الگوهای جهانی برای سنجش وضعیت بانکها در حوزه حسابها و کارتهای بانکی فعال

گروه مطالعات راهبردی شرکت ایران کیش
بررسی آمارهای مربوط به وضعیت کارتهای ویزا و مسترکارت در سال ۲۰۱۰ حاکی از افزایش اقبال عمومی نسبت به کارتهای نقدی و نیز وضعیت بهتر شرکت ویزا در مقایسه با رقیب بزرگ خود، مسترکارت، است. در گزارش مبسوط نشریه نیلسون ریپورت در مورد این دو شرکت، ارقام و آمار دقیقی برای ارزیابی عملکرد ایشان محاسبه و مورد استناد قرار گرفته است.

نگاهی به بازار کارتهای ایالات متحده آمریکا

جدول کارتهای اعتباری، نقدی و پیش پرداختی ویزا و مسترکارت در ایالات متحده آمریکا حاکی از این است که در سال۲۰۱۰، ۷‌ /۹۲۰ میلیون کارت در گردش بوده که ۵‌ /۰ درصد نسبت به سال ۲۰۰۹ کاهش نشان میدهد اما شمار حسابهای متصل به کارتها با ۵‌ /۰ درصد افزایش، به ۱‌ /۷۹۲ میلیون رسیده است. سهم شرکت ویزا از کارتهای در گردش (اعم از نقدی، اعتباری و پیش پرداخت) با ۶۲۷ میلیون کارت، تقریبا دو برابر مسترکارت است که ۷‌ /۲۹۳ میلیون کارت دارد و شاهد کاهش ۵‌ /۶ درصدی سهم بازار خود نسبت به سال قبل از آن بوده است.

وضعیت ارتباط تعداد کارتها و حسابهای بانکی متصل به آنها

از مجموع حسابهای متصل به کارتهای ویزا ۵‌ /۶۳ درصد و در مورد مسترکارت ۲‌ /۵۰ درصد فعال بوده‌اند.
ویزا برای ۴‌ /۵۲۹ میلیون شماره حساب، ۶۲۷ میلیون کارت نقدی، اعتباری و پیش پرداخت صادر کرده است که ۶‌ /۲ درصد رشد در تعداد کارتها و ۴ درصد رشد در تعداد حسابها را نشان میدهد. از این تعداد حساب، ۵‌ /۶۳ درصد معادل ۳‌ /۳۳۶ میلیون حساب فعال هستند.
مسترکارت نیز برای ۷‌ /۲۶۲ میلیون شماره حساب، ۷‌ /۲۹۳ کارت صادر کرده که ۵‌ /۶ درصد کاهش در تعداد کارتها و ۸‌ /۵ درصد کاهش در تعداد حسابها را نشان میدهد. تعداد حسابهای فعال مسترکارت نیز ۸‌ /۷ درصد کاهش یافته و به ۱۳۲ میلیون رسیده است.
تحلیل و طبقه بندی تراکنش‌ها
در این سال بیش از ۵۶ میلیون و ۴۹۱ هزار تراکنش از طریق کارتهای ویزا و مسترکارت انجام شده که ۴۱ میلیون و ۱۵۸هزار تراکنش آن متعلق به کارتهای ویزا است.
هر حساب متصل به کارت ویزا به طور متوسط ۸‌ /۷۷ تراکنش (با میانگین ۵۵ دلار) و هر حساب متصل به کارت مسترکارت میانگین ۴‌ /۵۸ تراکنش (با میانگین ۶۳ دلار) داشته است.
از مجموع تراکنشهای انجام شده با کارتهای ویزا در حدود ۹۲ درصد تراکنش خرید و بقیه نقدی بوده و این عدد در مورد کارتهای مسترکارت ۴‌ /۹۳ درصد است. میانگین مبلغ هر تراکنش خرید کارتهای ویزا ۴۹ دلار و مسترکارت ۵۷ دلار است.
از مجموع مبالغ تراکنش کارتهای ویزا، ۸‌ /۸۲ درصد متعلق به تراکنشهای خرید (۵‌ /۸۳ درصد در مورد مسترکارت) است.

نتیجه گیری:
انتشار این آمار در وهله نخست بیانگر دقت و شفافیت عملکرد شرکتهای مذکور بوده و جلب اطمینان مشتری را در پی دارد، علاوه بر اینکه گستردگی بازار هر یک را نشان داده و مشتری را در انتخاب برند راهنمایی خواهد کرد. از سوی دیگر بانکهای مستقر در کشورهای مختلف حداقل اطلاعات را برای انتخاب شرکتی که با آن همکاری کنند، در اختیار خواهند داشت. براساس این آمار میتوان درستی یا نادرستی سیاستگذاریها و خدمات این شرکتها را تخمین زد. به‌نظر می‌رسد شرکتهای بزرگ PSP و بانکهای پیشروی کشور در زمینه پرداخت الکترونیک وظیفه دارند در عرصه اطلاع رسانی شفاف درباره گستره عملکرد و دستاوردهای خود نیز پیشگام باشند و بانک مرکزی را در انجام هر چه بهتر تعهدات خود نسبت به صنعت بانکداری و اقتصاد کشور یاری کنند. در شرایط فعلی جای خالی آمارهایی از این دست در فضای پرداخت الکترونیک احساس میشود؛ آمارهایی نظیر تعداد کارتهای صادره، تعداد حسابهای متصل به کارت، تعداد و درصد حسابهای فعال، تعداد تراکنش‌ها، میانگین تعداد و مبلغ تراکنش هر حساب، تعداد تراکنش خرید و میانگین مبلغ هر تراکنش خرید، تعداد تراکنش نقدی و میانگین مبلغ هر تراکنش نقدی، مجموع مبلغ تراکنش کارتها، میانگین مبلغ تراکنش هر حساب، مجموع و درصد مبلغ تراکنش‌های خرید و مجموع و درصد مبلغ تراکنش‌های نقدی.