تعرفه ها ثابت مانده، نرخ خدمات چند برابر شده

شهنام سپاسدار

یازدهمین نمایشگاه بین‌المللی رنگ، رزین، پوشش‌های صنعتی و کامپوزیت با حضور شرکت‌های داخلی و خارجی، اتحادیه‌ها، انجمن‌ها و صاحبان صنایع از هفتم تا دهم دی‌ماه سال‌جاری در محل دائمی نمایشگا‌ه‌های بین‌المللی تهران برگزار ‌شد. این نمایشگاه در فضایی به وسعت بیست و یک هزار مترمربع با مجوز سازمان توسعه و تجارت ایران و همکاری و نظارت شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی با حضور حدود ۲۰۰ شرکت داخلی و ۴۰ شرکت خارجی از کشورهای ترکیه، چین، مالزی، تایوان، آلمان، انگلیس، کره، اکراین، لهستان و کرواسی برگزار شد.این نمایشگاه در حالی برگزار شد که بسیاری از شرکت‌های خارجی به دلیل تعطیلات سال نو میلادی، نمی‌توانستند در آن شرکت کنند و فقط شرکت‌هایی که در ایران نماینده دارند، در نمایشگاه حضور یافتند. شهنام سپاسدار، مدیر عامل شرکت بانیان امید و دبیر اجرایی نمایشگاه رنگ ورزین در گفت وگو با خبرنگار ویژه نامه ساختمان دنیای اقتصاد، از چگونگی برگزاری نمایشگاه و مسائل و مشکلات این صنعت می گوید.

استقبال از نمایشگاه امسال نسبت به سال گذشته چگونه بوده است؟

امسال تعداد ثبت‌نام‌ها در بخش داخلی نزدیک به دویست شرکت بوده است. در بخش خارجی نیز ۴۰ شرکت اعلام آمادگی کرده‌اند. اما در کل افزایش قابل ملاحظه‌ای نداشتیم.

ما برای امسال پیش‌بینی افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی داشتیم اما به دلیل تاریخ و زمان برگزاری نمایشگاه که مقارن با سال نو میلادی است، بخش خارجی ضعیف بود و فقط شرکت‌هایی که در تهران نماینده‌ داشتند در این نمایشگاه حاضر شده‌‌اند.

فکر نمی کنید مشکلاتی که شرکت‌های رنگ و رزینی با آنها مواجهند، در مشارکت آنها در نمایشگاه تاثیرداشته است؟

مشکلات مالی برای تهیه مواد اولیه از عمده مشکلات این صنعت است که باعث می‌شود شرکت‌های داخلی قابلیت رقابت با شرکت های خارجی را نداشته باشند.در گذشته شرکت بازرگانی پتروشیمی مواد اولیه را تهیه می‌کرد، اما در حال حاضر چون شرکت‌ها باید مواد اولیه را از بازار آزاد تهیه یا خودشان مستقیما وارد کنند امکان رقابت سخت تر شده است.

مشکلات عمومی صنعت مثل گران شدن انرژی، افزایش دستمزدها و نوسانات قیمت مواد اولیه نیز مزید بر علت شد که برخی از شرکت‌ها در نمایشگاه شرکت نکنند.

با توجه به اینکه ما در این صنعت بیشتر واردکننده هستیم تا تولیدکننده، به نظر شما برگزاری هرساله نمایشگاه و گاهی برگزاری چندین نمایشگاه رنگ و رزین در یکسال کیفیت نمایشگاه را پایین نمی‌آورد؟ ظاهرا آخرین نمایشگاه رنگ و رزین اواخر آبان‌ماه در مشهد برگزار شد.

بله، درست است که نمایشگاه‌ها باید محل ارائه محصولات و دستاوردهای جدید باشند و این مساله جزو اهداف اولیه نمایشگاه‌هاست، اما این نمایشگاه اهداف دیگری هم داشت، اهدافی نظیر مبادلات کالا و اطلاعات، آشنایی با محصولات دیگر شرکت‌کنندگان، آشنایی با مواد اولیه و ... در مجموع نمایشگاه فضای تعاملی خوبی است برای تمامی دست‌اندرکاران، بازدیدکنندگان و همین‌طور آموزش صنایع، ارائه خدمات و ...

