تصویر روز از نهاد اجرایی بازار سرمایه

شرکت بورس اوراق بهادار تهران نهاد اجرایی بازار سرمایه به شمار می‌رود که ۶ سال پیش برای به دست گرفتن عملیات اجرایی بازار سهام راه‌اندازی شد تا بدین ترتیب قانون جدید بازار سرمایه کلید بخورد.

این شرکت سهامی عام در کنار اداره مطلوب بازار سرمایه، خود نیز به عنوان یک شرکت دارای سهامدار حقیقی و حقوقی کارنامه قابل قبولی بر جای گذاشته است.

از این رو در گفت‌وگو با دکتر حسن قالیباف‌اصل مدیرعامل بورس تهران به بررسی آخرین تحولات نهاد اجرایی بازار سرمایه پرداخته‌ایم.

این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید: ارزیابی شما از عملکرد شرکت بورس چگونه است؟

با توجه به حجم و ارزش معاملات انجام شده به‌رغم نوسان اقتصادی سال‌جاری، بورس تهران عملکرد خوبی را به نمایش گذاشته است. با مشاهده عملکرد ۹ ماهه سال‌جاری که در سایت کدال نیز موجود می‌باشد از نتایج عملکرد، رضایت‌‌مندی لازم وجود دارد و انشاءالله تا پایان سال نیز به نتیجه بهتری دست خواهیم یافت. درخصوص برنامه عرضه‌های اولیه نیز باید اشاره کرد که در سال جاری از میان شرکت‌های پذیرفته شده سهام شرکت بیمه ملت در ۱۹ تیرماه و شرکت پالایش نفت بندرعباس در تاریخ ۴ تیرماه در بورس اوراق بهادارتهران عرضه شدند. همچنین اوراق سهام شرکت سیمان آبیک در تاریخ ۱۸ تیرماه در فهرست نرخ‌های بازار دوم بورس اوراق بهادار تهران درج شد و پذیرش دو شرکت بزرگ هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس و هلدینگ نفت، گاز و پتروشیمی تأمین نیز اخیرا به اتمام رسید. همچنین پرونده پذیرش شرکت‌های تهیه و تولید مواد معدنی ایران، هلدینگ دارویی تامین، سرمایه گذاری مس سرچشمه نیز در دست تکمیل است که به امید خدا تا پایان سال نهایی و عرضه خواهند شد.

در بازار بدهی نیز، اوراق مشارکت شهرداری شیراز و به دنبال آن اوراق مشارکت شرکت سایپا پذیرش شده است.

برنامه‌های آتی شرکت بورس برای عرضه‌های اولیه و گسترش فعالیت این شرکت چیست؟

برنامه‌های سال آینده در سرفصل‌های «پذیرش سهام و اوراق بدهی جدید» و«برنامه‌های معرفی بورس اوراق بهادار و بازاریابی» تعریف شده است که فعلا پذیرش ۱۰ شرکت جدید و ۵ اوراق بدهی می‌باشد. پذیرش شرکت‌های زیرمجموعه شرکت هلدینگ پتروشیمی خلیج‌فارس شامل پتروشیمی بندرامام، پتروشیمی پارس، پتروشیمی نور و سایر شرکت‌های واجد شرایط از آن مجموعه در دستور کار سال آینده مدیریت پذیرش قرار دارد و پیگیری در مورد پذیرش سایر هلدینگ‌های شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی(شستا) نیز به عمل خواهد آمد. علاوه براین، با ابلاغ فهرست واگذاری سال ۱۳۹۲ نیز بورس اوراق بهادار تهران در ارتباط تنگاتنگ با سازمان خصوصی‌سازی در راستای اجرای سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی در جهت پذیرش شرکت‌های صدر اصل یاد شده تلاش خواهد کرد. در زمینه‌ جذب شرکت‌های جدید بخش خصوصی از طریق اجرای برنامه‌های بازاریابی از قبیل برگزاری همایش‌های منطقه‌ای از طریق تالارهای مناطق، حضور مستمر در نمایشگاه‌های تخصصی و شناسایی شرکت‌های مستعد پذیرش در بورس، چاپ کتب و نشریات تخصصی و ارائه مقالات مرتبط در نشریات تخصصی، دعوت از مدیران هلدینگ و مذاکره به منظور ترغیب ایشان به عرضه شرکت‌های تابعه، موضوع پیگیری خواهد شد.

