سفر به سرزمین تزارها

میترا یزدچی

روسیه یا فدراسیون روسیه، بزرگترین همسایه شمالی ایران است که در طول تاریخ مراودات مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی را با ایران داشته و دارد. فدراسیون روسیه دارای ۸۹ منطقه، جمهوری خود مختار، خطه و استان است که با حدود ۱۴۲.۸میلیون جمعیت، ششمین کشور جهان و دارای رشد جمعیت منفی بوده و مساحت آن ۱۷۰۷۵۴هزار کیلومتر مربع بزرگترین کشور جهان است که حدود ۷۳درصد (۴/۳) خاک روسیه در بخش آسیایی و مابقی آن در بخش اروپایی قرار دارد. گردشگری روسیه

فدراسیون روسیه با توجه به وسعت قابل توجه و پیشینه تاریخی، فرهنگی و هنری که دارد، سالانه پذیرای گردشگران زیادی از اقصی نقاط دنیا است.

مسکو

مسکو با ۸۵۰ سال سابقه در آغاز دهکده‌ای کوچک بود که محل تلاقی چند ایالت و در کنار رودخانه قرار داشت و تدریجا مورد توجه بازرگانان قرار گرفت. در سال‌های ۱۲۳۶ توسط تاتارها به سرکردگی «باتیه» نوه چنگیز خان مغول کشتار وحشتناکی به راه افتاد. در قرن ۱۵ زمان «ایوان سوم» مسکو رسما پایتخت روسیه شد و منطقه «کرملین» شکل گرفت. در سال ۱۷۰۵ میلادی «پتر کبیر» سن پترزبورگ را به عنوان پایتخت جدید در ساحل رود نیوا بنا کرد و در سال ۱۷۱۲ پتر کبیر پایتخت را از مسکو به

سن پترزبورگ منتقل کرد و بیش از ۲۰۰ سال این شهر پایتخت روسیه باقی ماند. تا این که بعد از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ در سال ۱۹۱۸ مجددا مسکو پایتخت روسیه شد.

مسکو در سال ۱۸۴۰ میلادی ۳۵۰هزار نفر جمعیت داشت که در سال ۱۹۱۴ به ۴/۱میلیون نفر افزایش یافت.

این شهر نسبتا هموار و مجتمع‌های ساختمانی آن بیشتر به قرن ۱۸ و ۱۹ برمی‌گردد که محل زندگی اشراف بود و پس از انقلاب بلشویکی مصادره و به خدمات دولتی اختصاص یافت. از شاهکارهای معماری در مسکو هفت خواهران است که هم‌اکنون این ساختمان‌ها به عنوان دانشگاه مسکو، هتل اوکراین، هتل لنینگراد، وزارت امور خارجه و منازل افراد مشهور به کار می‌روند. کاخ‌های قرن ۱۹ و مجتمع‌های مسکونی و گنبدهای رنگی کلیساهای کوچک متعلق به سال‌های ۱۹۳۰ و خانه‌های کبریتی از سال‌های ۱۹۵۰ در طبقات ۸ و ۹ طبقه زمان خروشچف ساخته شده است.

منطقه کرملین

هسته مرکزی شهر مسکو ارگ یا کرملین آن است که به دستور تزار ایوان کالینا در سال ۱۳۴۰ میلادی شکل گرفت و در کرانه شمالی رودخانه مسکو ساخته شد و شامل تعدادی کاخ و کلیسا است. بعضی از شهرهای روسیه دارای کرملین هستند، ولی کرملین مسکو به علت وسعت و عظمت و شاهکارهای معماری و همچنین به دلیل اینکه مدت‌ها مرکز حکومت تزارها بوده و بعد از انقلاب اکتبر نیز محل فرمانروایی پیشوایان شوروی شد، شهرت جهانی یافت. کرملین مثلث شکل با طول ۷۵۰متر و احداث آن در تاریخ ۱۹ ژانویه سال ۱۴۸۵ پایان یافت و تمام عملیات ساختمان کرملین ۱۰ سال به طول انجامید. کرملین جدید را روی کرملین قدیم که از سنگ سفید بود، بنا کردند.

کرملین بزرگ در سال ۱۸۴۹ شکل کنونی به خود گرفت.

