اعتبــــار بازیافته پسرک انگلیسی

ترجمه: فرهاد فرجاد

ستاره گوردون براون تا همین چندی پیش رو به افول بود، اما از زمانی که بحران مالی به نسبت مهار شد، چهره نخست‌وزیر بریتانیا به یک رهبر واقعی شباهت بیشتری یافت. او برای کمک مالی به بانک‌ها، لایحه‌ای را تصویب کرد که مشابه آن کم و بیش از سوی آمریکا و دیگر کشورهای اروپایی هم الگوبرداری شد. اکنون اصرار و تاکید براون به ایجاد یک چارچوب جدید اقتصادی از حمایت رهبران دیگر کشورهای جهان نیز برخوردار است. برای بررسی همین طرح است که رهبران ۲۰کشور توسعه یافته و رو به توسعه جهان، پانزدهم نوامبر در واشنگتن گرد هم می‌آیند. گزارشگر مجله نیوزویک به تازگی بحران مالی و راه‌های رفع آن را طی مصاحبه‌ای با گوردون براون واکاوی کرده است که می‌خوانید:

وقتی شما و تونی‌بلر به قدرت رسیدید، به نظر می‌رسید که حزب کارگر را از سوسیالیسم دور کرده‌اید. اکنون، اما چنین به نظر می‌رسد که قصد بازگشت به سوسیالیسم را دارید.

اشتباه می‌کنید. ما به همان کاری دست می‌زنیم که دیگر کشورها انجام داده‌اند، یعنی آوردن سهام در بانک‌ها با هدف بازسازی سرمایه آنها. پس از این، سهام بانک‌ها را در اسرع وقت خواهیم فروخت.

پس در بانک‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنید.

به عنوان یک راهکار موقت، بله. تاکید می‌کنم که کاملا موقت. می‌توانیم سرمایه بانک‌ها را بازسازی کنیم و آنها را قوی‌تر کنیم که منفعتش برای مردمی که بعدا این سهام را می‌خرند، خیلی بیشتر است.

آیا طرح شما کششی هم دارد؟

طرح با ایجاد این حس که «بانک‌ها قوی‌تر خواهند شد»، کار می‌کند. براساس این طرح، همچنین بر حجم وام‌های بانکی افزوده خواهد شد. در عین حال قرار است نظام تبادل وام بین بانک‌های آمریکا و اروپا (ترنس آتلانتیک) نیز شروع به کار کند که البته این طرح، زمان بر است.

چقدر زمان می‌برد؟

جای بحث دارد. به نظر من رویدادهای اقتصادی خارج از سیستم مالی کشور تاثیرات خاص خودش را دارد. مثلا سال قبل، افزایش قیمت نفت و مواد غذایی بر استانداردهای زندگی در آمریکا و بریتانیا تاثیر گذاشت. حالا قیمت نفت رو به کاهش است. قیمت مواد غذایی نیز در حال پایین آمدن است، پس انتظار می‌رود که استانداردهای زندگی نیز رو به اعتدال گذشته برود.

پیش از این هم چیزی مانند بحران اقتصادی اخیر دیده بودید؟

بحران اخیر، اولین بحران مالی جهان بود. ما سال‌ها از امتیازات مشارکت در اقتصاد جهانی برخوردار بوده‌ایم. برای ۱۰سال کمترین نرخ بهره‌ها، کمترین قیمت مصرف‌کننده را داشتیم. به ویژه در بخش اجناس الکترونیکی و پوشاک و هرآنچه از آسیا می‌آید. حالا هم با چالش‌های اقتصاد جهانی روبه‌رو شده‌ایم: استحاله مشاغل، مشکلات مربوط به انرژی و غیره. امروز به این سیستم مالی جهانی رسیده‌ایم که قصد دارد به نوسانات شدید پاسخ دهد، اما قدرت مانور ما برای مهار بحران تا به امروز فقط در حد ملی بوده است، به همین خاطر است که قصد اصلاح سیستم را داریم.

قرار است در ساختار جدید پیشنهادی، با چه چیزهایی روبه‌رو شویم؟

اقتصاد جهانی بیش از هر چیز به یک سیستم هشدار اولیه نیاز دارد.

