قطب فولاد وآلومینیوم کشور

گروه مناطق ویژه و آزاد- گفت‌وگو با دکتر بهمن عیار رضایی، مدیر عامل منطقه ویژه معدنی و فلزی خلیج فارس به صورت مکتوب انجام شد.

او در دوردست بود و فضای بحث رو در رو هم لاجرم پیدا نشد که البته در فرصتی دیگر به این منطقه و چند و چون سرمایه‌گذاری در آن باز خواهیم گشت.
وجود معادنی همچون کرومیت، خاک سرخ، نمک، گوگرد و آهن، شن، ماسه، سنگ‌لاشه، نمک طعام و سنگ تزیینی چهره این منطقه را به صنایع مدرن آراسته است. در این ۱۱ سالی که از عمر آن می‌گذرد چندین شرکت بزرگ از جمله آلومینیوم المهدی، فولاد هرمزگان و ... کار خود را آغاز کرده و به بار نشسته‌اند ضمن اینکه در چشم انداز طرح‌های توسعه آن، امکان حضور شرکت‌های بزرگ بین‌المللی با سرمایه‌گذاری کلان وجود دارد. از منظر حمل‌ونقل نیز، مزیت‌های آن جای تامل دارد. نزدیکی به تنگه هرمز و قرارگیری در مسیر کریدور شمال- جنوب و ختم شدن راه اصلی ترانزیتی کشور در بخش حمل و نقل جاده‌ای و دریایی به بندرعباس، نشانه‌هایی از یک موقعیت کم نظیر است ضمن اینکه بندر شهید رجایی که بیشترین آمار سالانه واردات و صادرات کشور به آن مربوط می‌شود، در استان هرمزگان واقع شده است.
منطقه ویژه صنایع معدنی و فلزی خلیج‌فارس نامی تقریبا ناآشنا است، چرا؟
جایی که ۱۱۰هزار تن ظرفیت آلومینیوم به ارزش تقریبی ۲۸۰میلیارد تومان و ۵میلیون تن صادرات معدنی به ارزش حدود ۷۰۰ الی ۷۵۰میلیون دلار و نزدیک به سه میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در حال اجرا در بخش فولاد، آلومینیوم، اسکله، پست‌برق و... دارد، نمی‌تواند ناشناخته باشد. اما این منطقه سعی دارد بدون حاشیه و بدون سروصدا کار انجام دهد.
در این منطقه صنایع بزرگی همچون آلومینیوم المهدی، فولاد هرمزگان، فولاد جنوب و... مستقرند. آیا راه برای ورود صنایع دیگر هنوز باز است یا اینکه فرصت‌ها به همین تعداد شرکت‌ها محدود شده است؟
این منطقه هنوز هم امکان آن را دارد تا صنایع بزرگ را در خود جای دهد و چند میلیون تن تقاضای تولید فولاد و یک‌میلیون تن آلومینیوم دارد.
اکنون که اصل۴۴ در حال اجرا است بخش‌خصوصی در این منطقه چه نقشی بازی می‌کند؟
در این منطقه بعد از سرمایه‌گذاری‌های اولیه ایمیدرو در آلومینیوم و فولاد هم‌اکنون با شرکت‌های خارجی سرمایه‌گذار، بخش‌خصوصی‌و نهادهای عمومی در حال مذاکره برای سرمایه‌گذاری هستیم.
طرح توسعه اسکله این منطقه در چه مرحله‌ای است؟
طرح توسعه اسکله از ۶میلیون تن به ۱۲میلیون تن در حال اجرا است و ان‌شاءا... بعد از ۲۷ماه طبق قرارداد در صورت تامین مالی و اعتبار به بهره‌برداری خواهد رسید، ارزش سرمایه‌گذاری این پروژه حدود ۵۶۰میلیارد ریال است.
ساز و کار مناقصه‌ها به چه صورتی است؟
در این منطقه مناقصه‌ها در چارچوب مقررات دولتی انجام می‌گیرد و شرکت‌هایی که دارای رتبه‌بندی و مجوز مورد درخواست می‌باشند می‌توانند شرکت کنند.
