پایانه‌های هوشمند مسافربری در تهران

افسانه احمدی دوقزلو

عکس :پایانه مسافربری غرب تهران

روزانه ۱۲۴هزار مسافر به چهار پایانه متمرکز جنوب، غرب آزادی و بیهقی مراجعه می‌کنند

تا به حال کمک خاصی از سوی دولت به مجموعه پایانه‌ها وپارک‌سوارها نشده است از جمله بزرگ‌ترین چالش‌های امروز کلان‌شهر تهران مساله توسعه حمل‌و‌نقل عمومی و بهبود کیفیت و کارآیی خدمات انجام شده است که در این راستا طیفی از اقدامات در مجاری مختلف این بخش، طراحی و در حال اجرا است تا در چارچوب برنامه‌های کارشناسی شده و تولید افکار نو، مشکلات مربوط از پیش روی افراد برداشته شده و بتوان به اهداف پایدار در این زمینه دست یافت.

حمل‌و‌نقل درون شهری، سازمان‌دهی و سامان‌بخشی به امور گوناگون پایانه‌ها و پارک‌سوارهای پایتخت نیز از جمله مهم‌ترین اولویت‌های شهرداری تهران و استراتژی‌های آن اکنون یکی از اصلی‌ترین راهبردهای حل مساله ترافیک در سطح جامعه به شمار می‌رود و جایگاه این بخش مهم به طور قطع بر کسی پوشیده نیست.

بر همین اساس و به منظور آگاهی از پروسه عملکرد سازمان پایانه‌ها و پارک‌سوارهای شهرداری تهران، مراجعه به مدیرعامل این سازمان و صحبت با وی پیرامون این مسائل را ضروری دانستیم. ولی‌الله آذروش، نماینده پیشین مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و مدیرعامل کنونی سازمان پایانه‌ها و پارک‌سوارهای شهرداری تهران در گفت‌و‌گو با دنیای‌اقتصاد، در زمینه برنامه‌های این سازمان به منظور بهبود و توسعه خدمات پایانه‌ها و پارک‌سوارها گفت: توسعه کلیه پایانه‌های در دست بهره‌برداری در سطح تهران بزرگ، ارائه خدمات مطلوب کمی و کیفی به شهروندان، انتقال مسافرت‌های درون‌شهری به سامانه‌های مترو و اتوبوسرانی، احداث تونل‌ها در ایستگاه‌‌های پایانه‌ها و اتصال آن به ایستگاه‌های مترو که می‌توانند به میزان قابل توجهی موجب حذف خطرات زاید درون‌شهری شود، از برنامه‌هایی است که علاوه بر اهداف تحقق یافته سازمان، در آینده اجرایی خواهند شد.وی در زمینه تعداد پایانه‌های درون‌شهری موجود در پایتخت به دنیای‌اقتصاد گفت: ۴ پایانه متمرکز غرب، شرق، جنوب و بیهقی و پایانه‌های نیمه‌متمرکز پارک‌سوار آزادی، پونک، آیت‌الله سعیدی و همچنین شیخ‌فضل‌الله که در دست بهره‌برداری است، از پایانه‌های موجود در شهر تهران و در حال خدمات‌رسانی به شهروندان است.

آذروش در زمینه مساحت این پایانه‌ها گفت: در مجموع مساحت پایانه‌های تهران، ۹۰ هکتار بوده که طبق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، مقرر شده که این مساحت را در یک افق ۵ ساله به دو برابر افزایش دهیم.

وی همچنین در رابطه با ظرفیت پایانه‌های پایتخت اظهار کرد: روزانه در حدود ۵۲هزار نفر مسافر به پایانه‌ جنوب،‌ ۵۳هزار نفر به پایانه غرب، ۱۵هزار نفر به پایانه بیهقی و ۴هزار نفر نیز به پایانه شرق مراجعه می‌کنند که این میزان در ساعات پیک ترافیک افزایش می‌یابد.