کرملین یک قصر نیست، بلکه تقریبا شهری است با قریب ۲۸ هکتار وسعت، که در آن چندین قصر بزرگ و کلیسای مجلل و بیست برج به ارتفاعات مختلف ساخته شده و دیواری به قطر بین ۵/۳و ۵/۶متر، ارتفاع از ده تا ۲۱ و طول ۲۲۳۵متر را در برمی‌گیرد و دارای ۷۰۰ اتاق از جمله آپارتمان‌های مسکونی خانواده شخص اول کشور بود. در سال ۱۹۶۱ عمارت جدید به نام کاخ کنگره‌ها برای اهداف نمایش تئاتر و جشن‌های عمومی به کرملین اضافه شد که سالن بزرگ آن با ظرفیت ۶ هزار نفر و وسایل صوتی برای ترجمه بیش از ۲۹ زبان در این کاخ نصب شد. این کاخ ۸۰۰ اتاق جداگانه از جمله سالن ها، رخت‌کن، راهرو، اتاق‌های اختصاصی برای کارمندان شخص اول کشور، اتاق مطبوعات و اتاق‌هایی برای خدمه فنی دارد. برای ساخت این کاخ فقط ۱۶ ماه وقت صرف شد و جایزه لنین به طراحان و معماران آن تعلق گرفت. در داخل کرملین کلیساهای معروفی قرار دارد. از جمله بزرگترین کلیسای مسکو، کلیسای کرملین و کلیسای جامع اوسپنسکی است که در سال‌های ۱۴۷۵ تا ۱۴۷۹ ساخته شده و تزارها در آنجا تاج‌گذاری می‌کردند و کلیسای جامع بلاگو و شچینسکی در سال‌های ۱۴۸۴ تا ۱۴۸۹ ساخته شد و محل عبادت تزارها محسوب می‌شد و کلیسای جامع الکساندروفسکی نیز در اوایل قرن شانزدهم بنا شد.

میدان سرخ

میدان سرخ مهم‌ترین میدان مسکو و روسیه است. سرخ در فرهنگ کهن مردم روسیه به معنی زیبا بوده است. طول میدان سرخ ۶۹۵متر و عرض آن ۱۳۰متر است و حدود ۷۲۵۰۰متر مربع وسعت دارد و در اوایل قرن پانزدهم به عنوان بازار ساخته شد. این میدان محل گردهمایی‌های بزرگ در دوران شوروی بود. موزه دولتی تاریخ در ضلع شمالی میدان واقع است و تاریخ بنای آن به اواخر قرن نوزدهم می‌رسد. در قسمت شرقی میدان، فروشگاه بزرگی به نام گوم قرار دارد که بنای آن در سال ۱۸۹۳ به اتمام رسید و در سال ۱۹۵۷ تغییرات کلی در آن داده شد. کلیسای جامع سنت باسیل مقدس در قرن شانزدهم بنا شده و در جنوب میدان قرار دارد، این کلیسا به عنوان یاد بود تصرف خان‌نشین قازان توسط ایوان مخوف در سال ۱۵۵۲ بنا شد.

در مقابل کلیسای جامع سنت باسیل مجسمه یاد بود منیین و پوژارسکی قرار دارد که بنای آن در سال ۱۸۱۸ ساخته شده و مکانی مدور و سنگی در نزدیکی کلیسا قرار دارد که قبل از پتر کبیر اعدام گاه بود. مقبره سران دولت کمونیستی از قبیل استالین، برژنف، آندروپف و افراد مشهوری چون گاگارین و ژنرال ژوکوف نیز در این محل قرار دارد.

مقبره لنین نیز در سال ۱۹۲۴ در کنار دیوار کرملین بنا گردید که ابتدا به صورت چوبی ساخته شد و در سال ۱۹۳۰ مقبره سنگی بنا شد.

نقاط دیدنی دیگر شهر عبارتند از: خیابان آربات قدیم مربوط به قرن سیزدهم و قدیمی‌ترین خیابان مسکو، پارک پیروزی، کلیسا مسیح منجی، صومعه و گورستان نودویچی و همچنین طاق سنگی زیبا که در سال‌های ۱۸۲۷ تا ۱۸۳۴ ساخته شده، یادبود پیروزی در جنگ ۱۸۱۲ با ناپلئون است.