خط محبوب اتو، پاکی حیاتی لباس

عکس: رامین براتی
بازارنامه - همه چیز با کت‌و‌شلوار شروع شد. ذغال داغ بر توده فلزی نهاده می‌شد و چنان حرارتی ایجاد می‌کرد که کت‌و‌شلوار با خط اتویش چشم‌ها را خیره کند. اتوهای قدیمی کم‌کم‌ به‌ خانه‌ها آمدند و بساط مرتب بودن با اندکی ذغال و یک اتوی ذغالی رو‌به‌راه می‌شد.

بعضی‌ها هم در این بین کاری راه انداختند و خط انداختن لباس‌ها را پیشه خود ساختند. خشک‌شویی‌ها هرچند قدمت زیادی دارند اما از ۵۰ سال پیش تاکنون رونق ویژه‌ای یافته‌اند. خشک‌شویی و لباس‌شویی‌ها مثل قارچ در شهر رشد می‌کردند و خدمات جدید هر کدام از آنها رقابت را نفس‌گیرتر می‌کرد.
خدمات این فروشگاه‌ها هم هر روز گسترش می‌یافت. خشک‌شویی و اتوشویی انواع لباس، ملحفه، پتو، پرده و انجام امور مختلف شستشو از یک طرف و رشد روزافزون مردمی که به این خدمات نیاز داشتند از طرف دیگر باعث شد تعداد این مغازه‌ها به سرعت افزایش یابد.
آخرین آمار تعداد خشک‌شویی‌ها و اتوشویی‌ها که متعلق به سال ۱۳۸۵ است عددی حدود ۲۵۰۰ واحد را نشان می‌دهد؛ البته نباید فراموش کرد که صاحبان این مغازه‌ها با مشکلات عدیده‌ای رو‌به‌رو هستند و همین مشکلات باعث شده تا هر روز از تعداد شاغلان در این کار کاسته شود. باورکردنی نیست اما در حال حاضر حدود ۷۰۰ واحد خشکشویی و اتوشویی در تهران به فعالیت خود ادامه می‌دهند و بقیه یا تغییر کاربری داده یا به مغازه‌های کوچک‌تر بدل و اجاره داده شده‌اند.
بزرگترین مشکل شاغلان این حرفه به مسائل مالی و نحوه قیمت‌گذاری خدمات مربوط می‌شود. در واقع در این مدت ارزش کار کسی که با مواد اصلی خشکشویی مثل پرکلراتیلن کار می‌کند با کسی که با مواد درجه چند یا با آبشویی کار می‌کند، متفاوت است؛ اما قیمت توفیر چندانی با هم ندارند. از طرف دیگر نباید فراموش کرد که عمر مفید یک دستگاه ۳۰ سال است و خشکشویی‌ها برای جایگزین کردن دستگاه جدید باید دست‌کم ۵۰میلیون تومان بپردازند. علاوه بر این نباید افزایش روزافزون نرخ آب، برق و سوخت را هم فراموش کرد که باعث شده مشکلات این شاغلان صدچندان شود. خشکشویی‌ها البته هنوز مشغول به کارند و هنوز هم خیلی‌ها معتقدند هرچقدر انواع اتوهای دستی در خانه‌ها باشد باز هیچ اتوی جدیدی نمی‌تواند جای کاری را که دستگاه‌های اتوشویی قدیمی می‌کردند، انجام دهد. هنوز بسیاری از مردم وقتی قصد سفر یا رفتن به مهمانی دارند لباس‌های خود را به خشکشویی‌ها می‌سپرند تا از داشتن لباس پاکیزه، بدون کوچک‌ترین لک و البته چروک لذت ببرند.
محمدرضا آیینی، صاحب یکی از قدیمی‌ترین خشکشویی‌های تهران در خیابان ایران درباره آمار رو به زوال فعالیت مغازه‌های خشکشویی می‌گوید: «قیمت هر بشکه ۲۲۰ لیتری پرکلراتیلن چهارصد هزار تومان است. هر خشکشویی با انصافی باید این میزان مواد را برای شستن ۲۵۰ دست کت و شلوار استفاده کند. حالا شما حساب کنید که با هزینه‌های شست‌وشو که دو سه سالی است افزایش یافته می‌توان با مواد خوب کار مردم را انجام داد؟ می‌توان از کار زد و لباس را بدون شست‌وشوی مناسب به مشتری تحویل داد؟»
نکته دیگری که آیینی به آن اشاره می‌کند را بخوانید تا متوجه شوید خیلی‌ها ترجیح داده‌اند کرکره خشکشویی را پایین بکشند. او می‌گوید: هر سال در پایان سال ما انبوهی قبض و لباس در مغازه داریم که کسی برای تحویل گرفتنش نیامده است. عده‌ای فراموش کرده‌اند، عده‌ای حوصله نداشته‌اند و شاید عده‌ای هم پول کافی برای پرداخت ندارند. در این میان تنها ما هستیم که ضرر می‌کنیم.»
راه و روش معجزه‌گری با لکه‌ها
- برای از بین بردن لکه خون محل لکه را زیر آب سرد بگیرید. اگر لکه پاک نشد نشاسته ذرت روی آن بمالید و بعد لباس را بشویید.
- برای از بین بردن لکه قیر بهترین روش به کار بردن بنزین است.
- لکه سفیده تخم‌مرغ را هرگز با آب گرم نشویید. زیرا که باقی می‌ماند. برای از بین بردن لکه از آب سرد استفاده کنید.
- برای از بین بردن لکه شمع در دو طرف پارچه، کاغذ خشک کن قرار داده و روی آن اتوی داغ بگذارید. شمع به کاغذ خشک‌کن می‌چسبد و لکه از بین می‌رود.
- اگر لباستان بر اثر گرمای اتو زرد رنگ شده می‌توانید یک پیاز را دو نیم کرده و روی پارچه بمالید بعد لباس را با آب سرد بشویید.
- اگر کفش یا لباس جیر شما به واسطه لکه چربی لکه‌دار شده برای پاک کردن آن از سرکه بی‌رنگ یا نوشابه‌های گازدار بی‌رنگ (۷UP) استفاده کنید.
- اگر لکه آبمیوه روی لباستان باشد مقداری نمک به روی لکه بریزید و سپس با آب سرد بشویید.
- لک رژلب را می‌توانید با مالیدن خمیردندان روی لکه و سپس شست‌وشو با آب از بین ببرید.
- لکه چای و قهوه را با آب سرد بشویید و اگر امکان شست‌وشو نداشتید روی آن نمک بریزید و بعد در اسرع وقت آن را بشویید. لکه سس گوجه فرنگی را با مالیدن الکل روی لباس از بین ببرید و خوب با آب سرد آبکشی کنید.
- لکه سبز چمن روی لباس را با مخلوطی از سفیده‌ تخم‌مرغ و گلیسیرین از بین ببرید و سپس لباس را با مواد شوینده بشویید.