آثار سازمان‌ها و شرکت‌های خاص بر عملکرد خصوصی‌سازی
روابط‌عمومی و امور بین‌الملل سازمان خصوصی‌سازی<br>مطالعات روی ۱۲۹ شرکت خصوصی شده در ۲۳ کشور توسعه‌یافته نشان می‌دهد که افزایش قابل توجهی در سودآوری، کارآیی، تولید و کاهش هزینه‌ها به دنبال خصوصی‌شدن داشته‌اند.
روابط‌عمومی و امور بین‌الملل سازمان خصوصی‌سازی
مطالعات روی ۱۲۹ شرکت خصوصی شده در ۲۳ کشور توسعه‌یافته نشان می‌دهد که افزایش قابل توجهی در سودآوری، کارآیی، تولید و کاهش هزینه‌ها به دنبال خصوصی‌شدن داشته‌اند. اما به‌رغم این تصور عمومی که پس از خصوصی‌سازی کارگران از کار بیکار می‌شوند، تغییرات قابل توجهی در بیکاری کارگران نداشته‌اند. با جمع‌آوری مدارک حسابداری و حسابرسی و اطلاعات بازاری این ۱۲۹ شرکت از ۲۳ کشور، توسعه یافته که از سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۹۹ خصوصی شده‌اند نشان می‌دهد که پس از خصوصی شدن رشد و توسعه قابل توجهی در کارآیی مالی و عملکردی داشته‌اند. از این رو این مطالعه این سوال را در ذهن برجسته می‌کند که چرا این تغییرات اتفاق افتاده است؟
در این مطالعه سعی شده است که به وسیله مشخص کردن پتانسیل‌هایی که باعث رشد عملکرد شرکت پس از خصوصی شدن شده است، پاسخ مناسبی را بیابد.
منابع پتانسیلی رشد عملکرد بعد از خصوصی‌سازی
ادبیات مالی و اقتصادی بیان می‌کند که چرا خصوصی‌سازی ممکن است سبب می‌شود که عملکرد و تولید یک شرکت یا کمپانی افزایش یابد.
عوامل پتانسیلی در رشد عملکرد بعد از خصوصی‌سازی ممکن است هم یک شرکت مشخص باشد یا یک سازمان.
در ابتدا ما باید پتانسیل‌های موسسه‌ای یا فاکتورهای کلان که ممکن است روی عملکرد بعد از خصوصی‌سازی تاثیر داشته باشد را مورد مطالعه قرار دهیم و سپس درباره پتانسیل‌هایی که روی فاکتورهای سطحی یک شرکت تاثیر دارد بحث کنیم. برای هر یک از شاخص‌های پتانسیلی ما به یک تشخیص مشخص و یک ارتباط منطقی در عملکرد بعد از خصوصی‌سازی داریم.
عوامل سازمانی که ممکن است بر عملکرد بعد از خصوصی‌سازی تاثیرگذار باشند
این مطالعه بیان می‌کند که محیط سازمانی در کشور یک تاثیر عمده روی عملکرد بعد از خصوصی‌سازی اعمال می‌کند. همچنین این مطالعه خاطرنشان می‌سازد که خصوصی‌سازی ارتباط درونی با عوامل سازمانی از قبیل سیستم توسعه مالی ملی و تقویت بازار تولید رقابتی دارد. به علاوه بانک جهانی در سال ۱۹۹۵ بیان می‌کند که اصلاحات سازمانی قبل از خصوصی‌سازی اتفاق بیافتد.
برای مثال، بانک جهانی بیان می‌کند، برای اینکه خصوصی‌سازی با موفقیت انجام شود یک کشور باید از زیرساخت‌های سازمانی که شامل رقابت و بازار مالی موثری است آگاه باشد. در ذیل عوامل موثر سازمانی تشخیص داده شده است و همچنین توصیف می‌کند که چگونه ممکن است هر یک از عوامل بر عملکرد پس از خصوصی‌سازی تاثیرگذار باشند.
توسعه بازار مالی
خصوصی‌سازی، مدیران را تحت کنترل فشار بازار مالی، نظارت و انضباط و قوانین سود سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد.
این مطالعه بیان می‌کند که شرکت‌های دولتی کارآیی کافی ندارند، زیرا آنها از موشکافی بازار سرمایه در امان هستند در نتیجه عملکردمدیریتی به صورت کامل مانیتورینگ نمی‌شود. به دنبال خصوصی‌سازی سهامداران عمومی شروع به مانیتورینگ کردن می‌کنند و به وسیله تجزیه و تحلیل سرمایه‌گذاران این توانایی را ایجاد می‌کند که ارتباطی بین عملکرد و خسارت به وجود آید. در نتیجه وقتی سهام در بازار سهام عمومی عرضه می‌شود مالکان این توانایی را تقویت می‌کنند که به مدیران فشار بیشتری آوردند که تلاش بیشتری نمایند و بیشتر پاسخگو باشند. این مطالعه را دنبال می‌کند ارتباط بیشتر بین کاراکترهای بازار سرمایه مشخص و عملکرد کمپانی‌ها بعد از خصوصی‌سازی. تحقیقات آکادمیک نشان داده که تراکم فشار بازار سرمایه بستگی به میزان آن و پیچیدگی سیستم مالی ملی دارد. این مطالعه بیان می‌کند که مانیتورینگ باعث سودهای متفاوت قابل توجهی با توجه به سطح توسعه بازار سهام می‌شود.
