دیوارهای شیشه‌ای همه جا کارا نیستند

شکل جدید بناهای امروزی که متناسب با نیازهای بشر عصر حاضر است، تنها به دلیل طراحی متفاوت نیست، بلکه شکل اجرا و نوع مصالح به کار رفته در بناها نیز در متفاوت بودن بناهای امروزی تاثیر بسیاری دارند. تا به امروز استفاده از شیشه آن هم در این سطح کلان مشاهده نشده است. شیشه‌ها اکنون در همه جا، کنار ما هستند؛ معماری داخلی ساختمان‌ها و مراکز تجاری و اداره‌ها، معماری خارجی برج‌ها و آسمان‌خراش‌ها و بیش از همه در سقف‌ها و نماهای ساختمانی حتی ایستگاه‌های جدید اتوبوس‌های BRT در تهران. دلیل واقعی این همه توجه به شیشه و مشتقاتش در کجاست؟

در طبقه بندی‌های رایج، معماری ایرانی را به عنوان یک معماری شفاف می‌شناسند. ساده شده این گزاره به این معنی است که فضای طراحی شده درون بنا با حداقل مداخله‌های مصنوعی به بیرون ارتباط می‌یابد.

از این منظر می‌توان پذیرفت که بازگشت مجدد شیشه به عنوان یک مصالح ساختمانی فراموش شده در بناها و کاربری وسیعش می‌تواند نوید بخش نوعی رجعت به هویت معماری ایرانی باشد.

مهندس زارا کشانی، معمار و استاد دانشگاه درباره جایگاه شیشه در معماری حال حاضر شهرهای بزرگ و اماکن مهم کشوری معتقد است: «هر چه ما به طبیعت و نور نزدیک باشیم و «ببینیم» و در حقیقت از مکان هندسی‌مان در ساختمان، قابلیت دسترسی دیداری به بیرون را داشته باشیم، قابلیت‌های معمارانه ساختمان‌هایمان بیشتر خواهد بود.»

این نوع نگاه که در فلسفه معماری ایرانی نیز به تعبیری وجود دارد اکنون در حجم‌های وسیعی و به دست انبوه‌سازان کشور در حال اجراست. مشکلی که همیشه در این میان پیش می‌آید بحث تقلید بدون تامل است که متاسفانه در پروژه‌هایی باعث ناکارآمدی و بعضا نا به هنجاری کاربرد شیشه و سیستم دیوارهای شیشه ای شده است. شاید بتوان اقرار کرد که گره این کار به دست کسانی است که برای پروژه‌ها به انتخاب مصالح و متریال دست می‌زنند. مهندس کشانی می‌گوید: «یک مشکل اصلی ما در بحث مشاوران، مشکل منتخبان مصالح است. من معتقدم که یک معمار، انتخاب‌کننده مصالح یک ساختمان است، معمار با طرحی که طراحی می‌کند در واقع کارفرما را وادار به انتخاب مصالح می کند اما معمارهای ما اطلاعات کافی در مورد مصالح و مخصوصا مصالح جدید ساختمانی ندارند.» البته در هنگام خرید دیوار شیشه‌ای به جنس آن هم دقت کنید و اگر همسایه سنگپران دارید بی‌خیال دیوار شیشه‌ای شوید.