آذروش افزود: در هر روز نزدیک به ۴هزار اتوبوس نیز به پایانه‌های غرب و جنوب رفت و آمد دارند.

مدیرعامل سازمان پایانه‌ها و پارک‌سوارها در زمینه هزینه‌های سالانه این بخش به دنیای‌اقتصاد گفت: اعتبارات عمرانی که در سال‌جاری برای احداث پایانه‌ها در نظر گرفته شده، ۲۰۰میلیارد تومان است که ۶۰میلیارد تومان از این مبلغ به پایانه شرق اختصاص یافته است.

آذروش در زمینه هزینه سایر عملیات عمرانی که در پایانه‌ها صورت می‌گیرد، ابراز کرد: این هزینه‌ها از محل درآمدهای خود سازمان پایانه‌ها و پارک‌سوارها تامین می‌شود که ۲۰‌میلیارد تومان است.وی ادامه داد: ۲۰میلیارد تومان دیگر نیز از محل حوزه حمل‌ونقل در جهت توسعه، گسترش و ارائه خدمات مطلوب کیفی و کمی در اختیار سازمان پایانه‌ها و پارک‌سوارها قرار می‌گیرد.

مدیرعامل این سازمان با اشاره به مشکلات پیش‌روی بخش پایانه‌ها و پارک‌سوارهای شهر تهران به خبرنگار ما گفت: با توجه به اینکه طراحی و ساخت پایانه‌های درون‌شهر به ویژه پایانه غرب، بدون در نظر گرفتن وضعیت پایانه‌ها و امکان‌سنجی و نیازسنجی‌ها صورت گرفته است، بنابراین پایانه‌ها نیازمند به بازسازی و احداث امکانات مناسب و برقراری تاسیسات برقی الکترونیکی مدرن هستند که این مساله نیازمند سرمایه‌گذاری مجدد است و از آنجا که از نظر ما پایانه‌ها محل تلاقی سفرهای برون‌شهری و درون‌شهری است، ارائه خدمات مطلوب کمی و کیفی و راه‌اندازی تعاونی‌های متعدد مسافربری برای شهروندان و تبدیل کلیه پایانه‌ها به پایانه‌های هوشمند از برنامه‌هایی است که سازمان در حال بررسی و عملیاتی کردن آنها است.

آذروش در زمینه میزان کمک‌های دولت به این سازمان تصریح کرد: تا به حال این مجموعه، تنها از اعتبارات شهرداری تهران استفاده کرده و کمک خاصی از سوی دولت به این سازمان که سالانه به ۷۰میلیون مسافر سرویس‌دهی می‌کند، ارائه نشده است.

وی در ادامه کمک‌هایی که دولت می‌تواند به پایانه‌ها و پارک‌سوارها ارائه دهد را هوشمندسازی برنامه‌ها، جایگزینی اتوبوس‌های جدید به جای اتوبوس‌های فرسوده به منظور کاهش تلفات جاده‌ای، رسیدگی به وضعیت رانندگان و ارائه خدمات مطلوب به نیروهای انسانی سازمان که این نیز می‌تواند عامل مهمی در کاهش آمار تصادفات در سطح کشور باشد و توسط وزارت راه و مجموعه راهداری صورت گیرد، دانست.

این مقام مسوول همچنین در مراسم افتتاح پایانه درون‌شهری بیهقی که دو هفته گذشته با حضور جمعی از مسوولان دیگر شهرداری و نمایندگان مجلس و نمایندگان رسانه‌های گروهی برگزار شد، بعداز افتتاح این پایانه، به همراه مدعوین از بخش‌های تازه راه‌اندازی شده این پایانه بازدید به عمل آورد و سپس به پاسخگویی به مشکلات تاکسیرانان مستقر در پایانه پرداخت.

