کودکان فیلسوف و شیوه‌های تفکر فلسفی
آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان، شاخه‌ی جدیدی از آموزش فلسفه است. در این شاخه از آموزش فلسفه، خبری از مباحث پیچیده فلسفی نیست. در واقع این، آموزشی است برای روشمند کردن تفکر کودکان و نوجوانان.
آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان، شاخه‌ی جدیدی از آموزش فلسفه است. در این شاخه از آموزش فلسفه، خبری از مباحث پیچیده فلسفی نیست. در واقع این، آموزشی است برای روشمند کردن تفکر کودکان و نوجوانان. فلسفه برای کودکان و نوجوانان یک برنامه آموزشی است که موجب می‌شود کودکان و نوجوانان افکار پیچیده خود را به طور نظام‌مند شکل دهند و روش تفکر انتقادیِ خلاقانه را یاد بگیرند. علاوه بر آن حس نوع‌دوستی در آن‌ها افزایش می‌یابد.
در برخی از کشورهای غربی، آموزش فلسفه به کودکان برنامه‌ای نظام‌مند و تدریجی است که برای کار با کودکان و نوجوانان چهار تا هجده‌ساله طراحی شده است. این برنامه آموزشی، با در نظر گرفتن علاقمندی‌های کودکان و با توجه به موضوعاتی که آن‌ها را بیشتر تحریک می‌کند طراحی شده و به صورتی روشمند اجرا می‌شود. در این برنامه اولین هدف، تحریک حس کنجکاوی کودکان است و در ادامه دست یافتن برنامه‌ریزی شده به پاسخ سوالات است.
فیلسوف آمریکایی، متیو لیپمن، در سال ۱۹۶۹ آموزش فلسفه به کودکان را پایه‌ریزی کرد و تاکنون بیش از ۵۰ کشور برنامه‌های او را اجرا کرده‌اند. هدف طرح لیپمن، تبدیل کودکان و نوجوانان به فیلسوف‌های حرفه‌ای نبود. بلکه ایجاد تفکر انتقادی خلاقانه و حس نوع‌دوستی در آن‌ها بود.
در این برنامه متون فلسفی متعددی توسط فیلسوفانی که به طور عملی و نظری روی آموزش فلسفه به کودکان کار می‌کردند، نوشته شد. این متون پایه مباحث فیلسوفانه‌اند و با هدف آموزشی نوشته شده‌اند. علاوه بر آن، در پاره‌ای اوقات از تصاویر، متون ادبی، فیلم و... نیز استفاده می‌شود. کتاب‌های راهنمایی نیز برای معلمان تدوین شد تا بتوانند برنامه‌های متنوع بحث، گفتگو یا تمرین را اجرا کنند. در این روش، مسائل آموزشی به زبان روز ارائه می‌شود. برنامه‌های آموزشی در سطوح مختلف طراحی شده تا با دوره‌های مختلف سنی هماهنگ باشد.
در برخی از کشورهای اروپایی غیرانگلیسی زبان مانند فرانسه و آلمان کارهای بسیار خوبی در زمینه آموزش فلسفه به کودکان انجام شده است. در آلمان دانش‌آموزان در روزهای خاصی از هفته به دانشگاه رفته و اساتید دانشگاه مفاهیم پیچیده فلسفی را به روش سقراطی با دانش‌آموزان و حتی بچه‌های خیلی کوچک پیش-دبستانی در میان می‌گذارند. چنین محیط آموزشی‌ای را در آلمان kinder uni یا «دانشگاه کودکان» می‌نامند. در همین راستا کتب متعددی به زبان آلمانی برای تشریح مفاهیم ساده فلسفی طراحی و چاپ شده است. برخی از موسسات انتشاراتی آلمان به طور خاص نسبت به چاپ کتب فلسفی برای کودکان و نوجوانان اقدام نموده‌اند.
کتاب‌های مصور رنگی بسیار جالبی نیز در زبان فرانسه با هدف آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان چاپ شده است. در تدوین این کتب استفاده تصاویر رنگی جذاب همراه با مثال‌های ساده از زندگی روزمره گنجانده شده است که موجب توجه و علاقمندی بیشتر این گروه سنی می‌شود.
در ایران نیز چند سالی است موسسات مختلفی به صورت پراکنده اقدام به برگزاری دوره‌های مختلف آموزش فلسفه به کودکان نموده‌اند. در این زمینه چند ناشر نیز کتاب‌هایی در جهت آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان چاپ و نشر نموده‌اند. برنامه آموزش فلسفه به کودکان برنامه‌ای شکوفا و پرثمر است که اگر هدفمند اجرا شود کودکان و نوجوانان مستقل و آزاداندیشی را تربیت می‌کند که راحت‌تر و بهتر می‌توانند با مسائل و مشکلات زندگی روبه رو شوند.