شرکت بورس در ۶ ماهه اول امسال وضع خوبی باتوجه به شرایط بازار نداشت، اگر نگاهی به صورت‌های مالی ۶ ماهه بکنیم درآمدها ۲۷ درصد و سود ۴۶ درصد افت را نسبت به ۶ ماهه اول ۹۰ نشان می‌داد. در ۹ ماهه این وضع عوض نشده است؟

همان‌طور که عنوان شد علیرغم شرایط خاص اقتصادی و جولان بازار ارز و طلا و علاقه سرمایه‌گذاران برای حضور در بازارهای فوق، بازار سرمایه نیز از رونق قابل انتظار برخوردار بوده و عملکرد بورس تهران نیز به نسبت بودجه و همچنین به تناسب دوره مشابه سال قبل مطلوب ارزیابی می‌شود. با توجه به تغییر وضعیت و نگرش سرمایه‌گذاران افزایش حجم معاملات همچنان متصور است به طوری که در ۹ ماهه امسال نسبت به دوره مشابه سال قبل درآمدهای عملیاتی ۳/۱ درصد افزایش داشته و سود خالص ۹ ماهه سال جاری بودجه پیش‌بینی شده را پوشش داده است و امید است تا پایان سال وضعیتی بهتر از پیش‌بینی مورد نظر نیز به دست آید.

با گسترش شبکه آن‌لاین آیا همچنان ارائه خدمات در تالارهای منطقه‌ای را ادامه می‌دهید؟

باتوجه به ظرفیت‌های خالی سرمایه گذاری در بازار سرمایه در سطح کشور موضوع تسهیل و توسعه دسترسی به بازار و شبکه معاملات در سراسر کشور همواره از اهداف و برنامه‌های بورس تهران بوده و می‌باشد؛ بنابراین کارکردهای معاملات برخط و فعالیت تالارها و دفاتر منطقه‌ای در کنار هم پیگیری و اجرا می‌شوند. همچنین تالارهای منطقه‌ای به عنوان نماینده بازار سرمایه در شهرهای مختلف ایفای وظیفه می‌کند که اهم آن آموزش و فرهنگ‌سازی افراد جامعه متناسب با نیازهای شناسایی شده، فراهم نمودن دسترسی به شبکه معاملات، نظارت بر کارگزاران و سایر موارد است و منافع بسیاری را نصیب بازار سرمایه کشور می‌کند. بر این اساس تالارهای منطقه‌ای همچنان به شکل بهتر و توسعه یافته به فعالیت خود ادامه خواهند داد.

برنامه افزایش سهام شرکت بورس در چه وضعیتی قرار دارد؟

با توجه به برگزاری مجمع عمومی عادی سالانه بورس تهران برای عملکرد مالی منتهی به ۲۹ اسفندماه۱۳۹۰ در روز ۲۰ تیرماه و تشکیل اولین جلسه هیات مدیره با اعضای جدید در مهرماه سال‌جاری، اقدام لازم برای افزایش سرمایه ۵۰ درصدی موردنظر سهامداران مورد تاکید قرار گرفت. سپس فرآیند مربوط با تهیه گزارش توجیهی افزایش سرمایه توسط امور مالی شروع شد و حسابرسی مستقل نیز پس از اتمام بررسی‌های لازم اصلاحات مورد نظر خود را پیشنهاد کرد. هم‌اکنون گزارش حسابرس در حال صدور و امضاء می‌باشد و انشاءالله ارسال گزارش حسابرسی به همراه کلیه مستندات به سازمان بورس و اوراق بهادار و صدور مجوز از طرف ایشان برنامه تصویب افزایش سرمایه در مجمع عمومی، سهام جایزه جدید را در سال آینده منتشر و تحویل سهامداران محترم بورس تهران کنیم.

وضعیت ساختمان جدید شرکت در چه وضعیتی قرار دارد؟

برنامه احداث ساختمان مرکزی بورس اوراق بهادار به عنوان نماد ملی بازار سرمایه از پیشرفت فیزیکی قابل قبولی برخوردار است؛ به طوری که عملیات گودبرداری، تحکیم و پایدارسازی زمین برای اجرای فنداسیون و اسکلت در دهه فجر به پایان خواهد رسید. در زمینه طراحی و معماری ساختمان نیز با استفاده از نتایج ارزشمند مسابقه معماری برگزار شده و تلفیق مزیت‌های طرح و در نتیجه انجام اصلاحات لازم توسط مشاور به یک طرح معماری منعطف، باوقار با بهره‌وری حداکثری از زمین رسیدیم. همچنین فرآیند انتخاب پیمانکار سفت‌کاری برای اجرای سازه و اسکلت، سقف و دیواره‌ها نیز شروع شده و در مرحله فروش اسناد مناقصه هستیم. انشاء‌الله تا پایان بهمن‌ماه سال جاری، انتخاب پیمانکار به اتمام خواهد رسید و عملیات مربوط به اجرای فنداسیون و اسکلت نیز در اسفند ماه شروع خواهد شد.

