باید به سمت کار علمی برویم

استــــاندار کرمان، رییس کانون خرمای ایران است. به همیــــــن بهانه با مهندس اسماعیل نجار به گفت و گو نشستیم تا از راهکارهای وی برای رشد ، پیشرفت و توسعه‌ی فعالیت‌های مربوط به محصول ارزشمند خرما بشنویم: ‌با توجه به استعداد استان کرمان ،به ویژه جنوب استان در زمینه ی تولید خرما،نظر شما در رابطه با راه های بهبود وضعیت تولید خرما در استان چیست؟

استان کرمان از جهات مختلفی ظرفیت های بالایی دارد.یکی از ظرفیت های بسیار بالای استان، ‌وجود نخلستان های خرما بالاخص در مناطق بم، فهرج،‌ ریگان، نرماشیر ، شهداد، جنوب استان کرمان و همچنین منطقه‌ی ارزوئیه است که متاسفانه از این ظرفیت به خوبی استفاده نمی شود. هرچند که افراد با ذوق و پرتلاش کارهای خوبی را در این رابطه انجام داده اند اما فعالیت ها عمدتاً سنتی است و بازدهی لازم را ندارد . بنابراین با توجه به خشکسالی‌هایی که در استان با آن روبرو بوده و هستیم ،باید در این زمینه اقدام جدی صورت گیرد. در سال زراعی گذشته برداشت خرما به طور میانگین پنج تن بود ،‌اما باغ دار نمونه، ۳۰ تن در واحد سطح برداشت کرده است که این نشان از ظرفیت بالا و امکان تولید در استان است‌، بنابراین باید در این رابطه به سمت کار علمی برویم. در همین زمینه باید گفت خوشبختانه در استان کرمان، کشت همه نوع خرما با توجه به شرایط محیطی آن ، جواب می‌دهد، چنانکه به طور مثال در ارزوئیه که از یک باغ بازدید کردیم ،صاحب باغ، کلکسیونی از درختان خرما را با آبیاری قطره ای در ابتدای باغ ایجاد کرده بود که البته همه ی آن محصولات از کیفیت خوب و بالایی برخوردار بودند. پس می بینیم که تولید محصولات متنوع و با کیفیت در استان کرمان، کاری شدنی است فقط باید در این رابطه علم را به خدمت گرفت. حتی می شود کشت بافت را دنبال کرد تا نخل هایی پر محصول ، پربازده ، نیازمند به آب کم و همچنین با ارزش افزوده ی بالا داشته باشیم.الان در استان برخی از خرماها قیمت بسیار پایینی دارد و قیمت برخی دیگر خیلی بالاست که این نشان گر ضرورت جایگزینی واریته های مرغوب و مشتری پسند است.

پس از تولید ، بسته بندی نه چندان مناسب خرما هم یکی از معضلات این محصول است . پیشنهاد شما در این رابطه چیست؟

متاسفانه اکنون یک بسته بندی کاملاً سنتی در استان وجود دارد که البته در سایر بخش های کشور هم به علت این که بسته بندی استان کرمان شناخته شده است،با همین شیوه ولی به صورت سنتی، خرما را بسته بندی می کنند.بنابراین در زمینه ی بسته بندی باید ابتکار و خلاقیت هم برای فروش خرما و هم برای صادرات به کار گرفته شود و شکل و میزان بسته بندی کاملا متفاوت شود. اکنون خرما معمولا در کارتن های حداقل ۷۰۰ تا ۸۰۰ گرمی بسته بندی می شود و حتی بسته های قدیمی سه کیلویی هم وجود دارد،اما قرار نیست که همه ،خرمای زیادی خریداری کنند،حتی باید برای فروش خرمابه شکل دانه ای هم برنامه ریزی کرد. باید بسته بندی خرما به شکلی صورت گیرد که بشود در حمل و نقل هوایی و زمینی و یا در مهمانی ها هم مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین بسته بندی خرما باید متفاوت و البته مکانیزه شود. البته در این رابطه اقداماتی صورت گرفته است ولی به نظر می رسد همچنان جای کار و برنامه ریزی در این بخش وجود دارد . صادرکنندگان هم باید اهتمام جدی داشته باشند، کار را دنبال کنند، بازارهای دنیا را شناسایی نمایند،مشتریان خود را بشناسند و کیفیت خرما و بسته بندی را براساس سلیقه ی مشتری تنظیم نمایند و با توجه به این که خرمای استان،به ویژه خرمای بم از کیفیت بالایی برخوردار است ،‌جایگاه خوبی را در دنیا پیدا کنند و خرما را به فروش برسانند. ماشین آلاتی هم که در زمینه ی برداشت،بسته بندی و سورتینگ خرما لازم است، باید مهیا شود. البته کارهایی در نمایشگاه های مختلف انجام شده ولی لازم است در این زمینه افرادی که توانایی دارند تلاش کنند و دولت هم در این زمینه حمایت می کند.

‌ به نظر می رسد جای صنایع فرآوری هم در استان کرمان خالی است ....

بله،متاسفانه در حالی که سردخانه هایی برای نگهداری خرما در مناطق مختلف خرماخیز وجود دارد، اما اقدامات موثری در زمینه ی فرآوری خرما انجام نشده است، درحالی که بعضی از استان ها فرآورده های فراوانی از جمله شیره ی خرما و حتی ترشی خرما را در انواع مختلف و با بسته بندی متفاوت فرآوری کرده اند . بنابراین در این زمینه باید بیشتر فعالیت شود و دولت هم از کسانی که در فرآوری خرما سرمایه گذاری کنند، پشتیبانی می‌نماید و با توجه به ظرفیتی که از نظر آب و هوای مستعد و آشنایی با این محصول در استان وجود دارد، از توسعه ی این محصول پشتیبانی می کند.

ـ فعالیت کانون خرما را چگونه می بینید؟

کانون خرما که ایجاد آن توسط معاونت فن آوری ریاست جمهوری پیگیری شد و تفاهم نامه ای در این رابطه بین ایشان و وزیر کشور منعقد شد،از جمله کانون های نوپاست . اما براساس گزارش‌هایی که اعضا از فعالیت کانون می دهند،کارهای خوبی در حال شکل گیری است. البته ارتباط کشوری ما با دیگر استان های خرماخیز، ارتباط چندان مطلوبی نیست و هنوز هماهنگی های لازم صورت نگرفته است که امیدواریم این ارتباط با مناطقی که دارای خرما هستند به زودی برقرار شود. .

دیدگاه جنابعالی در خصوص ضرورت تعامل بیشتر بخش دولتی و خصوصی برای رفع موانع صنعت خرما چیست؟

تعامل خوبی بین بخش خصوصی و دولتی وجود دارد .ما در جایگاه دولت به عنوان سیاستگذار و در واقع هدایت کننده و نظارت کننده هستیم و تمام مسایلی که گفته شد ، باید از طریق بخش خصوصی انجام گیرد، ضمن این که ما هم در همه‌ی زمینه‌ها از بخش خصوصی پشتیبانی خواهیم کرد.