اما در مورد مساله‌ای که مطرح کردید، باید بگویم برگزاری کلان نمایشگاه‌ها زیر نظر سازمان توسعه و تجارت ایران انجام می شود. در شهرستان‌ها هم معاون وزیر بازرگانی مجوز برگزاری نمایشگاه در شهرستان را صادر می‌کند. هر چند هر دو زیرمجموعه وزارت بازرگانی است، اما به اندازه کافی با هم هماهنگ نیستند. این مسئله از نواقص این مجموعه است.

در این خصوص اعتراض شده است؟

بله، چندین مقاله در این مورد دیده‌ام، اما اعتراض‌ها آنقدر پررنگ نبوده که به آن ترتیب اثر داده شود و هنوز روال برگزاری با این اشکالات مواجه است.

آیا شما به زمان‌بندی غیراصولی نمایشگاه امسال اعتراض کردید؟

بله، اعتراض کردیم و گفتیم برگزاری سه نمایشگاه بین‌المللی در تعطیلات سال نو میلادی بسیار اشتباه است. ما با مدیریت وقت صحبت کردیم و آنها این مشکل را پذیرفتند، اما امسال تغییر آن امکان‌پذیر نشد. به هرحال امیدواریم برای سال‌های آتی از چنین اتفاقی جلوگیری شود.

نوسان قیمت‌ها چطور؟ در برگزاری نمایشگاه تاثیرگذار بوده است؟

نرخ برگزاری در دو بخش بررسی می‌شود، بخش صنایع تولیدکنندگان که من در جریان آن نیستم و بخش دیگر نرخ فعالیت برگزارکنندگان است. ما در تهران با تعرفه‌های ثابت دولتی کار می‌کنیم. این تعرفه‌ها در سال‌های اخیر ثابت بوده، هر چند که نرخ خدمات چندین برابر شده است. مثلا در گذشته موکت متری ۴۰۰ تومان با نایلن اجاره می‌کردیم اما الآن متری ۲۵۰۰ تومان اجاره می‌کنیم درحالی که نرخ همان نرخ قبلی است و تغییری نکرده. این مساله باعث شده در ارائه خدمات دچار مشکل شویم.

برای رفع این مشکل اقدامی صورت گرفته است؟

انجمن برگزارکنندگان نمایشگاه با انجمن حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان به این نتیجه رسیده‌اند که در پایان برگزاری نمایشگاه‌ها، باید ۱۵ درصد سود باقی بماند. اما در حال حاضر تنها ۲ الی ۴ درصد سود باقی می‌ماند که این مسئله هم به ضرر برگزارکنندگان و هم به ضرر شرکت‌کنندگان است و باعث می‌شود خدمات کافی ارائه نشود، زیرا تعرفه‌ها ثابت است. این در حالی است که ما توانایی آن را داریم که نمایشگاه را با استانداردهای جهانی پیش ببریم اما چون از لحاظ مالی دچار مشکل هستیم این امکان فراهم نمی‌شود و نمایشگاه با استاندارد جهانی برگزار نمی‌گردد.

دولت برای رفع این معضل چه کرده است؟

دولت برای حمایت از شرکت‌کنندگان تعرفه‌ها را ثابت نگه داشته است. اما این نکته را باید در نظر داشت، شرکت‌کننده‌ای که در نمایشگاه حضور می‌یابد حق دارد با استانداردهای روز جهانی خدمات بگیرد، اما این امکان در اینجا فراهم نمی‌شود. شخصا فکر نمی‌کنم این راه‌حل مناسبی برای رفع مشکلات باشد.

البته دولت برای دعوت شرکت‌های خارجی یارانه هم به ما می‌دهد، اما این حمایت کافی نیست. نحوه ارائه این یارانه‌ها و گردش کار، انگیزه و رغبت لازم را ایجاد نمی‌کند. ما بر فرض X تومان هزینه می‌کنیم، اما معلوم نیست بتوانیم همان X تومان را از دولت دریافت کنیم. علاوه بر این، دوندگی برای بازپس‌گیری این هزینه‌ها، آنقدر پیچیده است که ما را با مشکلات دیگری مواجه می‌کند.