وضعیت نرم‌افزار بورس و توقف‌های عملیات بازار چگونه است؟

نرم افزار های بورس در سطح خوبی هستند و از جمله نرم افزارهایی هستند که در حال حاضر در اکثر کشور های پیشرو از آنها استفاده می‌شود. توقف نمادها نیز با مجوز سازمان صورت می‌پذیرد این موضوع طبق قانون بازار ارواق بهادار بر عهده مقام ناظر یعنی سازمان بورس می‌باشد. لازم به ذکر است که توقف نمادها در شرایط فعلی امری طبیعی است چراکه همه ساله با نزدیک شدن به تاریخ گزارش های مالی شرکت ها (۳، ۶، ۹ ماهه و سالانه ) تعداد نمادهای متوقف از سوی مقام ناظر زیاد می‌شود و پس از دریافت اطلاعات بازگشایی نماد صورت می‌پذیرد. بنابراین باید بین دو مقوله مقام ناظر بازار با مقام عملیاتی و اجرایی بازار تفاوت قائل شد.

فعالیت‌های شرکت بورس در ماه‌های اخیر کمرنگ شده است، در حالی که شرکت بورس برای انجام عملیات در بازار تشکیل شده است. آیا واقعا عملیات بازار در اختیار شرکت بورس است؟

چنین موضوعی صحت ندارد که فعالیت های بورس در ماه‌های اخیر کمرنگ شده است زیرا با نگاهی به روند و حجم معاملات در طی دو ماه اخیر شاهد رشد قابل توجه حجم معاملات در سطح خرد (رشد ۳،۰۸۸ میلیارد ریال) و حفظ سطح معاملات عمده بوده ایم.

نمونه‌ای از عملیات بازار که بر عهده شرکت بورس می‌باشد شامل اجازه انجام معاملات بلوکی، بررسی و صدور اطلاعیه معاملات عمده، اعلام موارد مشکوک به سازمان جهت شفاف سازی، مهیا ساختن شرکت ها جهت پذیرش در بورس، تلاش در جهت افزایش عمق بازار از طریق افزایش میزان سهام شناور است.

در مجمع سال قبل رأی‌گیری برای تقسیم سود ۲۰۰ ریالی شرکت اصلا شفاف برگزار نشد، با توجه به اینکه سهام شرکت خرد است، چه برنامه‌ای برای مجمع سال آینده دارید؟ سهام شرکت بورس چه زمانی سود مناسب برای سهامداران می‌سازد؟

استحضار دارید که مجامع برگزار شده توسط بورس اوراق بهادار تهران در چند سال گذشته از شفاف‌ترین مجامع بوده که نه تنها رضایت سهامداران خود را در پی داشته است بلکه الگویی برای مجامع ناشران بورسی نیز مورد استفاده قرار گرفته است. روابط سهامداران و مدیران بورس نیز مطلوب بوده و آخرین آن مربوط به تایید برنامه‌های پیشنهادی هیات مدیره و تأیید تقسیم سود ۱۰۰ ریالی توسط سهامداران محترم در مجمع گذشته می‌باشد که علیرغم پیشنهاد هیات رییسه مجمع برای توزیع ۱۷۵ ریال سود، سهامداران محترم با پیشنهاد هیات مدیره موافقت نمودند که از مهمترین نشانه‌های رضایت و اعتماد صاحبان سهام به نمایندگان خود در بورس تهران عنوان می‌باشد امیدواریم که بتوانیم پاسخ این درایت را با عملکرد خوب جبران نماییم.

البته فلسفه وجودی تاسیس و تشکیل بورس اوراق بهادار تهران طبق قانون بازار اوراق بهادار عمدتا سازماندهی، اداره بورس اوراق بهادار، نظارت بر حسن انجام معاملات و نظارت بر فعالیت اعضا و ناشران اوراق بهادار پذیرفته شده در قالب یک شرکت انتفاعی و سهامی عام است. نگاهی به عملکرد و میزان سود سنوات قبل بورس تهران و همچنین سهام جایزه ناشی از افزایش سرمایه سود مناسبی را نصیب سهامداران خود کرده و در حال حاضر نیز از وضعیت سودآوری خوبی برخوردار است.