کــروبی، رقــیب کـــدام کـانــــدیداسـت؟

سجاد سالک
عکس: حمید جانی‌پور
شیخ مهدی کروبی فرقی با دو سال یا سه سال پیش نکرده است. او همچنان خود را فرد واجد شرایط برای نشستن بر کرسی ریاست‌جمهوری می‌‌‌‌‌داند و معتقد است اگر در انتخابات دوره نهم به دلایلی در رسیدن به هدفش ناکام ماند با چهار سال تاخیر باید هر طور که هست حق خود را بگیرد. به همین خاطر است که مهدی کروبی را باید ثابت‌قدم‌‌‌‌ترین کاندیدای اصلاح‌‌‌طلب در دهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری دانست.اگر میر‌‌‌حسین موسوی هنوز به کارهای هنری مشغول است، اگر سید محمد خاتمی ‌‌‌‌‌در تردید آمدن و نیامدن به سر می‌‌‌‌‌برد و اگر عبد ا... نوری دغدغه تایید صلاحیت دارد کروبی تنها کسی است که بی‌هیچ ملاحظه‌‌‌ای سودای ریاست‌جمهوری دارد.

شیخ نه تنها خود را به امور شخصی مشغول نکرده، بلکه با راه‌اندازی حزب اعتماد ملی، فعالیت در عرصه عمومی ‌‌‌‌‌را در بالاترین سطح انجام می‌‌‌‌‌دهد. کروبی مانند خاتمی ‌‌‌‌‌تردید حضور هم ندارد. از سه سال پیش تصمیمش روشن بود و مهم‌تر از همه این که دغدغه تایید صلاحیت هم ندارد. همه این‌‌‌ها است که کروبی را برای حضور در کارزار انتخابات آماده ساخته است.با این همه معلوم نیست اعلام حضور رسمی‌‌ ‌‌‌کروبی در انتخابات چرا خیلی‌‌‌ها را شگفت‌‌زده کرد و رسانه‌‌‌ها را به تکاپو انداخت. چرا رسانه‌‌‌ها از کاندیداتوری کروبی به عنوان یک خبر ویژه یاد کردند. کروبی تنها کسی بود که از ماه‌‌‌ها قبل تصمیمش را گرفته بود و کسی در کاندیداتوری وی تردیدی نداشت. اگر فقط چند درصد احتمال می‌‌‌‌‌رفت که وی خواب و خیال ریاست‌جمهوری را از سر بیرون کند در انتخابات مجلس هشتم پس از آن که در انتخابات حضور پیدا نکرد کاملا مسجل شد که کروبی به قصد ریاست‌جمهوری از حضور در مجلس خودداری کرده است. حالا کروبی با عزم جزمی ‌‌‌‌‌که دارد و خیال راحتی که از بابت تایید صلاحیت دارد خود را شایسته‌‌‌‌ترین فرد اصلاح‌‌‌طلب برای ریاست‌جمهوری می‌‌‌‌‌پندارد. با این وجود دو دغدغه برای کروبی بیشتر از هر کاندیدای اصلاح‌‌‌طلبی مطرح است. اول این که وی در میان چهره‌‌‌‌‌های مرجع اصلاح‌‌‌طلب، نخبگان و روزنامه‌‌‌‌نگاران اصلاح‌‌‌طلب جایگاه قابل قبولی ندارد و انتقادات تحول خواهان نسبت به کاندیداتوری وی بسیار جدی است. مشکل دوم به دشواری‌‌‌‌‌های جذب رای بر می‌‌‌‌‌گردد و این که تجربه انتخابات قبلی نشان داد که وی در میان توده‌‌‌‌‌های مردم هم چندان موفق نبوده است.اگر سید محمد خاتمی ‌‌‌‌‌در مجموع دو انتخابات توانست بیش از ۴۰ میلیون رای کسب کند، کروبی در انتخابات دوره نهم، آرای‌اش به سختی از ۵میلیون عبور کرد. با این حال اگر نخبگان، روزنامه‌‌‌‌نگاران و چهره‌‌‌‌‌های مرجع اصلاح‌‌‌طلب پشتیبان وی بودند این امکان وجود داشت که این افراد بتواند در انتخابات آتی رای کروبی را افزایش دهند اما در سطح نخبگان هم چنین حمایتی دیده نمی‌شود. با این وجود کروبی از حمایت قاطعانه جریان رقیب برخوردار است.
