میزگرد نفتی در رادیو گفت‌وگو

برنامه اخیر «رادیو گفت‌وگو» و مباحث میهمانان این برنامه زنده رادیویی حاوی آمار و نکات تامل برانگیزی بود. نظر به اهمیت مباحث مطرح شده، عصر ایران فراز‌های مهم این برنامه را بازنشر می‌کند و انتظار دارد مسوولان توضیحات قانع کننده‌ای در این باره داشته باشند. میهمانان این برنامه عبارت بودند از: بیژن زنگنه، مسعود نیلی، نوبخت، محمد مالجو و امیر دبیری مهر. مهم‌ترین آمارها و مطالبی که در این جلسه مطرح شد و تامل‌برانگیز است، عبارتند از:

۱ - اقتصاد ایران متاسفانه و همچنان از ۴ مجرا وابسته به نفت است: یکی سهم نفت از تولید ناخالص داخلی که بالای ۵۰درصد است و دولت جمهوری اسلامی را در زمره دولت‌های رانتیر با همه تبعاتش قرار می‌دهد. دوم تاثیر نفت بر طرازهای پرداخت‌های خارجی به این معنا که ۸۰درصد واردات کشور از محل ارزهای نفتی به‌دست می‌آید. سوم میزان وابستگی درآمدهای عمومی دولت به پول نفت است که بالغ بر ۸۵ درصد است و چهارم میزان یارانه‌ها به‌ویژه یارانه حامل‌های انرژی است که کاملا به پول نفت وابسته است.

۲ - سقف هزینه‌کردهای دولت از محل درآمدهای نفت در برنامه سوم توسعه ۵۶میلیارد دلار بود؛ یعنی سالانه حدود ۱۱میلیارد دلار، ولی دولت‌ها به آن پایبند نبودند.

۳ - در مقایسه درآمدهای نفتی دولت از نفت می‌توان گفت در ۸ سال دوره آقای هاشمی یعنی از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۵ دولت مجموعا ۱۲۶ میلیارد دلار درآمد نفتی داشت. در دوره آقای خاتمی از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۳ دولت ۱۷۳ میلیارد دلار درآمد نفتی داشت و دولت نهم ۱۹۸ میلیارد دلار درآمد داشته است.

۵ - براساس برنامه توسعه کشور و مجوز‌های قانونی صادر شده در حال حاضر باید حدود ۹۶ میلیارد دلار در حساب ذخیره ارزی موجودی باشد، ولی براساس اعلام رسمی وزیر سابق اقتصاد در پایان سال ۱۳۸۶ این رقم ۱۶ میلیارد دلار است. هرچند این روزها شنیده می‌شود این مبلغ حداکثر ۸میلیارد دلار است، در نتیجه هزینه کرد ۸۰ میلیارد دلار مابه‌التفاوت محل سوال و اشکال است.

۶ - باتوجه به این آمار و ارقام و محاسبات ساده سال آینده دولت با کسری شدید بودجه مواجه خواهد شد و اگر برای کاهش وابستگی به نفت فکری نشود، این مشکلات مضاعف خواهد شد.