فرضیه‌هایی درباره سکـوت سخنگوی دولت

غلامحسین الهام دیگر آن مرد خبرساز ماه‌های گذشته نیست.او در مقام سخنگوی دولت بیش از چهل روز است که با خبرنگاران دیداری نداشته است. دوری طولانی مدت الهام از محافل خبری به تدریج دارد شایعاتی را ایجاد می‌کند. تجربه هم نشان داده که می‌توان انتظار هر اتفاق غیرقابل پیش‌بینی را در کابینه احمدی‌نژاد داشت. مثلا می‌توان این فرضیه بدبینانه را مطرح کرد که سخنگوی دولت با رییس دولت اختلاف‌نظر پیدا کرده و ترجیح می‌دهد تا حل اختلاف یا جدایی از کابینه در میان خبرنگاران ظاهر نشود. فرض دیگر این است که الهام به دلیل داشتن مشاغل مختلف اساسا فرصت برگزاری کنفرانس‌های خبری را ندارد. این فرض گرچه در ظاهر منطقی‌تر است، اما برای ابطال آن می‌توان به این استدلال متوسل شد که الهام در ماه‌های گذشته نیز مشاغل دولتی متعددی داشت ولی در عین حال، فرصتی نیز برای برگزاری کنفرانس‌های مطبوعاتی اش پیدا می‌کرد. فرض بعدی این است که سخنگوی دولت فضای کشور را آرام تر و بی خبرتر از آن می‌داند که نیازی به برگزاری جلسات هفتگی با نمایندگان رسانه‌های گروهی حس کند. این فرض نیز به سادگی ابطال‌پذیر است چراکه دولت در ماه گذشته با اتفاقی خبرساز چون ماجرای کردان مواجه بوده و وظیفه الهام ایجاب می‌کرده که موضع دولت را در این رابطه تشریح کند اما وی با سکوت معنی‌دار خود در چهل روز گذشته، پاسخگویی درباره اقدامات کابینه را به رییس‌جمهور و وزرا محول کرده است.حال آن که الهام پیش از این حاضر بود درباره مسائل و اتفاق‌هایی به مراتب پیش پا افتاده‌تر و کم‌اهمیت‌تر از ماجرای کردان به تفصیل صحبت کند. بنابراین باید به فرض قانع کننده‌تری متوسل شد. بر مبنای این فرض، سکوت الهام ممکن است حاصل یک توافق درون کابینه‌ای باشد. ممکن است اعضای کابینه تصمیم گرفته باشند با تعلیق جلسات سخنگوی دولت، اتفاق‌های جنجال آفرین را به سود خود مدیریت کنند. قائلان به این فرض عقیده دارند که اتخاد تاکتیک سکوت، دولت را در برابر منتقدانش در مجلس و سایر نهادها، در موضع برتری قرار می‌دهد؛ چرا که در شرایط سکوت، منتقدان نمی‌توانند به سادگی دست دولت را بخوانند و ناچارند بازی را مطابق دلخواه دولت پیش ببرند. مثلا اگر الهام ناچار بود که هر هفته روبه‌روی خبرنگاران به انبوه سوالات درباره کردان پاسخ بگوید، دست دولت را در این ماجرا باز می‌کرد و تصمیم گیری برای حامیان استیضاح وزیر کشور در مجلس را راحت‌تر می‌ساخت، اما سکوت الهام، هواداران استیضاح را برای چند روز هم که شده سرگردان کرد. ماجرای کسالت رییس‌جمهور و شایعاتی که بلافاصله پیرامون آن در رسانه‌های داخلی و خارجی منتشر شد نیز نمونه‌ای از اتفاق‌هایی است که بر مبنای فرضیه «تاکتیک سکوت» مورد بهره‌برداری دولت قرار گرفته است. بهره دولت از سکوت در قبال شایعه کسالت احمدی‌نژاد این بوده که توانسته از این طریق توجه افکار عمومی را به این موضوع جلب کند و پس از چند روز که بازار شایعات حسابی داغ شد، با حضور احمدی‌نژاد در یک مراسم عمومی، مخالفان را دلسرد و ناامید کنند.

با این همه هیچ یک از فرضیه‌های مطرح شده درباره سکوت سخنگوی دولت آن قدر اطمینان بخش نیست که بتوان از طریق آن به یک نتیجه قاطع دست یافت. ادامه دار شدن سکوت الهام، شایعات را درباره آینده سیاسی وی تقویت خواهد کرد؛ هر چند که او هم شاید از شکل گیری این شایعات ناراضی نباشد.