طرح جامع توسعه منطقه ویژه را به کجا رسانده‌اید؟
طرح جامع منطقه به اتمام رسیده است و الان طرح جامع آب و گاز و مخابرات و برق و فضای سبز در دستور کار به صورت اختصاصی قرار دارد.
به نظر جنابعالی، چرا مناطق ویژه کشور در قیاس با مناطق دیگر کشورهای آسیایی رشد چشمگیر نداشته‌اند به‌رغم اینکه ظرفیت‌ها آماده بوده است؟
من هم با نظر شما موافقم، علت این است که در زیربناها، سرمایه‌گذاری‌ بسیار کمی صورت گرفته است و به سخن دیگر زیربناها برای سرمایه‌گذاری آماده نیستند و بعضا مکان‌یابی خوبی صورت نگرفته وجذابیت‌های آن مطرح نشده است و در نهایت مشوق‌های قانونی بسیار کم هستند و باید این مشوق‌ها تقویت شوند.
این منطقه در طرح جامع خلیج فارس چه جایگاهی دارد؟
جایگاه منطقه ویژه در چشم‌انداز منطقه تعریف شده است، اهداف بلندمدت و میان‌مدت این منطقه ویژه به اختصار چنین است:
اهداف بلندمدت:
- تبدیل منطقه به قطب فولاد کشور با ۱۰میلیون تن به ارزش سرمایه‌گذاری ۵میلیارد دلاری
- تبدیل منطقه به قطب آلومینیوم کشور با حداقل ۵۰۰هزار تن و حداکثر یک میلیون تن با ارزش میانگین ۳میلیارد دلار
- تبدیل منطقه به قطب تخلیه و بارگیری فله‌ای و مایع با ۵۵میلیون تن و با ارزش میانگین ۵۰۰میلیون دلار
- تبدیل منطقه به قطب انرژی کشور با تولید ۳۰۰۰ مگاوات برق به ارزش ۲۰۰/۱میلیون دلار
- تبدیل منطقه به قطب فن‌آوری کشور
اهداف میان‌مدت از سال ۸۵ شروع شده‌اند و تا سال ۹۰ ادامه دارد:
- تولید ۲/۳میلیون تن فولاد تا سال ۹۰
- تولید ۳۰۰هزار تن آلومینیوم تا سال ۹۰
- ظرفیت اسکله ۲۷میلیون تن تا سال ۸۹
- مجهز شدن به تکنولوژی wimax‌ در فن‌آوری اطلاعات تا یک سال آینده.
وضعیت پروژه‌ها چگونه است؟
- فولاد هرمزگان با ظرفیت ۵/۱میلیون تن با بیش از ۷۰درصد پیشرفت فیزیکی در حال ساخت است که تا نیمه اول سال ۸۸ به بهره برداری خواهد رسید. (با سرمایه‌گذاری تقریبی یک میلیارد دلار)
- فولاد جنوب با ظرفیت ۲۰۰هزار تن با بیش از ۹۵درصد پیشرفت فیزیکی نیمه اول امسال به بهره‌برداری خواهد رسید.
- فولاد کاوه جنوب با ظرفیت ۵/۱میلیون تن و ۸۰۰میلیون دلار سرمایه‌گذاری تقریبی در سال ۹۰ به بهره‌برداری خواهد رسید.
- اسکله منطقه ویژه در اواخر سال ۸۹ به بهره‌برداری خواهد رسید.
- پست برق گنو ۲۳۰/۴۰۰ با ۷۰درصد پیشرفت فیزیکی با سرمایه‌گذاری حدود ۴۰۰میلیارد ریال امسال به بهره‌برداری خواهد رسید.
- پست برق داخل منطقه ویژه ۲۳۰/۴۰۰ در نیمه اول
سال ۸۸ به ارزش تقریبی ۴۰میلیارد تومان و برای جابه‌جایی ۱۵۰۰مگاوات برق آغاز به کار می‌کند.