شمارش معکوس برای بورس انرژی

محمود رضا خواجه نصیری

رییس اداره بورس ها و بازارهای سازمان بورس و اوراق بهادار تهران

با ثبت شرکت بورس انرژی ایران در اداره ثبت شرکت ها مراحل اداری برای پذیره نویسی عمومی انجام شده و تا ده روز آینده شاهد پذیره نویسی عمومی خواهیم بود. متن فوق برخی از اطلاعاتی بود که محمود رضا خواجه نصیری رییس اداره بورس ها و بازارهای سازمان بورس و اوراق بهادار تهران در گفت و گو با دنیای اقتصاد آن را مطرح کرد. مشروح این گفت و گو در پی آمده است:

پذیره نویسی عمومی برای بورس انرژی چه زمان انجام خواهد شد ؟

با توجه به ثبت شرکت بورس انرژی ایران در اداره ثبت شرکت ها و فرصت ده روزه برای اعلام پذیره نویسی عمومی تا ۱۰ الی ۱۵ روز آتی شاهد پذیره نیسی عمومی شرکت بورس انرژ ی خواهیم بود.پذیره نویسی عمومی بورس انرژی از طریق بانک ملی انجام خواهد شد و ۲۳۰ شعبه در سراسر کشور در پذیره نویسی مشارکت دارند.

چند درصد سهام شرکت بورس انرژی در پذیره نویسی عمومی عرضه می شود؟

۲۰ درصد معادل ۴۰ میلیارد ریال و مابقی به اعضای هیات موسس تعلق گرفته است که با فراخوان سازمان بورس تایید و انتخاب شدند.

بر اساس ماده ۵۴ قانون بازار سرمایه و اوراق بهادار هر نهاد و شرکتی می تواند به صورت مستقیم و غیر مستقیم تا سقف ۵/۲ درصد در بورس انرژی سهم داشته باشد. ضمن اینکه طبق مصوبه شورای عالی بورس در حدود ۶۰ درصد از سهام این شرکت از آن نهادهای مالی و ۲۰ درصد دیگر آن به فعالان این صنعت تخصیص یافته است. البته سازمان بورس تخصیص سهام را به گونه ای انجام داد که بیشتر فعالان و متخصصان حوزه برق در این نهاد حضور داشته باشند.

عضویت دربورس انرژی چه مزایایی بر ای موسسان به همراه دارد؟

سهامدارانی که در مدیریت این بورس، شرکت می کنند از مزایای متعددی مانند تاثیرگذاری بر تصمیمات و نظارت بر فعالیت های شرکت برخوردار خواهند بود ، از آنجایی که فعالان در بورس این موضوع را یک بحث استراتژیک می دانند، همواره از سهامدار بودن در این گونه شرکت ها استقبال می کنند.

میزان سرمایه در نظر گرفته شده برای راه اندازی بورس انرژی رقمی معادل ۲۰۰ میلیارد ریال است، تاکنون چه میزان از این رقم تامین شده است و نحوه تخصیص سهام چگونه بوده است؟

شرکت هایی که در این زمینه اعلام آمادگی کرده اند، توانستند سقف مبلغ مورد نیاز یعنی همان ۱۶۰ میلیارد ریال را تکمیل کنند. البته سازمان بورس نیز به عنوان متولی اصلی، معیارهایی را درخصوص نحوه تخصیص سهام و درصد مشارکت هر شرکت مدنظر قرار داد. اندازه، نوع فعالیت، میزان سرمایه، حجم فعالیت و رتبه کارگزاران از مهم ترین فاکتورهای سازمان بورس برای تخصیص سهام به شرکت ها بود.

در حال حاضر اعضای هیات موسس این بورس را چه کسانی تشکیل داده اند؟

در نخستین جلسه هیات موسس بورس انرژی چهار عضو کمیته اجرایی این بورس انتخاب شدند و همان طور که پیشتر اعلام شد تخصیص سهام به شرکت ها بر اساس معیار اندازه، میزان فعالیت و نوع شرکت انجام شد و در این جلسه نمایندگان شرکت های بازرگانی پتروشیمی، سرمایه گذاری تامین اجتماعی، کارگزاری بانک ملت و بانک اقتصاد نوین به عنوان اعضای کمیته اجرایی هیات موسس بورس انرژی برگزیده شدند.

این امیدواری وجود دارد که اعضای هیات موسس بورس انرژی، سازمان بورس را در بخش های کارگزاری، عرضه، خرید، بازاریابی و طراحی ابزارهای جدید یاری داده تا بورس انرژی بتواند جایگاه واقعی خود را در کشور به دست آورد.

نحوه فعالیت در بورس انرژی به چه صورت خواهد بود؟

براساس بررسی به عمل آمده، بورس انرژی با معاملات سلف موازی آغاز به کار خواهد کرد و با توجه به این که هدف از راه اندازی بورس انرژی کشف قیمت است، تمامی برقی که در کشور تولید، مصرف، صادر و یا وارد می شود قابلیت معامله در این بورس را دارند.

پذیره نویسی این بورس از چه زمانی آغاز می شود؟

با توجه به برنامه ریزی انجام شده، پذیره نویسی ۲۰ درصد سهام بورس انرژی از طریق شعب یکی از بانک های معتبر کشور انجام خواهد شد تا افراد بیشتری بتوانند در این پذیره نویسی شرکت کنند و با توجه به اقدامات انجام شده اعضای کمیته اجرایی به زودی مراحل ثبت و تاسیس بورس انرژی را انجام خواهند داد تا هر چه سریعتر پذیره نویسی عمومی این شرکت برگزار شود.

یکی از اعتراضاتی که تاکنون در زمینه شکل گیری بورس برق مطرح شده، آن است که حدود ۶۰ درصد از سهام آن به نهادهای مالی اعم از بانک و بیمه و شرکت های سرمایه گذاری کارکنان و ...اختصاص یافته که همواره مورد اعتراض نماینده سندیکای صنعت برق است، این مساله را چگونه تشریح می کنید؟

در تمام بورس های دنیا، سهامداران اصلی بورس انرژی را نهادهای مالی تشکیل می دهند، اصولا بخش قابل توجهی از مالکان آن را فعالان بخش انرژی و ساختارهای خصوصی شده نهادهای مالی تشکیل می دهند که این گروه، اقدامات مربوط به تولید انرژی و تولید آن در بخش بالادستی و پایین دستی انجام می دهند.

با اینکه سازمان بورس اعلام کرده است از حضور فعالان این بازار استقبال خواهد شد اما یکی از موارد مورد اعتراض عدم مشارکت شرکت های توزیع برق در تخصیص سهام بورس انرژی است، بدین معنا که با توجه به عدم واگذاری این شرکت ها امکان مشارکت آنها تاسیس بورس برق وجود ندارد؟

آنچه مسلم است مشارکت نکردن این نهادها تنها به سبب عدم تغییر اساسنامه آنهاست بدین معنا که اساسنامه این شرکت ها، آنها را از هرگونه سرمایه گذاری تحت هر عنوان و به هر شکلی منع کرده است.

البته با توجه به طولانی شدن پروژه شکل گیری این بورس، نهادهایی مانند شرکت های توزیع برق با توجه به سهم بالایی که در صنعت برق دارند می توانستند از این فرصت استفاده کرده و اساسنامه خود را تغییر دهند اما چنین اقدامی را انجام ندادند، این در حالی است که از نظرسازمان بورس این شرکت ها جز نهادهای فعال هستند و می توانند در بورس انرژی مشارکت داشته باشند.