عدم اعتماد، چالش جدی جامعه جهانی

مسلم بیات *

همه ساله در ۱۴ اکتبر روز جهانی استاندارد، پیامی‌از سوی سازمان جهانی استاندارد به منظور توجه آحاد جامعه جهانی به موضوع پیام، حفظ انسجام در اعضای ایزو، شکل دادن به ایده آل های جهانی و نهایتا ایجاد وحدت رویه حول هدف مشترک در بین اعضای خود (سازمان ملی استاندارد کشورها) منتشر می‌گردد. نگاهی اجمالی به پیام هایی که طی چندین سال اخیر منتشر گردیده به خوبی روشن می‌سازد که بین این پیام های محوری و چالش های جهانی ارتباط معنا داری وجود دارد.

معضلاتی همچون تغییرات شدید آب و هوایی، ساختمان‌های هوشمند، مشکلات زندگی معلولین و نهایتاً اعتماد سازی جهانی از جمله موضوعاتی بوده که طی سالیان اخیر به آن‌ها پرداخته شده است.

موضوع اعتماد سازی یکی از چالش های جدی قرن ۲۱ جامعه جهانی است.

نتایج تحقیقات صورت پذیرفته در سطح جهان بیانگر کاهش و وضعیت نامطلوب اعتماد در جامعه جهانی است به گونه ای که بسیاری از تنش های منطقه ای و بین المللی ناشی از همین عدم اعتماد است.

موضوع اعتماد آنقدر مهم است که نبود آن در یک جامعه کوچک همچون خانواده نیز می‌تواند ایجاد مشکل جدی نماید.

این یک واقعیت است که اعتماد بر همه کس در همه جا تاثیر می‌گذارد. اعتماد مثل یک منبع عظیم آب در زیر زمین است که بر همه چاه های نیمه عمیق آب می‌رساند.

روابط همه چیز ریشه در اعتماد دارد. هر گونه روابط انسانی بر مبنای اعتماد به وجود می‌آید و پایدار می‌ماند. اعتماد همانند ریشه یک درخت است که اگر چه پنهان است و دیده نمی‌شود اما برای تغذیه، استحکام، رشد و بقاء، حیاتی است.

در صورت کاهش اعتماد روابط انسانی نیز از هم گسیخته می‌شود، هزینه‌ها چندین برابر افزایش می‌یابد و سرعت تصمیم‌گیری نیز کاهش می‌یابد و این در دنیایی که سرعت به عنوان سلاح اصلی رقابت در آمده بسیار حائز اهمیت است.

بدون اعتماد، امکان شکل گیری جامعه باز وجود ندارد، چون هرگز آنقدر پلیس و بازرس وجود ندارد که از همه پیامد های یک جامعه باز پاسداری کند.

بدون اعتماد، دنیای یکدست، یکسان و متحد هم وجود نخواهد داشت، چون این تنها اعتماد است که به ما امکان می‌دهد دیوارها، موانع و مرزها را برداریم و درگیری در مرزها را به دوستی مبدل سازیم.

متاسفانه اعتماد از دید بیشتر انسان‌ها پنهان است، آن‌ها نمی‌دانند اعتماد در هر رابطه، سازمان، تعامل و هر لحظه از زندگی چه حضور گسترده ای دارد اما وقتی عینک اعتماد را برچشم بزنند و آنچه در زیر سطح و در ورای ظاهر موجود است ببینند، بی درنگ بر توانایی آنها در افزایش کارآیی و تاثیرگذاریشان در کلیه ابعاد زندگی موثر واقع می‌شود.

برای ایجاد اعتماد باید به تقویت و تحکیم اصول اخلاقی همت گماشت بایستی درستکار، متعهد و مسئولیت پذیر بود و انسان‌های مسئولیت پذیر را پرورش داد.

باخود پیمان بستن و به آن پایبند بودن، از ارزش های خود دفاع کردن و باز و پذیرا بودن در افزایش اعتبار و قابل اعتماد بودن به ما کمک می‌کند.

در این میان نقش و تاثیر استاندارد های ملی و بین المللی در تقویت و ایجاد اعتماد ستودنی است.

استاندارد‌ها موجب اعتماد و اطمینان در جامعه می‌شوند. استاندارد‌ها آرامش آفریند. استاندارد‌ها زمینه مشارکت که به عنوان اساسی ترین اصل اعتماد اجتماعی است را برای حضور همه افراد جامعه فراهم می‌نماید.

استانداردها بواسطه آنکه موجب شفافیت در فعالیت ها، روش‌ها، تعاملات بازرگانی و تجاری و حتی رفتارهای روزمره ما می‌شوند و حاصل اجماع نظر تمامی‌طرف های ذینفع می‌باشند و همچنین بر پایه تفاهمات، منافع مشترک و با حضور تمامی‌کشورها تهیه و تدوین می‌شوند در تقویت اعتماد عمومی‌در سطح ملی و بین المللی نقش موثری ایفا می‌نمایند.

در خاتمه امیدوارم که همه با عمل و وفاداری به استانداردها در همه سطوح، از سطح خانواده گرفته تا عرصه های بین‌المللی زمینه اعتماد را در جامعه تقویت نموده و باعث تحکیم بافت معنوی جامعه شویم. چراکه در فضای اعتماد است که شکوفایی اندیشه ها، خلاقیت و نوآوری شکل می‌گیرد.

* مدیر کل استاندارد و تحقیقات صنعتی تهران