تحریم‌هایی که علیه ایران از سوی بازار جهانی و کشورهای سرمایه‌داری صورت گرفته در مشارکت شرکت‌های خارجی تاثیرگزار نبوده است؟

تحریم‌هایی که از سوی این کشورها صورت گرفته تاثیری بر کاهش شرکت‌کنندگان خارجی در نمایشگاه نداشت. فقط یک جابه‌جایی در مشارکت این شرکت‌ها داشتیم.

در گذشته کشورهای اروپایی بیشتر در این نمایشگاه‌ها حضور می یافتند ، اما در حال حاضر کشورهای آسیایی بسیار پیشرفته به جای اروپایی‌ها در این نمایشگاه شرکت می‌کنند.

آیا نمایشگاه‌های برگزارشده در ایران، قابل قیاس با استانداردهای جهانی است؟

نمایشگاه‌هایی که در سطح جهان برگزار می‌شوند نسبت به نمایشگاه‌های داخلی دو مزیت دارند. اول از جهت فیزیک نمایشگاه و فضای سایت‌ها و غرفه‌هاست که به‌ صورت کاملا به‌ روز اجرا می‌شود. البته این در قیاس با کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه است و گرنه ما از لحاظ به روز بودن نمایشگاه از خیلی کشورهای آسیای غربی بهتر عمل کرده‌ایم. مورد دوم برمی‌گردد به اینکه برگزارکنندگان نمایشگاه های خارجی مشمول تعرفه و نرخ‌گذاری نیستند و از بازار عرضه و تقاضا پیروی می‌کنند. همین نکته دست آنها را برای به روز کردن نمایشگاه، تبلیغات، ارائه خدمات بهتر و ... بازگذاشته است. اما در ایران این مسئله رعایت نمی‌شود و برگزارکنندگان نمایشگاه مجبورند مطابق تعرفه‌ها و نرخ‌های اعلام شده، نرخ‌گذاری کنند و این دست ما را بسته است. حاشیه سوددهی پایین است و نمی‌توانیم سرویس‌دهی مناسب داشته باشیم و هر رقمی که خواستیم از شرکت‌کنندگان بگیریم. اما از لحاظ کیفیت، سطح شرکت‌کنندگان و غرفه‌ها و فضای نمایشگاهی جلو هستیم و به خوبی از عهده آن برآمده‌ایم.

چه راهکارهایی برای بهبود این شرایط پیشنهاد می‌کنید؟

در این رابطه سه مشکل وجود دارد که اگر رفع شود وضعیت برگزاری نمایشگاه‌ها بهتر خواهد شد. یکی ایجاد سایت‌های نمایشگاهی به روز است که به آن اشاره کردم. مورد دوم تک‌نرخی شدن نمایشگاه است که بهتر است خدمات، فقط ارزی ارائه شود. در حال حاضر ارائه خدمات ما به صورت ارزی - ریالی است. مورد سوم که به آن اشاره کردم این است که بگذاریم نمایشگاه تابع بازار عرضه و تقاضا عمل کند، مثل همه کالاهای دیگر. رنگ و رزین کالای اساسی مثل خوراک و پوشاک نیست که مشمول کنترل قیمت‌ها از سوی سازمان‌های ناظر باشد. اگر این سه مورد رفع شود، شاهد یک تحول اساسی در برگزاری نمایشگاه‌ها خواهیم بود.

برای آینده این نمایشگاه‌ها چه طرح‌ها و برنامه‌هایی دارید؟

فعلا منتظریم خدمات به روز شود. همچنین نوع سرویس‌دهی، اطلاع‌رسانی و ... که خوراک تبلیغاتی است باید بیشتر باشد که البته این مسئله هزینه‌بر است. در حال حاضر، برگزاری ورک‌شاپ‌ها را در کنار نمایشگاه داریم اما به صورت بسیار ضعیف انجام می‌شود. همچنین در نظر داریم خریداران بالقوه را از بازار هدف شناسایی و آنها را به نمایشگاه دعوت کنیم. باید امتیازهایی را برای آنها در نظر بگیریم که این دعوت‌ها نیز هزینه‌بر است. اگر این موارد صورت نگیرد، نمایشگاه نمی‌تواند یک قطب فروش منطقه و بازار بین‌المللی باشد.