همین طور به سازمان‌هایی مثل مجمع ثبات مالی (Financial Stabiling Forum)‌ یا صندوق‌ بین‌المللی پول نیاز است تا در نظارت بر جریان‌ها و نیروهای مالی در جهان موثر باشند. همچنین برای مدیریت و هدایت جهانی به قوانینی نیاز است که در تمام کشورها یکسان باشد. بنابراین نیاز داریم که قوانین حسابداری، راه‌های برخورد با وام‌های سوخته، و قوانین مربوط به شفافیت مالی را استاندارد و جهانی کنیم.

به نظر شما، دستیابی به این اهداف خیلی دشوار نیست؟

فکر می‌کنم همان طور که ایده شکل‌گیری یک سیستم جدید در دهه ۴۰ ایجاد شد، دستیابی به این اهداف نیز ممکن باشد.

کدام کار را باید سریع‌تر انجام داد؟

دستورات سریع الاجرا این است: کمک به از سرگیری وام‌های بانکی، تحریک و انگیزش مجدد تجارت جهانی با اجتناب از پروتکشنیسم (حمایت از صنایع داخلی)، ایجاد اصلاحات در سیستم مالی بین‌المللی از جمله مباحثی چون شفافیت مالی، خاتمه دادن به مبادلاتی که ترازنامه ندارند و شفاف نیستند و در یک کلام، پایان دادن به آنچه بین مردم به «سیستم بانکی در سایه» موسوم شده است.

فکر می‌کنید رکود اقتصادی در کشور شما چه قدر عمیق خواهد بود؟

در حال حاضر نمی‌توان پیش‌بینی کرد. نکته مهم این است که درجه‌ای از مشارکت و همکاری بین‌‌المللی را نشان داده‌ایم که مردم می‌توانند به توان ما در رفع بحران اعتماد کنند.

در حال حاضر، فاصله بین ایالات متحده و بریتانیا چقدر زیاد است؟

با دولت آمریکا همکاری خوبی داریم. بوش از پس هدایت و سازماندهی برپایی کنفرانس پانزدهم نوامبر به خوبی برآمده است. گذشته از این، روشن است که طرح کابینه بوش برای مقابله با بحران و بازسازی سرمایه‌های بانکی چندان تفاوتی با طرح کشورهای اروپایی ندارد.

ولی بعضی‌ها اعتبار اولیه این طرح را به نام شما می‌دانند.

شاید ما اولین کشوری بودیم که دست به این ابتکار زدیم.

فکر می‌کنید این ابتکار عمل آینده سیاسی شما و احتمالا حزب‌تان را تحت تاثیر قرار دهد؟

سیاست، مملو از فراز و نشیب‌ است. در مورد این قضیه، نکته مهم این است که ثابت کنیم واقعا می‌توانیم بر یک مشکل بزرگ غلبه کنیم و کشور را از آن عبور دهیم. نکته با اهمیت دیگر این است که کشورهای دیگر متقاعد شوند همیشه می‌توان با همفکری و همکاری قدم برداشت.

فکر می‌کنید دولت‌های بریتانیا و اروپا از آمریکا (در اقتصاد) سخت‌‌گیرترند؟

فکر نمی‌کنم. آمریکایی‌ها قانونی مثل Sarbanes- oxley‌ را داشته‌اند که از هر گونه اقدامی که ما در لندن داشته‌ایم، مداخله جویانه‌تر است. وقتی مشکلات بروز می‌کنند، به عنوان یک مدیر و ناظر و راهنما باید سخت‌تر باشید. وقتی شرکت‌ها طبق قانون رفتار می‌کنند، می‌توانید نرم‌تر رفتار کنید.

به نظر شما، آنچه امروز در آمریکا رخ می‌دهد را می‌توان با دوره افول تاثیر و قدرت بریتانیای کبیر مقایسه کرد؟ فکر می‌کنید آمریکا دوباره همانی خواهد شد که قبلا بوده است؟

آمریکا خاصیت ارتجاعی حیرت‌آوری دارد. آمریکایی‌ها قدرت مهیبی دارند، بازرگانان و کمپانی‌های بزرگی دارند. آمریکا همیشه کشوری قدرتمند خواهد بود.

فکر می‌کنم توان فنری و ارتجاعی که آمریکا در دوره آینده به نمایش خواهد گذاشت، قدرت این کشور و جایگاهش در دنیا را نشان می‌دهد.