در نتیجه بعضی از کمپانی‌های باز و خصوصی شده با مانیتورینگ بیشتر بازار روبه‌رو می‌شوند. به علاوه یک بازار خوب توسعه یافته و فعال مالی به کمپانی‌های خصوصی شده اجازه می‌دهد که دسترسی بیشتری به سرمایه‌هایی که به صورت متناوب نیاز به تجدید ساختار بیشتر و مدون کردن ابزارها دارد، داشته باشند و اینکه نهایتا یک بازار شناور و بزرگ احتمالا از نظر اطلاع‌رسانی بیشتر کارآ است. این مطالعه تاکید می‌کند که قیمت‌های بورسی باید از نظر اطلاعات طوری کارآ باشد تا اینکه بتواند یک عملکرد مدیریتی دقیق که بتواند به گذشته هم برگردد ایجاد نماید و اگر این گونه نباشد اطلاعاتی که به دست می‌آید به وسیله قیمت بورس ارزشگذاری برای مانیتورینگ و عملکردی که بتواند بر اساس طرح جبران خسارت باشد را از بین می‌برد. اساسا سطح توسعه بازار سرمایه ممکن است یا شاخص مهم در به دست آوردن کارآیی بعد از خصوصی‌سازی باشد.
کمپانی که سهام قابل خرید و فروش بیشتر و پیچیده‌تر در بازار سهام فعال دارد باید عملکرد توسعه یافته بیشتری را نشان دهد و برای اینکه مدیران درخصوص فشار نظم و انضباط کامل بازار سرمایه را احساس کنند و حقوق تک‌تک سهامداران را در نظر بگیرند باید سیستم حقوقی کشور تقویت شود.
رقابت
به علاوه تغییر مالکیت خصوصی‌سازی همچنین ممکن است کمپانی را در معرض نظم و انضباط تولید، در بازار رقابتی قرار دهد. رقابت کردن با دیگر کمپانی‌ها برای جلب مشتری‌ها و سهم بازار ممکن است این فشار را وارد آورد که نیازمند تحرک بخشیدن برای کارآیی و سودآوری بیشتری شود. رقابت به عنوان اصلی‌ترین شاخص در پیشرفت عملکرد کمپانی بعد از خصوصی‌سازی می‌باشد. از این رو ما هر محیط رقابتی ملی را هم از منظر داخلی و هم بازار تولید رقابتی بین‌المللی ارزیابی کرده‌ایم.
برای ارزیابی مقدار بازار تولید رقابتی داخلی، ما از شاخص آزادسازی اقتصادی استفاده کرده‌ایم. شاخص آزادسازی اقتصادی مقدار آزادسازی برای رقابت در فعالیت‌های اقتصادی داخل هر کشور را اندازه‌گیری می‌کند. مشخصه اصلی آزادسازی اقتصادی هر کشوری مربوط به اندازه دولت، ساختار اقتصادی و فرصت‌هایی که به صورت اختیاری به افراد داده می‌شود می‌باشد، بالاتر بودن شاخص آزادسازی اقتصادی منعکس‌کننده موسسه و سیاست‌هایی است که آزادسازی بیشتری برای وارد شدن در اقتصاد رقابتی ایجاد می‌کند. در سال ۱۹۹۵ بانک جهانی نتیجه‌گیری کرد افزایش رقابت داخلی همراه با موفقیت بیشتر در خصوصی‌سازی بوده است.
بنابراین برای کنترل کردن سطح محیط رقابتی هر کشوری مدل تجربی ما شاخص آزادسازی اقتصاد آن کشور می‌باشد. برای اندازه‌گیری میزان رقابت خارجی، ما از شاخص تجارت آزاد استفاده می‌کنیم. شاخص تجارت آزاد منعکس‌کننده درجه‌ای است که میزان سیاست‌های دولت را در محدود کردن تجارت آزاد برای خارجی‌ها مشخص می‌کند. تمامی تشکیل‌دهنده‌های شاخص تجارت آزاد شامل میزان تعرفه‌های رایج، سهم دولت، کنترل ارزهای خارجی و محدودیت در حرکت‌های بین‌المللی سرمایه است. شاخص بالاتر بیان‌کننده آزادی بیشتری در تجارت با خارجی‌ها و آزادی بیشتر در رقابت چندملیتی می‌باشد. بانک جهانی بیان می‌کند که درجه بالاتر آزادی تجارت منجر به کارآیی بیشتر و تولید بیشتر می‌شود. بانک جهانی همچنین از سال ۱۹۹۵ تشخیص داده است که بیشتر اطلاعات اقتصادی کارآمد درگیر آزادسازی بین‌المللی تجارت هستند.
