یارانه‌ها در چارچوب مالیات
تجربه چندین سال برنامه‌ریزی توسعه اقتصادی حکایت از آن دارد که در شرایط محدودیت منابع اطلاعاتی، مالی و مدیریتی اصلاح همه جانبه امور با کاستی و ناکارآمدی مواجه است، لذا انتخاب حوزه‌ها یا بخش‌های کلیدی که اصلاح آنها میتواند محرک و مشوق جدی برای اقتصاد شود یا مانع مهمی را از پیش روی آن بردارد، کارا و موثرتر است.
تجربه چندین سال برنامه‌ریزی توسعه اقتصادی حکایت از آن دارد که در شرایط محدودیت منابع اطلاعاتی، مالی و مدیریتی اصلاح همه جانبه امور با کاستی و ناکارآمدی مواجه است، لذا انتخاب حوزه‌ها یا بخش‌های کلیدی که اصلاح آنها میتواند محرک و مشوق جدی برای اقتصاد شود یا مانع مهمی را از پیش روی آن بردارد، کارا و موثرتر است. در بین حوزه‌های متنوع در اقتصاد، محورهای هفتگانه بهره‌وری، یارانه‌ها، مالیات، گمرک، بانکداری، ارزشگذاری پول ملی و توزیع کالاها و خدمات در طرح تحول اقتصادی به عنوان حوزه‌های کلیدی دیده شده است، اما در این بین برخی از کارشناسان معتقدند که اهمیت و نقش یارانه‌ها و مالیات در اقتصاد کشور بیشتر از سایر محورها است.
در این رابطه مصاحبه‌ای با دکتر «ابراهیم رزاقی» اقتصاددان انجام داده‌ایم که در زیر می‌آید. وی معتقداست: «در بین محورهای هفتگانه طرح تحول اقتصادی اصلاح نظام مالیاتی ارجحیت بیشتری دارد؛ به دلیل اینکه با اصلاح آن سطح درآمد دولت افزایش یافته و دولت میتواند از این طریق وابستگی خود را به درآمد نفتی کاهش دهد.»
دکتر رزاقی، اقتصاددان با بیان این مطلب افزود: «در طرح تحول اقتصادی علاوه بر مالیات، هدفمند کردن یارانه‌ها نیز اهمیت بیشتری نسبت به سایر محورها دارد، اما بهتر است که در چارچوب مالیات یارانه‌ها اصلاح شود.»
وی ادامه داد: «وقتی که نظام مالیاتی کشور اصلاح شود و درآمدهای دولت افزایش یابد دیگر نیازی نیست که پرداخت یارانه‌ها یکباره کاهش یابد.»
دکتر رزاقی در ادامه گفت: «طرح هدفمند کردن یارانه‌ها طرح مثبتی است، اما شکل و زمان اجرای آن باید مورد توجه قرار گیرد؛ چون با بالا رفتن قیمت‌ها امکان دارد در جامعه واکنش ایجاد شود. بنابراین بهتر است متناسب با تورم و افزایش حقوق هر فرد در طول زمان، یارانه‌ها کاهش یابد.»
وی در پاسخ به این سوال که مشکل فعلی نظام پرداخت یارانه‌ها را چگونه باید اصلاح کرد؟ اظهار داشت: در حال حاضر دهک‌های پردرآمد به خاطر مصرف بیشتر، یارانه بیشتری را دریافت می‌کنند. به نظر من در مرحله اول باید از طریق دریافت مالیات بیشتر از این دهک‌ها، یارانه پرداختی به آنها را جبران کنیم و در مرحله بعدی آرام آرام یارانه را کاهش دهیم.»
استاد خبره دانشگاه‌های تهران افزود: «برای دریافت مالیات نیز باید سیستم اطلاعاتی خود را قوی کنیم و تشخیص دهیم که مصرف‌کننده یک کالا را با چه قیمتی و از چه کسی خریداری کرده که امکان دریافت مالیات وجود داشته باشد. در این بین جمع‌‌‌آوری اطلاعات کسانی که در دهک درآمدی بالاتری قرار می‌گیرند، ساده‌تر است و به زمان کمتر نیاز دارد.»
