رشد شتابان مناطق آزاد ترکیه

گروه مناطق آزاد و ویژه- در سال ۲۰۰۷ ارزش صادرات ترکیه به فراتر از ۱۱۰میلیارد دلار رسید که از هر نظر چشمگیر بود. رشد صادرات ترکیه وابستگی تام و تمامی به ۲۰ منطقه آزاد تجاری آن دارد. گردش مالی این مناطق در سال ۲۰۰۵ به ۲۳میلیارد دلار رسید که نشانگر نقش حیاتی آنها در اقتصاد و تجارت ترکیه است.

مدیران اقتصادی ترکیه در اواسط دهه ۱۹۸۰ به فکر تاسیس مناطق آزاد افتادند و قوانین آن را نوشتند. مرسین و آنتالیا، به عنوان نخستین مناطق آزاد ترکیه در ۱۹۸۸ شکل گرفتند و پس از آن دیگر مناطق آزاد؛ ترابزون، منطقه آزاد چرم - استانبول، ماردین، آناتولی، بورسا و... تاسیس شدند. برگزاری هفدهمین کنفرانس «مناطق آزاد و فرآوری صادرات» در سال ۱۹۹۷ در استانبول، نقطه جهش تجارت آزاد ترکیه و زمینه‌سازی برای رشد آن در سال‌های آینده بود که همین طور هم شد. حجم تجاری شش منطقه آزاد ترکیه در سال ۱۹۹۵؛ یعنی مرسین، آنتالیا، AEGEAN، فرودگاه آتاتورک، ترابزون، منطقه آزاد چرم - استانبول به ترتیب ۴۰۰/۱میلیون دلار، ۱۷۶میلیون دلار، ۷۰۴میلیون دلار، ۴۳۸میلیون دلار، ۱۴۹میلیون دلار و ۹۳میلیون دلار بود که مجموع آن نشانگر رشد ۵۱درصدی نسبت به سال ۱۹۹۴ است.

۱۳ سال بعد...

آخرین آماری که از مناطق آزاد ترکیه در دست داریم مربوط به چهار ماه نخست سال ۲۰۰۸ است که نگاهی به آن می‌اندازیم.

حجم مبادلات تجاری مناطق آزاد ترکیه در چهار ماه نخست سال‌جاری میلادی به ۵/۶میلیارد دلار رسیده است که در قیاس با مدت مشابه سال ۲۰۰۷ نمایانگر ۲/۱۷درصد رشد است.

مناطق آزاد چرم- استانبول و AEGEAN با سهم ۶/۱میلیارد دلاری و ۸/۹۸۳میلیون دلاری بیشترین نقش را در این میان داشته‌اند.

حجم تجاری منطقه آزاد مرسین با رشد ۲/۳۲درصدی به ۶/۷۱۶میلیون دلار رسیده است.

در منطقه آزاد بورسا نیز ۴۵۶میلیون دلار مبادله تجاری انجام شده که نشانگر رشد ۸/۱۰درصدی است. بیشترین مبادلات تجاری مناطق آزاد ترکیه با شرکت‌های کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) و اتحادیه اروپا صورت گرفته؛ رقم ۵/۲میلیارد دلار برای این مبادلات ثبت شده است.

سهم دیگر کشورهای اروپایی نیز ۵/۷میلیون دلار بوده است. کشورهای مشترک‌المنافع (cis) با ۸/۴۶۹میلیون دلار در مقام بعدی تجارت با مناطق آزاد ترکیه قرار دارند.

این مناطق با کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه نیز ۲/۳۴۵میلیون دلار کالا رد و بدل کرده‌اند.

مناطق آزاد ترکیه سهم عمده‌ای در اشتغال‌آفرینی دارند به طوری که بیش از یکصدهزار نفر در این مناطق مشغول به کارند.