توسعه بر مبنای آموزه‌های جان‌لاک
جان‌لاک، یکی از بازیگران پیشگام درام تاریخ است که حکومت انگلستان را از سلطنت به دموکراسی تبدیل کرد. او را پیامبر انقلاب سال ۱۶۸۸ می‌دانند که برتراند راسل آن را «از تمام انقلاب‌ها معتدل‌تر و کامیاب‌تر» توصیف کرده است. جان لاک پس از سال‌ها اندیشه و تفکر به این نتیجه رسیده بود که زندگی در حقیقت یک عمل انطباقی و سازش است. به این معنا که باید به هر وسیله از درد و رنج انسان‌ها کاست و غم و اندوه را از شهروندان دور کرد.<br>
جان‌لاک، یکی از بازیگران پیشگام درام تاریخ است که حکومت انگلستان را از سلطنت به دموکراسی تبدیل کرد. او را پیامبر انقلاب سال ۱۶۸۸ می‌دانند که برتراند راسل آن را «از تمام انقلاب‌ها معتدل‌تر و کامیاب‌تر» توصیف کرده است. جان لاک پس از سال‌ها اندیشه و تفکر به این نتیجه رسیده بود که زندگی در حقیقت یک عمل انطباقی و سازش است. به این معنا که باید به هر وسیله از درد و رنج انسان‌ها کاست و غم و اندوه را از شهروندان دور کرد.
کلید فهم اندیشه جان لاک، درک معنای دو کلمه «توافق قراردادی» است. براساس آرای این فیلسوف آزادی، دولت و همه مناسبات و روابط افراد بشر و زندگی را باید به صورت دادوستد نگاه کرد و آن را یک تجارت پنداشت.
این آموزه لاک در عمل این است که دولت باید به جای تحمیل اراده خویش بر شهروندان، خدمت خود را به آنان بفروشد و این کار را باید مطابق قراردادی انجام دهد که رضایت شهروندان و دولت را تضمین کند. این آموزه ژرف و حیرت‌انگیز لاک که در سال ۱۶۶۰ جوانه زده بود اینک پس از قرن‌ها، شکفته شده و دستمایه و راهنمای عمل خردمندان جهان است.
اکنون خردمندان و هوشیاران می‌دانند برای این که منافع خود و جامعه‌شان برآورده شود باید منافع دیگران را نیز در آن ببینند. تئوری بازی برد - برد که اکنون در میان رهبران کشورها و شرکت‌ها پذیرفته شده است از اندیشه‌های سترگ جان لاک سرچشمه گرفته است. ایرانیان خردمند نیز کم‌وبیش و شاید با عبارات و الفاظ متفاوت به همین نتیجه متفاوت رسیده‌اند و می‌دانند که برای بقا و رشد کسب‌و‌کار و زندگی خویش با دیگران دادوستد کنند و در این دادوستد قاعده نفع و رضایت طرفین شرط نخست است.
فعالان اقتصادی و سیاسی ایران به دلایل گوناگون تاریخی، شاید از سرتجربه و شاید از سر دانش و تجربه توامان به فلسفه توافق قراردادی جان لاک بزرگ رسیده و آن را در عمل اجرا می‌کنند. توافق مدیران با یکدیگر در ربع قرن اخیر و با هدف افزودن بر منافع صنفی و ملی در همین مسیر قابل تعریف است.
توافق قراردادی که در ربع قرن گذشته با دولت‌های متفاوت داشته است نیز از این احساس و اندیشه سرچشمه گرفته است. اما اکنون در شرایط تازه‌ای قرار داریم که توجه به آموزه‌های جان لاک و سازگار شدن با ماهیت این آموزه‌ها را در عمل بیش از پیش ضروری کرده است. به این معنی که بخش خصوصی ایران باید ضمن عمل به توافق قراردادی میان خویش، سطح دامنه و تنوع تازه‌ای را برای یادگیری تجربه کند.
در شرایط فعلی و براساس تجربه‌های گذشته ایران و جهان، بخش خصوصی باید ضمن حفظ همبستگی درونی، یاران تازه‌ای از جنس کارشناسان را به درون خویش راه دهد. این کارشناسان باید چه تخصص‌هایی داشته باشند؟ به نظر می‌رسد با توجه به مجموعه شرایط فعلی کشور، دو نوع کارشناس و در دو سطح از نیروهای کارشناسی می‌توانند به بخش خصوصی کمک کنند؛ کارشناسان اقتصادی و کارشناسان ارتباطات عمومی. کارشناسان ورزیده اقتصادی می‌توانند راه برون‌رفت از تنگناها، شرایط سازگار شدن رفتار و دیدگاه مدیران بخش خصوصی با تحولات اقتصادی را به بخش خصوصی این مجموعه آورده و با نگاه کلان‌تر به مسائل، رخوت‌های احتمالی را از انجمن دور کنند. کارشناسان ارتباطات نیز می‌توانند صدای آنها را با کارآمدی، مهارت و شیوایی به گوش مخاطبان برسانند. در‌حال‌حاضر بخش خصوصی در این دو زمینه یاد شده نسبت به سایر نهادهای مشابه در وضعیت مناسبی به سر می‌برد، اما این آیا کافی است؟ همیشه باید به جلو نگاه کرد و افق‌های دور دست را دید تا در کوره راه‌ها گرفتار نشد.
زندگی اجتماعی و کسب‌و‌کار که تعطیل نمی‌شود و جامعه ایران نیز همانند سایر جامعه‌ها، پیچیده و تو در تو خواهد شد و همین دو عامل را می‌توان مبنایی برای توسعه پایه‌های کارشناسی فرض کرد.
