مرکز هماهنگی، کنترل و نظارت بر تولید، انتقال و توزیع گاز (دیسپچینگ)

از آغاز فعالیت شرکت ملی گاز ایران که ابتدا بر مبنای بهره برداری از گازهای همراه نفت و جلوگیری از سوزاندن آنها شکل گرفت، واحد کنترل سیستم تولید انتقال و توزیع گاز (دیسپچینگ) تشکیل شد تا...

وظیفه تحویل و انتقال گازهای همراه با نفت و بهره برداری از ۱۰ ایستگاه تقویت فشار در طول خطوط لوله سراسری اول به طول یک هزار و ۱۰۰ کیلومتر و نیز نظارت بر اجرای قرارداد صادرات گاز به جمهوری شوروی سابق و گازرسانی محدود به بخشی از چند شهر کشور را به عهده بگیرد.
این واحد تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی با حضور کارشناسان خارجی اداره می شد، ولی با قطع صادرات گاز همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر سیاست های دولت به سمت توسعه مصرف گاز طبیعی در داخل کشور و بهره برداری از میدان های مستقل گازی و راه اندازی پالایشگاه ها و خطوط انتقال گاز جدید، بر حجم فعالیت ها و نیز حساسیت وظایف واحد دیسپچینگ گاز اضافه شد و دسترسی به اطلاعات دقیق و لحظه ای در باره وضعیت جریان گاز از نقطه شروع (منابع تولید)، مسیر انتقال (خطوط لوله و ایستگاه ها) و توزیع گاز (شهرها، صنایع و صادرات و واردات) به منظور کنترل و هماهنگی و تصمیم گیری صحیح به یک ضرورت تبدیل شد که پس از پشت سر گذاشتن تجربه جمع آوری اطلاعات به صورت تماس تلفنی با ایستگاه های تقویت فشار و پالایشگاه ها تا سال ۱۳۷۰ و اجرای سیستم های جمع آوری و ارسال داده ها، سر انجام سیستم جامع جمع آوری، ارسال و نمایش اطلاعات پروژه دیسپچینگ ملی گاز با هدف برآوردن کامل نیازهای اطلاعاتی تعریف و اجرا شد.
این سیستم کنترل و نظارت بیشتر بر روند تولید، انتقال و مصرف گاز و نیز هدایت و جمع آوری به موقع و به روز داده های هر یک از این بخش ها در نقاط مختلف کشور را به مراکز پردازش اطلاعات میسر می کند، بطوریکه در فاز نخست احداث این سیستم، حدود ۳۴۳ نقطه عملیاتی به سیستم دیسپچینگ ملی متصل شد.
تعداد این نقاط با اجرای فازهای تکمیلی در سال های بعد افزایش یافت و این سیستم هم اکنون به ۹ ایستگاه پالایشی، ۴ واحد نم زدایی، ۲ ایستگاه اندازه گیری مرزی، ۵۳ ایستگاه تقویت فشار، ۱۶ نقطه انشعاب و ۱۱۵ شیر اطمینان بین راهی، ۹۸ ایستگاه تقلیل فشار ورودی شهرها، ۳۱ نیروگاه و ۲۵ مرکز صنعتی متصل است و بررسی روند تولید، انتقال و مصرف در هریک از آنها را امکان پذیر می کند.