بوکس ورزش شهامت و قدرت

سعیده وحیدنیا
بوکس یا مشت‌زنی یکی از رشته‌های ورزش رزمی است که در آن دو نفر با ضربات مشت با یکدیگر مبارزه می‌کنند.

بوکس سلطان ورزش‌ها به شمار می‌آید. این را بسیاری از ورزش‌دوستان که به آن اعتقاد دارند می‌گویند. این که قدیمی‌ترین نبرد بوکس به چه نوع صورت گرفت و چگونه با یکدیگر می‌جنگیدند معلوم نیست. چنانچه در تاریخ روم باستان ذکر شده است که طرفین مشت‌های خود را با چرم‌های خام محکم بسته و سعی می‌کردند که با ضربات محکمی از این مشت‌های سخت و سنگین حریف را از پای درآورند. البته این مسابقات بدون رعایت وزن بدن انجام می‌شد.
مسابقه بوکس به‌طور رسمی ۶۷۷ سال قبل از میلاد مسیح در بیست‌و‌سومین بازی‌های المپیک در هاین که اولین مکان نبرد این ورزش است شروع شده و «ابراستوس» در این مسابقه فاتح و قهرمان شناخته شد.
ملائکوماس که پدرش نیز چهل‌و‌پنج سال بعد از میلاد مسیح فاتح بوکس و قهرمان المپیک شده بود، عموم رقیب‌های خود را تنها با فن (نه بازو و قدرت) مغلوب می‌ساخت. سال ۴۰۰بعد از میلاد، قهرمانان ورزش‌های مختلف بوکس را به‌کلی فراموش کردند. در همان عصر یا چند قرن بعد ورزش کشتی‌گیری که مخاطرات آن کمتر از این‌گونه بوکس‌ها بود، متداول شد و از ورزش‌های عمومی شد. مقارن با آغاز قرن هجدهم مجددا بازی کشتی و بوکس که هر دو از بین رفته بودند، شروع شد. به‌طوری‌که حکایت می‌کنند یک کشیش ایتالیایی که نامش «سن برنادن» بود به جوانان عصر خود فن بوکس را می‌آموخت و منظورش از این عمل این بود که دوئل (مبارزه با شمشیر) را که پیوسته به مرگ یکی از دو حریف پایان می‌یافت منسوخ کند و به جای آن نبرد با مشت که خطر آن کمتر است متداول باشد. سن‌برنادن رواج این فن را یک نوع احسان و نیکوکاری می‌دانست، از این‌رو او را پدر بوکس نامیده‌اند. معروف است که هواردباسکوویل از آمریکا که به مدیریت کالج آمریکایی در ارومیه منصوب شده بود، نخستین کسی است که ورزش بوکس را به ایران آورد.
سال‌‌هایی که صنعت سینمای ایران ترقی کرد جوانان روی پرده سینما این ورزش را دیده و با خود تمرین می‌کردند. در سال‌های ۱۳۱۴ یک نفر مهندس چک‌اسلواکی موسوم به فایت که مامور در کمپانی اشکودا در تهران شده بود، وارد ایران شد. فایت یکی از قهرمانان معروف سنگین‌وزن اروپا بود.
از سال ۱۳۱۸که به دستور رضاشاه مسابقات قهرمانی کشور شروع شد تا سال ۱۳۲۴این ورزش جزو برنامه نبود. علت اصلی، نبودن وسایل و مربی و عدم مقررات لازم بود. بالاخره در سال ۱۳۲۳ این ورزش مورد توجه اداره تربیت بدنی واقع شد و برای اولین‌بار به‌طور رسمی جزو برنامه مدارس و دانشکده‌ها شد. در سال ۱۳۲۴ برای اولین‌بار با واگذاری مقدار کافی وسایل، قضاوت و لوازم مورد احتیاج مسابقه دستجات آزاد انجام شد.
بوکس در ایران پس از فعالیتی ۳۴ساله با پیروزی انقلاب دچار وقفه شد. این رشته پس از ده سال بار دیگر راه‌اندازی شد و به‌دلیل ابهامات ایجاد شده و عدم تفاوتی که در جامعه بین بوکس حرفه‌ای و آماتور وجود داشت این رشته جایگاه گذشته خود را به دست نیاورد. در ورزش بوکس نیروی بدنی و استفاده از تکنیک دارای اهمیت بسیاری است و به جهت طبیعت خاص این ورزش، افرادی که دارای عادت‌های روانی جنگ‌جویی و مبارزه‌طلبی هستند به آن روی می‌آورند. در این ورزش شهامت و قدرت زیاد مورد نیاز است و تکنیک‌های آن شامل عملکردهای سریع و عکس‌العمل‌های فعال است.
