پایان عمر شاهد سقوط سلطنت در ایران

ویلیام جردن همیلتون را برخی با عنوان رییس ستاد جیمی کارتر، رییس‌جمهور اسبق آمریکا نیز می‌شناسند. این عنوان ریشه در توانایی‌های بی‌بدیل وی در هدایت استراتژی‌های سیاسی کارتر در زمان جوانی داشت.

او در سن ۲۶‌سالگی توانست با اجرای یک مبارزه انتخاباتی بدون نقص برای کارفرمای خود، عنوان فرمانداری ایالت جورجیا را برای وی به ارمغان آورد.

دو سال بعد در سال ۱۹۷۲ تصمیم گرفت طرح بزرگ‌تر خود را برای کارتر فاش کند. او یک نقشه راه ۷۲ صفحه‌ای را در اختیار فرماندار دموکرات قرار داد که نحوه راهیابی به کاخ سفید را نشان می‌داد. بر اساس این نقشه راه، کارتر باید تلاش‌های انتخاباتی خود را روی ایالت‌های کوچکتر متمرکز می‌کرد تا به این وسیله در هیات یک سیاستمدار ناشناخته راه خود را به دور نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری هموار سازد.

کارتر این شیوه را در دستور کار قرار داد و پیش از این که در مقابل جرالد فورد قرار بگیرد، به عنوان نامزد نهایی حزب متبوع خویش برگزیده شد. این شیوه در نهایت به ثمر نشست و بعدها به چراغ راهی برای برخی دیگر از نامزدهای انتخاباتی در آمریکا تبدیل شد.

پس از این دوران بود که جردن نقش خود را به عنوان استراتژیست انتخاباتی و سیاسی در دولت کارتر تثبیت و لقب رییس ستاد کارتر در کاخ سفید را از آن خود کرد. رییس ستاد در کاخ سفید بالاترین مقام دفتر اجرایی رییس‌جمهور آمریکا است که باعث شده است برخی دارنده آن را دومین مرد قدرتمند در واشنگتن توصیف کنند.

گرچه سیاست خارجی در حوزه مسوولیت همیلتون قرار نداشت، اما به دلیل نزدیکی وی به رییس‌جمهور وقت آمریکا بارها به عنوان نماینده او راهی مذاکراتی شد که اعضای دولت از شرکت در آنها واهمه داشتند.

در سال ۱۹۸۶ همیلتون تصمیم گرفت شانس خود را به عنوان سیاستمداری مستقل بیازماید و تصمیم به شرکت در انتخابات کنگره از ایالت جورجیا گرفت. اما بالاخره در مقابل ویچه فاولر - هم حزبی خود - متوقف شد.

پس از پیروزی انقلاب و گروگانگیری، جردن از معدود اعضای کابینه کارتر بود که مذاکره با دولت ایران را تا ماجرای طبس ادامه داد و حتی یکبار در جریان بحران گروگانگیری، با یک مقام ارشد ایرانی در پاریس ملاقات کرد. گرچه او از این مقام در خاطراتش نام نمی‌برد، با این حال در‌ترجمه فارسی کتاب خاطرات او «بحران» از صادق قطب زاده به عنوان این مقام یاد شده است.

او همچنین کوشید با دور کردن شاه از آمریکا و مصر از انگیزه انقلابیون در دشمنی با آمریکا بکاهد. مقصد پیشنهادی او کشور پاناما بود؛ جایی که همیلتون خود را از دوستان نزدیک دیکتاتور حاکم «ژنرال توریخوس» می‌دانست. شاه که از همه جا خود را رانده می‌دید، به شرط آن که در صورت به خطر افتادن سلامتش بتواند به آمریکا باز گردد، در ملاقاتش با همیلتون در پایگاه هوایی لک لند با رفتن به پاناما موافقت کرد.

اما پس از ورود شاه به آمریکا، واقعه گروگانگیری رخ داد و همیلتون این حادثه را مشکل و در عین حال فرصتی دید تا از طریق حل آن وجهه از دست رفته رییس‌جمهور و همچنین اعتبار خود را نزد آمریکایی‌ها بهبود بخشد.

جردن در این مورد نوشته است: من از طریق کمک به آزادی گروگان‌های آمریکایی می‌خواستم خود را ثابت کنم. این کار می‌توانست تصویر بد من در اذهان را پاک کرده و در عین حال می‌توانست به رییس‌جمهور کمک کند.

با این حال تلاش‌های او بی‌نتیجه بود و مساله گروگان‌ها تا پایان دوره ریاست‌جمهوری کارتر لاینحل باقی ماند. کارتر در انتخابات به ریگان پرچمدار و پدر محافظه کاری نوین باخت. همیلتون به ایالت زادگاهش جورجیا بازگشت. او در ۱۹۸۶ در دور مقدماتی انتخابات سنا شرکت کرد و شکست خورد. دو دهه پایانی عمر او به مبارزه با سرطان و کمک به کودکان مبتلا به آن گذشت.

در سال ۲۰۰۱‌ همیلتون جردن دومین کتاب خود را منتشر کرد که خاطرات یک سرطانی بود با عکسی از وی روی جلد که بعد از شیمی درمانی گرفته شده بود و از موهای پرپشت همیشگی وی در آن اثری نبود.

همیلتون جردن در سن ۶۳ سالگی و بعد از حدود ده سال مبارزه با سرطان لنف درگذشت. به نوشته مجله تایم، مهم‌ترین فعالیت‌های او در چهار سال حضورش در کنار جیمی کارتر در کاخ سفید معاهده پاناما که به موفقیت انجامید و بحران گروگان‌گیری بود که به شکست سختی منتهی شد.

گفته می‌شود که با مرگ مشاور ویژه جیمی کارتر یکی از شاهدان لحظه‌های مهم تبدیل ایران و آمریکا از دوست‌ترین به دشمن‌ترین کشورها از دنیا رفت.

منبع: irDiplomacy.ir