آذروش در این باره نیز گفت: در پاسخ به نیازهای شهروندان و تشویق افراد به استفاده از وسایط حمل‌ونقل عمومی، پارک سوار بیهقی با هدف جلوگیری از تردد بیش از ۷۰۰هزار وسیله نقلیه شخصی، صرفه‌جویی در مصرف سوخت و کاهش آلودگی در میدان آرژانتین ایجاد شد.

طبق این گزارش، پایانه بیهقی با مساحت ۱۷ هکتار در سال ۱۳۶۰ احداث شده و بهره‌برداری از آن در سال ۱۳۷۰ صورت گرفت که حجم اتوبوس‌های ورودی و خروجی سالانه آن ۱۶۵۶۰۰ و حجم متوسط مسافران ورودی و خروجی آن در هر سال ۶میلیون و پانصد هزار نفر است.

تعداد غرفه‌های خدماتی پایانه، ۲۳ باب غرفه و تعداد غرفه‌های فروش بلیت نیز ۶ باب است. پایانه‌های نیمه متمرکز که محل تلاقی حمل‌ونقل درون شهری و برون شهری است، نیازمند امکانات و خدماتی است که بتواند به خوبی جوابگوی مسافران و شهروندان استفاده‌کننده از سیستم حمل‌ونقل عمومی باشد.

بدین منظور سازمان پایانه‌ها با همکاری معاونت حمل‌ونقل و ترافیک و شرکت واحد اتوبوسرانی، پروژه‌ای به منظور جابه‌جایی ایستگاه اتوبوس‌های شرکت واحد از ضلع جنوب شرقی پارک‌سوار بیهقی به جنوب غربی تعریف کرد.

این پروژه که ۵۰۰مترمربع مساحت دارد، ضمن آزادسازی حاشیه میدان آرژانتین و انتقال اتوبوس‌های شرکت واحد به داخل پارک‌سوار، باعث اصلاح عملکرد پارک سوار و کاهش سفرهای درون شهری خواهد شد.

مدیرعامل سازمان پایانه‌ها و پارک‌سوارها در زمینه نقاط قوت این طرح و اشاره به اینکه پایانه‌های درون شهری بیهقی از مشکلات ترافیکی منطقه به طور چشمگیری خواهد کاست، گفت: راه‌اندازی پایانه درون شهری و ارتقای شاخص خوانایی ایستگاه‌های شرکت واحد از جمله نیازهای ضروری به منظور رفاه حال مسافران و مراجعان پایانه محسوب می‌شد که براساس هماهنگی‌های به عمل آمده قسمت‌های در دست اقدام پارک‌سوار بیهقی در کمتر از ۲ ماه آماده و به شهر رسید.

وی افزود: با انتقال اتوبوس‌های مجاز و میدان آرژانتین به داخل پارک‌سوار، عملکرد پارک‌سوار نیز اصلاح شده و ارتباط مستقیم بین پارکینگ و پایانه درون شهری بیهقی و ارتباط دو سامانه حمل‌ونقل عمومی شرکت واحد و ایستگاه مترو مصلی ایجاد می‌شود.

مدیرعامل سازمان پایانه‌ها میزان اعتبار این پروژه را ۲۰۰میلیارد تومان عنوان کرد و افزود: این پایانه در زمان اوج سفر تا سقف ۲۴۰هزار نفر را جابه‌جا کرده و ۲۰۰هزار مترمربع وسعت دارد و کلیه کارهای اجرایی آن انجام و به منظور اجرای عملیات به پیمانکار واگذار شده است.

وی اظهار امیدواری کرد و گفت: به زودی کلنگ بزرگ‌ترین و اساسی‌ترین پایانه خاورمیانه در شرق تهران به منظور ارائه خدمات بهینه به هم‌وطنان توسط شهردار تهران زده خواهد شد.

وی در ادامه گفت: با توجه به اینکه ۵۰درصد سفرها از طریق پایانه‌های تهران صورت می‌گیرد، باید برای ارائه خدمات مطلوب، میزان خدمات در پایانه‌های این شهر را افزایش دهیم.

عکس :پارک‌سوار بیهقی