ورزش بوکس در راندهای ۳دقیقه‌ای و با کنترل دقیق داور وسط در داخل رینگ انجام می‌شود. هدف طرفین مبارزه‌، گرفتن امتیاز به‌وسیله وارد کردن ضربات و به زانو درآوردن حریف است.
امتیاز به ضربات کوبنده‌ای تعلق می‌گیرد که با مشت بسته به وسیله هر کدام از دسته‌ها به طرفین سر، صورت یا تنه در بالای کمر اصابت کند. هر شرکت‌کننده مجاز است یک نفر کمک و یک نفر دستیار داشته باشد که او را هنگام استراحت بین هر راند تر و خشک کند.
وزن‌های مختلف بوکس بدین شرح است: مگس وزن تا ۴۸ کیلو، خروس وزن تا ۵۴ کیلو، پروزن تا ۵۷ کیلو، سبک وزن تا ۶۰کیلو، نیم وزن سبک تا ۵/۶۳کیلو، نیم وزن تا ۶۷کیلو، میان وزن تا ۷۵کیلو، نیم سنگین تا ۸۱کیلو، سنگین وزن تا ۹۱کیلو و فوق سنگین تا ۹۱کیلو.
محل مسابقه بوکس رینگ نام دارد و از چهار طرف توسط ۴ طناب با فاصله ۳۰، ۶۰، ۹۰، ۱۲۰ سانتی‌متر از زمین پوشیده شده است. قطر طناب‌ها یک اینچ و روی آن توسط پارچه نرم یا لاستیک پوشانده می‌شود. اندازه استاندارد رینگ بوکس از داخل طناب‌ها ۱۰/۶×۱۰/۶ متر مساوی با ۲۰ فوت و از خارج ۸×۸ متر مساوی با ۲۶×۲۶ فوت است. کف محوطه رینگ باید با تشک پوشانده و روی تشک را نیز با برزنت محکم شده و توسط طناب به کف رینگ بسته شود. مسابقات بوکس آماتور در یازده گروه وزنی و مسابقات بوکس حرفه‌ای در پانزده وزن برگزار می‌شود.
در‌حال‌حاضر بوکس در کشور ما با مشکلات عدیده‌ای همراه است و این مشکلات حتی رونق بازار بوکس را هم تحت تاثیر قرار داده است. یکی از فروشندگان لوازم ورزشی در منیریه علت رکود این بازار را ماه رمضان، وضعیت بد باشگاه‌ها، و از همه مهم‌تر پایین آمدن قدرت خرید مردم عنوان می‌کند. وی وضعیت بد و عدم فروش خوب در این رشته ورزشی را بسیار بد ارزیابی کرد. احمدی در پاسخ به سفارشات لوازم این رشته ورزشی گفت: دستکش‌های بوکس از کشور پاکستان وارد می‌شود، در واقع به علت چرم خوب پاکستان دستکش‌های بوکس پاکستانی از بازار فروش خوبی برخوردار است. ضمن این که در پاکستان سفارشات درجه یک برای اروپا زده می‌شود و بعد از اروپا آن را با بسته‌بندی زیبا و گول زننده به کشورهای جهان سوم مثل ایران با تعرفه‌های گمرکی بالا و گران می‌فروشند. وی نظر خوبی روی دستکش‌های ایرانی و ساخت کشور ندارد و دستکش‌های پاکستانی را ترجیح می‌دهد. فروشنده لوزام ورزشی درصد مشتریان مرد به زن خود را ۹۹ به یک می‌داند و می‌گوید: ۹۹درصد مشتریان من مرد است که البته تعداد انگشت‌شماری زن هم هستند که از طرف باشگاه‌هایشان برای خرید لوازم بوکس به ما معرفی می‌شوند.
وی در پایان اظهار کرد: تورم و گرانی بازار لوازم ورزشی از جمله بوکس را هم تحت تاثیر قرار داده و تقریبا به حالت رکود درآورده است.