضاها پاسخ بدهیم. یعنی اولین کار ما این است که ما شناختی از بازار جهانگردی ایران داشته باشیم. ما از بازار جهانگردی ایران، شناختی نداریم و نمی دانیم که کجا و چه آدم هایی وجود دارند که می خواهند به ایران مسافرت کنند و انگیزه سفر آنها چه هست. فقط بر این تاکید می کنیم که ما این ها ظرفیت ها را داریم. به همین دلیل، چیزی که ما باید روی آن کار کنیم این است که جهانگردان دنیا چه می خواهند و ما کدام بخش از این تقاضاها را می توانیم برآورده کنیم و بعد برنامه ریزی کنیم متناسب با سیاست های حاکم بر بخش فرهنگ و سیاست های حاکم بر نظام اجتماعی خودمان و ببینیم کدام بخش از این تقاضاها را می توانیم پاسخ بدهیم و برنامه ریزی کنیم برای این که از این تقاضاها استفاده کنیم و بخشی از ورودی های خود را تامین کنیم و درآمد از آن کسب کنیم. اشکال بزرگ ما این است که در حوزه جهانگردی، استراتژی نداریم. چون مطالعات بازار نداریم. در نتیجه همین کشورهای عربی و شیعیانی که همسایه های ما هستند و علاقه مند هستند که به ایران سفر کنند و به زیارت اماکن مذهبی ایران بروند اما ما برای آنها هم برنامه ریزی نکرده ایم. یعنی دقیقا نمی شناسیم که آنها چه زمانی می خواهند بیایند و چرا می خواهند بیایند و از کجا می خواهند بازدید کنند و چقدر قرار است هزینه کنند و چقدر قرار است در ایران اقامت کند. تا وقتی استراتژی ما تعریف نشود که ما از جهانگردی چه می خواهیم و توسعه جهانگردی را با چه هدفی دنبال می کنیم، نه در بعد جهانگردی مذهبی و نه در بعد جهانگردی طبیعت گردی و نه در بعد سایر جنبه ها و اصطلاحا جهانگردی میراثی موفق نخواهیم بود. چون دقیقا آن چیزی که الان محور اصلی توسعه جهانگردی است توجه به تقاضاهای جهانگردی است. ما حتی در بعد جهانگردی مذهبی، خیلی به این جنبه توجه نداریم.

*مدرس دانشگاه و مشاور کمیته گردشگری مرکز پژوهش های مجلس