با بازار سیاه سیمان مواجه هستیم

*آقای دکتر بخشی، از وضعیت سیمان چه خبر؟

خبر خوب این است که در ماه گذشته سه کوره جدید سیمان راه افتاده است و تا پایان امسال یک کارخانه دیگر نیز به تولید‌کنندگان سیمان افزوده خواهد شد. کارخانه سیمان فیروز کوه، خط هشتم سیمان تهران، که البته سیمان ساوه هم قرار است تا قبل از عید به بهره‌برداری برسد و خب در واقع این مساله سبب افزایش تولید سیمان کشور به میزان ۱۰ الی ۱۵‌درصد خواهد شد که با توجه به رسیدن فصل سرما و کاهش مصرف سیمان از طرفی و افزایش تولید آن از طرف دیگر انشاءا... ما با تعادلی در قیمت سیمان مواجه خواهیم شد که بی‌شک از نتایج تعادل عرضه و تقاضا خواهدبود. *هنوز هم طرح حمایتی بودن سیمان در جریان است؟

متاسفانه دولت همچنان سیمان را در سبد حمایتی خودش نگه داشته و گاهی حتی به نظر می‌آید که از این کار نیز عمدی دارد...، اما بنده معتقدم که اگر دولت همین الان قیمت‌های سیمان را آزاد کند هیچ مشکلی پیش نمی‌آید و شاید با اضافه شدن رقمی نزدیک به ۵‌هزار تومان به قیمت سیمان کارخانه‌ها، سیمان به مقدار فراوان و به صورت بسیار راحت در اختیار مردم قرار خواهد گرفت.

اما متاسفانه در حال حاضر به علت محدودیت‌های دولت ما در اکثر نقاط کشور با بازار سیاه سیمان مواجهیم؛ چرا که کارخانه‌ها مجبور شده‌اند به افراد محدودی سیمان بدهند و تحویل سیمان به آنها نیز منوط به داشتن حواله‌های مخصوصی شده است. در واقع چنین اقداماتی از سوی دولت موجب ایجاد بازار سیاه شده است.

*این اقدامات کدام‌ها هستند؟

اقدامات دولت در مورد سیمان را می‌شود دو دسته کرد: دسته اول تعیین قیمت برای سیمان است که چون در این قیمت‌گذاری، قیمت‌ها پایین‌تر از بازار در نظر گرفته شده بنابراین حاشیه بازار ایجاد شده و سیمان به بازار سیاه رفته است.

دومین بخش از اقدامات دولت در مورد سیمان مربوط می‌شود به روش توزیع؛ در واقع دولت به کارخانجات دستور داده است که از کانال‌های خاصی دستور بگیرند و سیمانشان را توزیع کنند و به این‌ترتیب کارخانجات با مصرف‌کنندگان مواجه نیستند... .

*حواله؟ یعنی اگر من به عنوان یک مصرف‌کننده به سیمان احتیاج داشته باشم این حواله را چطور باید تهیه کنم؟

اگر سیمان کمی بخواهید که باید به مصالح فروش محله خود مراجعه کنید که معمولا ایشان هم خواهند گفت که سیمان به نرخ دولتی ندارند، اما به نرخ بازار سیاه دارند.

اما اگر سیمان به مقدار زیادی بخواهید باید به وزارت بازرگانی مراجعه کنید و در خواست دریافت حواله سیمان بکنید که در آن صورت هم به زحمت می‌توانید حواله سیمان مورد نیاز خود را تهیه کنید.

*خب، پیشنهاد شما در این میان چیست؟

اگر وزارت بازرگانی از امروز سیستم کنترل بر قیمت‌ها را حذف کند ما شاهد افت قیمت‌ها به شکل چشمگیری خواهیم بود.

*پس با این وضعیت نابه‌سامان سیمان، سیمان پروژه‌های عمرانی چگونه مهیا می‌شود؟ آیا در این بخش با توجه به حجم و مقیاس عظیم پروژه‌ها، ما دچار مشکل خاصی نیستیم؟

ببینید به علت وابسته بودن پروژه‌های عمرانی به بدنه دولت این پروژه‌ها هیچ گاه با مشکل کمبود سیمان مواجه نمی‌شوند؛ چرا که کارخانجات سیمان موظفند که حجم سیمان مورد نیاز پروژه‌ها را در اختیارشان قرار دهند. از طرفی قرار شده است در آن دسته از پروژه‌هایی که ارگانها با کمبود سیمان مواجهند (مثل وزارت نیرو) از خارج سیمان وارد کنند و آن طور که من اطلاع دارم در این زمینه نیز کارهایی انجام شده است.

*به نظر شما این روش صحیح است که هر ارگانی برای خودش سیمان وارد کند؟ آیا راه حل بهتری وجود ندارد؟

به نظر من در مقاطع زمانی که مشکل کمبود سیمان در داخل کشور و در بازار هست این روش، روش مناسبی است که یک وزارتخانه برای عقب نیفتادن از برنامه‌ریزی‌های خود سیمان وارد کند؛ اما یک پرسش مهم در این میان مطرح می‌شود: چه لزومی برای انجام این کار هست؟

من اعتقاد دارم که این کار لزومی ندارد چرا که اگر ما روش برخوردمان را با مساله سیمان در کشور اصلاح کنیم می‌توانیم حتی مازاد سیمان هم داشته باشیم. اگر اکنون وضعیت سیمان به این شکل شده مربوط می‌شود به سیاست‌های نابجای دولت در مورد این کالای خاص. اگر دولت دست از این اقدامات خود بکشد سیمان به تعادل خودش خواهد رسید. این جمله را هم می‌توانید قید کنید که بالاخره دولت دست از سر بسیاری از کالاها برداشت اما از سیمان دست بر نمی‌دارد... .

*و آخرین سخن؟

امیدواریم که دولت با توجه به مصوبات اصل ۴۴ و تاکید مقام معظم رهبری بر آن، برنامه چشم‌انداز و برنامه چهارم توسعه اقتصادی اجتماعی کمی به خصوصی سازی مجال بیشتری دهد و دخالت دولت محدودتر شود؛ چرا که دخالت دولت در زمینه سیمان مشکل ساز شده است و پروژه‌های سیمان به هیچ وجه نمی‌توانند سرمایه‌گذاری مورد نیازشان را جذب کنند و در واقع صنعت سیمان از یک صنعت سودده به یک صنعت ضررده بدل شده است؛ این ثمره کار دولت است! ببینید با وضعیت موجود هر چهار گروه تولیدکننده، مصرف‌کننده، سرمایه‌گذار و حتی دولت در خسران و ضرر هستند به این شکل که مصرف‌کننده به دلیل خرید سیمان از بازار سیاه متضرر می‌شود، کارخانه دار با فروش سیمان به قیمت بسیار پایین ضرر می‌کند، سهام دارها به دلیل عدم سوددهی مناسب سهامشان را می‌فروشند و دولت نیز از مالیات خوب این عرصه بی‌نصیب می‌ماند. این یک زنجیره ضرر است و تنها کسی که در این میان سود می‌کند رانتخوار محترم می‌باشد!!