جنون عمل‌های زیبایی در ایران

ایران ۱۵۰ جراح پلاستیک دارد اما سه هزار نفر مدعی این تخصص هستند

[ گروه جامعه ]

همین چهار ماه پیش بود که مسوولان اجرایی و قانونگذار در حوزه بهداشت و درمان از کاهش سن آرایش در جامعه ایرانی خبر دادند و از آن به عنوان یک معضل و آسیب اجتماعی یاد کردند. معضلی که پیامدهای سوء اقتصادی نیز دارد. از دیدگاه آنها سن آرایش در حالی به ۱۵ سالگی کاهش یافته که این میزان در دیگر کشورهای جهان به بالای ۵۰ سال می‌رسد. آمار و ارقام رسمی گردش مالی لوازم آرایشی و بهداشتی را در کشور ۹۳۴میلیارد تومان برآورد می‌کند و این درحالی است که از نقطه نظر کارشناسان بهداشت سودای زیبایی در میان ایرانیان به استفاده از این لوازم محدود نشده و آنها سالانه مبالغ دیگری برای عمل‌های جراحی زیبایی هزینه می‌کنند و این سودا به جنونی تبدیل شده که گاه به تغییر فرم ظاهر یا مرگ آنها می‌انجامد. درست نظیر حوادثی که در ماه اخیر اتفاق افتاد و بر اثر آن تعدادی از متقاضیان زیبایی نه تنها زیبایی خود را از دست دادند بلکه صدمات شدید بدنی نیز دیدند. هر چند نمونه این حوادث در ۵ سال اخیر افزایش یافته و مرگ یک بازیگر جوان زیر تیغ جراح زیبایی سال گذشته سر و صدای زیادی به پا کرد اما گویا برای این سودای زیبایی خواهی توقفی نیست و گروه پرتعدادی از زنان و مردان جامعه ایرانی به هر قیمتی که شده می‌خواهند زیباتر جلوه کنند. دکتر عبدالجلیل کلانتر هرمز، می‌گوید هر روز با مراجعانی مواجه می‌شود که به‌رغم اینکه از نظر ظاهری هیچ مشکلی ندارند ولی برای انجام عمل جراحی زیبایی اصرار دارند و هرچه در مورد عواقب و پیامدهای آن توضیح می‌دهیم به هیچ عنوان قانع نمی‌شوند و برخی نیز همراه خود عکس و پوستر هنرپیشه‌های داخلی و خارجی را می‌آورند و از ما می‌خواهند که چهره آنها را به آن شکل درآوریم. کلانتر هرمز با غیرمعقول خواندن انتظارات افراد از جراحی پلاستیک می‌افزاید: این موضوع موجب شده پزشکان غیرمتخصص نیز وارد این عرصه شوند و با آگهی‌های اغواکننده به جذب این افراد بپردازند به گونه‌ای که به‌رغم تعداد محدود جراحان پلاستیک در کشور، (۱۵۰نفر) بیش از ۳هزار نفر با عناوین مختلف به انجام عمل‌های متعدد زیبایی اقدام می‌کنند و بیشترین خطاهای پزشکی توسط این افراد صورت می‌گیرد. موضوعی که محمدرضا الهی‌منش، رییس دادسرای رسیدگی به جرایم پزشکی با ارائه آمار و ارقام بر آن صحه می‌گذارد.

به گفته او ۵۰درصد پرونده‌های موجود در دادسرا مربوط به عمل‌های زیبایی بوده و ۱۵درصد پرونده‌های مذکور شکایت از افرادی است که پزشک نیستند و با تبلیغات گمراه‌کننده اقدام به جذب مشتری و عمل‌های زیبایی می‌کنند و این موضوع در ابعادی گسترده بروز خطاهای پزشکی و متعاقب آن صدمات بدنی را دامن می‌زند. البته این گونه خطاها در عمل‌های زیبایی به عوامل دیگری نیز بستگی دارد که مکان‌های انجام عمل جراحی از مهمترین آنها است. از دیدگاه کلانتر هرمز، بسیاری از پزشکان در مطب‌های خصوصی که فاقد هرگونه امکانات و تجهیزات اتاق عمل جراحی است اقدام به عمل جراحی می‌کنند به گونه‌ای در حال حاضر تعداد کلینیک‌های تخصصی زیبایی تنها ۲۰ واحد است در حالی که روزانه در بیش از ۱۰۰ مطب عمل جراحی زیبایی صورت می‌گیرد و بیشتر مرگ‌و‌میرها در عمل جراحی زیبایی نیز در این مطب‌ها گزارش می‌شود. هرچند آمار دقیقی از تعداد فوت‌شدگان عمل زیبایی وجود ندارد و مسوولان بهداشت و پزشکی قانونی با توجه به حساسیت‌های موجود کمتر در مورد این گونه حوادث اظهارنظر می‌کنند اما آمار غیررسمی گویای آن است که در سال نزدیک به ۱۲۰ نفر قربانی این عمل‌ها می‌شوند و از آنجا که بسیاری از این افراد در بیمارستان‌ها با عناوین دیگری به جز عنوان عمل زیبایی در اتاق عمل پذیرش می‌شوند بنابراین علت مرگ نیز عامل دیگری قید شده و جزو آمار مرگ و میر عمل‌های زیبایی به حساب نمی‌آید. با این همه برخی از مسوولان اجرایی در این حوزه در اظهارنظرهای خود به ۶ مرگ در سال اشاره می‌کنند و معتقدند حداقل تعدادی در همین حدود جان خود را بر اثر عمل‌های جراحی زیبایی از دست می‌دهند و این درحالی است که آنها را درصد بالای خطاهای پزشکی در این گونه عمل‌ها را رد نکرده و آن را تایید می‌کنند. به گونه‌ای که محسن نراقیٍ، عضو جراحان پلاستیک اروپا با تایید این موضوع به دنیای اقتصاد می‌گوید: با توجه به حجم جراحی‌های زیبایی در کشور که در صدر جدول جهانی قرار دارد میزان خطاهای پزشکی نیز بالا بوده و در حال حاضر عمل زیبایی رتبه دوم خطاهای پزشکی را به خود اختصاص می‌دهد. همان گونه که از بررسی آماری پرونده‌های سال ۸۶ برمی‌آید، بیشترین حجم پرونده‌ها در این سال مربوط به عمل زیبایی بوده و کارشناسان بهداشت پیش‌بینی می‌کنند در صورت ادامه این روند جامعه بامشکلات و آسیب‌های شدید بهداشتی، اجتماعی مواجه خواهد شد.