نهادهای مدنی

انجمن ماه بازرگانان در ۱۷۶۰

شماره روزنامه: ۱۶۶۲ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۴۸۱۰۸۷ بیشتر

ج. برونونسکی و ب. مازلیش کتابی تحت عنوان «سنت روشنفکری در غرب» نوشته‌اند که از دوران لئوناردو تا هگل را دربر می‌گیرد.

ج. برونونسکی و ب. مازلیش کتابی تحت عنوان «سنت روشنفکری در غرب» نوشته‌اند که از دوران لئوناردو تا هگل را دربر می‌گیرد. این کتاب بخشی به نام «انقلاب‌های بزرگ از اسمیت تاهگل» دارد که فصلی از این بخش به «انجمن ماه بازرگانان و صنعتگران» اختصاص دارد. نوشته زیر خلاصه‌ای از این فصل است.«ترقی سریع صنعت در سال‌های ۱۷۶۰ به بعد در انگلستان، علاوه بر اینکه از فعالیت پرفایده و دانشمندانی مثل اسحاق نیوتن سرچشمه گرفته است، اما تداوم آن را باید مرهون برخی انجمن‌ها، مثل انجمن سلطنتی و انجمن ماه دانست. انجمن ماه بازرگانان و صنعتگران البته فرزند خلف انجمن سلطنتی و انجمن فلسفی منچستر بود، اما اعضای رسمی و مقررات معین نداشت! انجمن ماه گردهمایی تعدادی از دوستان دارای منافع مشترک بود که مثل فرهنگستان تیزبینان در روم و کالج نامریی رابرت بویل، می‌خواستند منافع خود را حفظ و گسترش دهند. یکی از مردان اصلی انجمن ماه، جان روباک بود که نقش غریبی در ایجاد آن بازی کرد. روباک از پیشگامان گسترش صنعت شیمی بود که ساختن اسید سولفوریک را به او نسبت می‌دهند.»

انجمن ماه بازرگانان و صنعتگران جلسه‌های منظم خود را در ۱۷۷۵ برگزار کرد و گفته می‌شود در سال ۱۷۹۱ به کار خود پایان داد. این زمانی است که بولتون و وات کسب و کار خود را راه انداخته و آریستوکراسی صنعتی را متوجه خویش کردند. یوشیاوجوود، یکی از نامدارترین اعضای انجمن ماه بود که ابزاری برای اندازه‌گیری دماهای بالا اختراع کرد و فهمید که در دمای بالا تمام مواد به یک شکل گداخته می‌شوند. اراسموس داروین از فعال‌ترین و جالب‌ترین پزشکان میدلتدز که نظام جدید گیاه‌شناسی را منظم کرد از دیگر اعضای انجمن ماه بود. جان ویکلینسون پیشگام استفاده از آهن در قرن هجدهم و سازنده نخستین کشتی کوچک آهنی از دیگر اعضای انجمن ماه بازرگانان بود. جوزف پریستلی (شوهر خواهر جان ویکلینسون که برای نخستین بار گازهای ناشی از واکنش‌های شیمیایی را روی سطح آب ورودی جیوه، جمع‌آوری کرد و نشان داد برای سوختن مواد باید به آنها اکسیژن داد و به این ترتیب، علم شیمی را از بن‌بست نجات داد که از دیگر اعضای انجمن ماه بازرگانان بود.انجمن ماه با چنین افرادی به دلایل گوناگون با افکار آمریکایی پیوند برقرار کرد. یکی از این دلایل عقب‌ماندگی و واپس‌گرایی دانشگاه‌های انگلستان بود که نخبگان و سرآمدان مخالف با کلیسای رسمی را به آمریکا هدایت می‌کرد. دکتر ویلیام اسمال که نفوذ عمیقی بر تامس جفرسن (رییس‌جمهور آمریکا شد) داشت و برای تدریس به آمریکا رفته بود. یکی دیگر از دلایل پیوند اعضای کارخانه‌داران انگلیس و مستعمره‌نشینان آمریکایی، محرومیت مشترک آنها از حق رای بود.تا زمان انقلاب صنعتی شهرهای صنعتی نوخاسته مثل بیرمنگام و منچستر نمی‌توانستند- چون دهکده به حساب می‌آمدند- در پارلمان نماینده داشته باشند و این وضع در ماساچوست آمریکا نیز وجود داشت. انجمن ماه که در آغاز توسط بازرگانان و صنعتگران ایجاد شده بود به مرور اندیشمندان دیگر را در بین خود دیدند. اعضای این انجمن در انتقاد و مخالفت با شیوه‌های رایج دانشگاهی و روش کنترل حکومتی نگاه واحد داشتند و اساس علم جدید را ریختند. از دیگر نقاط مشترک اعضای انجمن، دلبستگی آنها به انقلاب آمریکا بود. این انجمن پس از انقلاب فرانسه و اختلاف‌نظر‌هایی که این انقلاب در میان اعضای آنها ایجاد کرده، کار خود را پایان یافته دید. یوشیا‌وجوود منطقی در همین باره دارد و می‌گوید: «سیاستمداران می‌گویند طرفدار انقلاب فرانسه نباشید، چون انقلاب آنها را در مسیر پیشرفت صنعتی قرار می‌دهد و رقیب ما می‌شوند.... اما من خرسندم که همسایه ما از نعمت آزادی برخوردار می‌شود و از پیامدهای آن بر صنعت و تجارت انگلستان بیمی ندارم.»

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن