سود خودروساز سود دولت

دنیای اقتصاد- طی سال‌های اخیر همواره برای مشتریان ایرانی سوال بوده که قیمت تمام شده واقعی خودروهای تولید داخل چقدر است و با چه اختلافی به دست آنها می‌رسد.

شاید در نگاه اول اینگونه در اذهان تداعی شود که تمام سود حاصل تولید یک واحد خودرو به جیب خودروسازها می‌رود (اعتقادی که بیشتر مشتریان ایرانی دارند) اما وقتی لیست پرداختی‌های ایران خودرو و سایپا را به سازمان‌های دولتی از نظر می‌گذرانیم متوجه این موضوع می‌شویم که پولی که از بابت مالیات و عوارض‌های مختلف تولید یک واحد خودرو نصیب این سازمان‌ها می‌شود چند برابر سود شرکت‌های خودروساز است.
به هر حال درآمدهای ناشی از تعرفه واردات قطعه CKD، هزینه‌های مربوط به شماره‌گذاری و مواردی از این دست همگی جزو پرداختی‌های خودروسازها به حساب می‌آید. اگر بخواهیم تولید یک واحد خودرو را در شرکتی مانند ایران خودرو مبنای بحث قرار دهیم نتایج جالبی از بطن آن به دست می‌آید. فرض کنیم قیمت خرید مواد خارجی برای یک واحد خودرو ۱۰هزار یورو باشد چون در حال حاضر تعرفه واردات قطعات CKD ۶۴درصد است بنابراین در همان ابتدا و با فرض یورو ۱۴۰۰ تومانی، ۸میلیون و ۹۶۰هزار تومان به حساب دولت واریز می‌شود یعنی در همین مرحله اول ۲۳میلیون تومان هزینه برای تولید یک واحد خودرو صرف شده است (۱۴میلیون تومان هزینه خرید مواد+۹میلیون تومان عوارض مربوط به تعرفه) این در حالی است که اگر ۳میلیون تومان نیز هزینه خرید مواد داخلی باشد و هزینه‌های سربار و دستمزد را نیز ۵/۱میلیون تومان در نظر بگیریم. این رقم به ۲۷میلیون و ۵۰۰هزار تومان می‌رسد. در این بین ایران خودرو باید نیم میلیون تومان نیز بابت هزینه‌های توزیع و فروش، بپردازد و پس از تولید واحد خودرو مدنظر این شرکت می‌باید ۳درصد مبلغ تمام شده عوارض کالا به سازمان‌های دولتی داده و ۳درصد نیز بابت شماره‌گذاری به ناجا بپردازد که اگر هزینه‌های ریز دیگر را نیز به حساب بیاوریم. در مجموع تولید یک واحد خودرو ۳۲میلیون تومان هزینه می‌برد.
با در نظر گرفتن رقم ۲۸میلیون تومان برای قیمت تمام شده و کسر مالیات‌های پرداختی بابت شماره‌گذاری و تولید کالا، در نهایت سودی که به خودروساز می‌رسد حدود یک‌میلیون و ۷۰۰هزار تومان است و از این رقم نیز چون ایران خودرو شرکتی بورسی به حساب می‌آید. ۵۰۰هزار تومان به عنوان مالیات کم می‌شود.
نگاهی به هزینه تولید یک واحد خودرو ۳۲میلیون تومانی از این نکته حکایت می‌کند که خودروساز از بابت تولید آن، یک‌میلیون و ۲۰۰هزار تومان سود می‌برد اما سازمان‌های دولتی سودی برابر با ۱۱میلیون و ۳۰۰هزار تومان نصیب آنها می‌شود.
در واقع این آمار نشان‌دهنده هزینه‌های بالای تولید در کشور و به خصوص در بخش صنعت است هزینه‌هایی که به قول مدیرعامل ایران خودرو اجازه ارزان شدن خودرو را در بازار ایران نمی‌دهد.
به هر حال بسیاری از مشتریان و همچنین برخی کارشناسان این روزها با توجه به بروز بحران اقتصادی در دنیا و به تبع آن کاهش قیمت مواد اولیه منتظر و معتقدند تا نرخ تمام شده خودروهای تولید داخل نیز کاهش یافته و ارزانی به بازار ایران برسد. این در حالی است که هزینه‌های بالای تولید در کشور به نوعی خنثی‌کننده آثار تعدیلی بحران مذکور به حساب آمده و به گفته خودروسازها با این شرایط نمی‌توان تنها با ابراز اینکه قیمت مواد اولیه کاهش یافته، از آنها انتظار ارزانی محصولاتشان را داشت.