بررسی رسانه‌های جناح اصولگرا در ماه‌‌‌‌‌های گذشته نشان می‌‌‌‌‌دهد که اصولگرایان بسیار تمایل دارند رقیب احمدی‌‌‌نژاد در انتخابات دوره بعد، مهدی کروبی باشد. روزنامه کیهان، باشگاه خبرنگاران جوان و خبرگزاری فارس طی هفته‌‌‌‌‌های گذشته بیشترین پوشش خبری را به کروبی و حزب اعتماد ملی اختصاص داده‌‌‌اند و چهره‌‌‌‌‌های شاخص جناح اصولگرا هیچ ابایی ندارند از این که به صراحت از کاندایداتوری کروبی در انتخابات دفاع کنند. اصولگرایان کروبی را یک کاندیدای مقبول می‌‌‌‌‌دانند و در مقابل تمام تلاش خود را به کار گرفته‌‌‌اند تا سید محمد خاتمی‌ ‌‌‌‌را از حضور در انتخابات منصرف کنند. به این ترتیب کروبی گرچه در بدنه جناح اصلاح‌‌‌طلب با اقبال رو‌به‌رو نشده اما حمایت اصولگرایان را توانسته جلب کند.کاندیداتوری کروبی اما به نظر می‌‌‌‌‌رسد خیلی برای احمدی‌‌‌نژاد مناسب نباشد، چرا که کروبی و احمدی‌‌‌نژاد در یک نقطه با هم اشتراک دارند و این که هر دوی آن‌‌‌ها روی آرای شهرستان‌‌‌ها و روستاها حساب کرده‌اند.تجربه سه سال فعالیت دولت نهم باعث شد تا شاهد ریزش شدید طرفداران وی در تهران و شهرهای بزرگ باشیم. از سوی دیگر کروبی نیز وضع مناسبی در کلانشهرها ندارد و بیشتر به شهرستان‌‌‌ها و شهرهای کوچک امید بسته است. از طرفی گفتمان احمدی‌‌‌نژاد و کروبی نیز شباهت‌‌‌‌‌های زیادی به هم دارد. هر دو به زبان توده‌‌‌ها صحبت می‌‌‌‌‌کنند و طرفدار پرداخت نقدی پول به مردم هستند. هر دو شعار تغییر سر می‌‌‌‌‌دهند و در انتقاد صریح‌الهجه هستند. کروبی و احمدی‌‌‌نژاد در تحریک توده‌ها، در بیان مفاهیم اصیل انقلابی و در دفاع از ارزش‌‌‌ها تبحر دارند و همین موضوع رقابت سختی بین این دو ایجاد می‌‌‌‌‌کند. محمدرضا عارف و محمد علی نجفی به خاطر ویژگی‌‌‌‌‌های شخصی شاید نتوانند در مباحث کلامی‌‌‌‌ ‌با احمدی‌‌‌نژاد رقابت کنند. نجابت خاتمی‌‌‌‌‌ شاید او را از بیان برخی واقعیات بازدارد، اما کروبی درست مثل احمدی‌‌‌نژاد با هیچ کس رودربایستی ندارد و رک و راست حرف‌‌‌‌‌هایش را می‌‌‌‌‌زند و این کار احمدی‌‌‌نژاد را در رقابت سخت می‌‌‌‌‌کند.این صراحت لهجه البته اصلاح‌‌طلبان را هم در امان نگذاشته و باعث شده طی سال‌‌‌‌‌های گذشته کروبی انتقادات زیادی به چهره‌‌‌‌‌های اصلاح‌‌‌طلب وارد کند. با این حال پیش بینی می‌‌‌‌‌شود با ورود کروبی به رقابت انتخاباتی از حجم انتقادات داخلی وی کاسته شده و زبان تند وی فقط اصولگرایان را نشانه رود. نشانه رویکرد جدید کروبی را در کنفرانس خبری اخیر وی به خوبی می‌‌‌‌‌توان مشاهده کرد، جایی که رسانه‌‌‌‌‌های اصولگرا امید زیادی بسته بودند کروبی باز هم به اصلاح‌‌‌طلبان بتازد، اما وی از هرگونه تندی در این زمینه خودداری کرد و به آرامی‌‌‌‌‌در مورد گروه‌‌‌‌‌های اصلاح‌‌‌طلب صحبت کرد. آیا کروبی در ماه‌‌‌‌‌های آینده به این روند مثبت ادامه خواهد داد و آیا می‌‌‌‌‌تواند از سوژه دادن به دست رقیب جلوگیری کند؟