باور کردنی نیست

محمدصادق جنان‌صفت

پرداخت نقدی یارانه حامل‌های انرژی (به ویژه بنزین) برگ برنده‌ای است که رییس‌جمهور ایران در اختیار گرفته و شهروندان و رقبای سیاسی را در حالت بهت و انتظار نگه داشته است.

محمود احمدی‌نژاد از اوایل تابستان امسال تا امروز، چندین بار به مناسبت‌های گوناگون درباره مزیت‌های این طرح سخن گفته و بر شدت ابهام‌ها و انتظارات افزوده است. دقت در پیش‌نویس طرح ارائه شده از سوی دولت نشان می‌دهد، شاید هنوز جزئیات این طرح حتی برای نزدیک‌ترین کسانی که با آن مرتبط هستند نیز آشکار نیست.

انتقاد‌های رییس مرکز پژوهش‌های مجلس از پیامد‌های طرح نقدی‌کردن یارانه و تصریح وی بر شتاب رشد تورم با اجرای طرح و تشکیک رییس کمیسیون اقتصادی در تامین منابع مالی نقدی کردن یارانه در روزهای گذشته و نوشتن نامه ۸ صفحه‌ای وزیر اقتصاد به مصباحی‌مقدم، موید این است که دولت هنوز در متقاعد کردن مجلس کامیابی نداشته است. درباره طرح نقدی کردن یارانه دیدگاه‌های متفاوتی خارج از نهاد دولت وجود دارد که در بدبینانه‌ترین حالت اعتقاد دارند این یک اقدام سیاسی از سوی رییس‌جمهوری برای خرید محبوبیت در انتخابات آتی است. این دیدگاه معتقد است، در حالی که آقای احمدی‌نژاد در دو سال ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ با تثبیت قیمت بنزین در حد هر لیتر ۸۰ تومان موافقت کامل داشت و برای افزایش ۲۰ تومان در هر لیتر بنزین برای سال ۱۳۸۷ نیز به نوعی با مجلس در تقابل قرار گرفته بود، چگونه حاضر می‌شود قیمت بنزین، گازوئیل، آب، برق و گاز را آزاد کند ؟

نگاه خوش‌بینانه به طرح نقدی‌کردن یارانه حامل‌های انرژی - که البته از سوی دولت و هوادارانش تبلیغ می‌شود - باور دارد که اجرای طرح به رشد تورم منجر نمی‌شود، عدالت می‌آورد و به مدیریت تقاضای حامل‌های انرژی منجر خواهد شد.

نگارنده نمی‌تواند باور کند که رییس‌جمهور از اجرای طرح، مقاصد سیاسی را دنبال نمی‌کند و هدف او از نقدی‌کردن یارانه، همان‌هایی است که این روز‌ها بر زبان می‌آورد. چگونه ممکن است ذهنیت رییس دولت در مدت بسیار کوتاهی - از اواخر اسفند ۱۳۸۶ تا اوایل تابستان ۱۳۸۷ - ناگهان چنین تغییرات شگرفی را بپذیرد. وقتی رییس‌جمهور ایران و دولت در برابر تصمیم مجلس برای افزایش قیمت گازوئیل سرسختی جدی نشان داده و حاضر نبود بخشی از قیمت تمام شده این محصول را دریافت کند، اکنون چگونه قصد دارد قیمت تمام شده آن را دریافت کند؟باید تا روزی که جزئیات طرح دولت به مجلس ارائه می‌شود، منتظر ماند تا بتوان مقصد اصلی از عمومی کردن طرح را پیدا کرد.