تغییر در مالکیت
با تغییر مالکیت خصوصی‌سازی اهداف عملکردی یک کمپانی را دوباره تعریف می‌کند. به خاطر این که مالکیت شرکت‌های دولتی ممکن است با ماکزیرمایز کردن سود شرکت در تقابل باشد. سطح مالکیت دولت بعد از خصوصی‌شدن کمپانی‌ها می‌تواند در عملکرد توسعه‌ای شرکت تاثیرگذار باشد. پیش‌بینی می‌شود که کارآیی تنها زمانی از خصوصی‌سازی به دست می‌آید که کنترل از دست دولت به بخش خصوصی واگذار شده باشد.
این مطالعه همچنین بحث می‌کند که فروش قسمت کوچکی از یک کمپانی این احتمال را افزایش می‌دهد که دخالت‌های دولت ادامه داشته باشد و منجر به دولتی شدن دوباره کمپانی شود. در مطالعات تجربی و تاثیرات خصوصی‌سازی این گزارش می‌افزاید زمانی کارآیی بیشتر و رشد به دست می‌آید که به دنبال فروش کلا کنترل دولت از بین برود.
این مطالعه همچنین می‌افزاید که وجود سرمایه‌گذاران خارجی هم ممکن است تاثیراتی بر توسعه عملکرد شرکت‌هایی که خصوصی‌سازی می‌شوند داشته باشد.
مالکان خارجی ممکن است از مدیران متخصص و تکنیک‌های پیشرفته استفاده کنند و همچنین برای دستیابی بیشتر به بازارهای جدید و منابع جدید سرمایه‌ای اجازه بدهند. این مطالعه نشان می‌دهد که یک ارتباط مثبت مهمی بین مالکیت خارجی و افزایش کارآیی و سودآوری بعد از خصوصی‌سازی وجود دارد.
سطح تاثیر رقابت در کمپانی
همان طور که اخیرا گفته شده محیط رقابت در هر کشوری ممکن است روی عملکرد شرکت خصوصی‌سازی شده تاثیر بگذارد. به هر حال در هر کشوری تاثیرات رقابت ممکن است بر صنایع و شرکت‌ها مختلف باشد.
برای مثال هنگامی که خصوصی‌سازی باید تحرک ببخشد در به دست آوردن کارآیی در محیط رقابتی، برای مالکیت خصوصی زمانی که قدرت بازار وجود داشته باشد هیچ سودی کسب نخواهد کرد. همچنین شرکت‌هایی که عمده فعالیت آنها خدماتی است در موضوع نظم و انضباط و فشارهای رقابتی قرار نمی‌گیرند از خصوصی‌سازی سود کمتری خواهند برد. چندین مطالعه تجربی نشان داده است که اختلافات عمده‌ای بعد از خصوصی‌سازی در شرکت‌هایی که در صنایع رقابتی و غیررقابتی قرار داشته‌اند وجود داشته است. این مطالعه بیان می‌کند که کارآیی بیشتری برای شرکت‌هایی که در بازار رقابتی هستند به دست می‌آید.
اندازه کمپانی
اندازه شرکت خصوصی‌شده فاکتور دیگری است که ممکن است در عملکرد شرکت بعد از خصوصی‌سازی تاثیرگذار باشد. این مطالعه بیان می‌کند که شرکت‌های بزرگ‌تر ممکن است برای تغییر کردن دشوار باشند. بنابراین در شرکت‌های بزرگ‌تر توسعه عملکرد ممکن است تا چند سال پس از خصوصی‌شدن به صورت کامل خود را نشان ندهد. همچنین به خاطر قابل مشاهده بودن بیشتر محیط سیاسی شرکت‌های بزرگ‌تر دولتی ممکن است از حمایت‌های دولت از قبیل سوبسید، معافیت مالیاتی، زمانی که خصوصی می‌شوند ممکن است شرایط بهتری داشته باشند. به خاطر همین انتظار می‌رود که عملکرد توسعه‌ای شرکت‌های بزرگ‌تر فورا بعد از خصوصی‌سازی خود را نشان ندهد.
نتیجه
بیشتر تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که در عملکرد شرکت‌هایی که تازه خصوصی شده‌اند، رشد چشمگیری وجود داشته است و بعد از خصوصی شدن سودآوری و کارآیی شرکت‌ها بیشتر شده است. در این مطالعه که از ۱۳۰ شرکت از ۲۳ کشور توسعه یافته جهت تاثیرات خصوصی‌سازی مورد بررسی قرار گرفته‌اند نشان داده شده است که به دنبال خصوصی‌سازی شرکت‌ها به طور قابل توجهی در سوددهی، تولید هر کارگر و فروش واقعی رشد داشته‌اند و همچنین این شرکت‌ها بدون اینکه تعدیل نیروهای کار داشته باشند بعد از خصوصی شدن به رشد خوبی در عملکرد خود دست یافته‌اند.
