برنامه ۷۰۰هزار تن سنگ‌آهن در جلال‌آباد زرند
کانسار جلال‌آباد در استان کرمان و شهرستان زرند واقع شده است. این کانسار در فاصله تقریبی ۳۸کیلومتری جنوب زرند قرار گرفته، راه دسترسی به معدن از زرند به سمت غرب- شمال‌غرب امکان‌پذیر است.
کانسار جلال‌آباد در استان کرمان و شهرستان زرند واقع شده است. این کانسار در فاصله تقریبی ۳۸کیلومتری جنوب زرند قرار گرفته، راه دسترسی به معدن از زرند به سمت غرب- شمال‌غرب امکان‌پذیر است. آب و هوای منطقه به تبعیت از مناطق کویری، دارای تابستان‌های گرم و خشک و زمستان‌های نسبتا سرد است.
سوابق مطالعات انجام شده
اولین اکتشافات مقدماتی کانسار جلال‌آباد در دهه ۱۹۳۰ توسط زمین‌شناسان روسی انجام گرفت و در سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۵ این عملیات با مطالعات مغناطیس‌سنجی حفر گمانه و ترانشه، مطالعات ژئوتکنیکی و کانه‌آرایی ادامه یافت.
تعداد کل گمانه‌های حفر شده ۴۹ حلقه با متراژ کلی ۲/۱۵۵۹۷متر و متوسط عمق ۸/۳ متر است.
بعد از اتمام عملیات اکتشافی روس‌ها، تا سال ۱۳۷۹ مطالعات سیستماتیک خاصی بر روی این کانسار صورت نگرفت.
در سال ۱۳۷۹ شرکت تهیه و تولید مواد معدنی جهت طرح‌های توسعه فولاد کشور مطالعات اکتشافی مرحله تفصیلی را به کمک معاونت اکتشافات سنگ‌آهن مرکزی ایران در دستور کار خود قرار داد و از همان سال اکتشافات کانسار در این مرحله آغاز شد.
پس از حفر چند گمانه از گمانه‌های پیشنهادی واحد اکتشافات شرکت سنگ‌آهن مرکزی مقرر شد بهینه‌سازی شبکه اکتشافی و نظارت بر عملیات حفاری، تهیه مدل زمین‌شناسی و محاسبه ذخیره توسط مهندسان مشاور کاوشگران انجام بگیرد.
مجموعا تعداد ۳۲حلقه گمانه اکتشافی با متراژ کلی ۹/۸۱۵۹متر، از تیرماه ۸۰ لغایت فروردین سال ۸۲ حفاری شده است.
بر این اساس تعداد کل گمانه‌های حفر شده از مرحله مقدماتی تا تفصیلی ۸۱حلقه، با متراژ کلی ۱/۲۳۷۵۷متر است.
اهداف طرح
طرح جلال‌آباد به صورت مجموعه‌ای شامل دو طرح کوتاه و بلندمدت در دست پیگیری است. در طرح کوتاه‌مدت تولید سنگ‌آهن دانه‌بندی از بلوک‌های حائز شرایط استفاده در صنایع فولاد به روش کوره بلند و در طرح بلندمدت به طراحی، تجهیز و راه‌اندازی خط تولید کنسانتره توجه شده است.
با توجه به مناسب بودن عیار آهن و گوگرد، بخشی از بلوک ۴ در قالب طرح کوتاه‌مدت با هدف استخراج و دانه‌بندی سالانه ۴۰۰هزار تن سنگ آهن پرعیار در حال اجرای عملیات معدنکاری است و در راستای طرح بلندمدت اقدام به برگزاری مناقصه EPC جهت اجرای عملیات معدنکاری و احداث کارخانه تولید کنسانتره سنگ‌آهن به میزان ۳میلیون تن در سال شد که شرکت ناموران حائز شرایط شناخته شد.
طرح کوتاه‌مدت
ذخیره موردنظر در بلوک ۴ که به منظور تامین خوراک خط دانه‌بندی مجموعه طرح در نظر گرفته شده است، به مقدار یک‌میلیون و ۳۰۶هزار تن با عیار آهن بالای ۹۶/۵۸درصد است. به ازای استخراج این مقدار سنگ‌آهن پرعیار طی ۳سال، یک‌میلیون و ۶۷هزار تن سنگ‌آهن کم‌عیار و یک‌میلیون و ۳۲۷هزار تن باطله استخراج خواهد شد.
به عبارتی حجم کم عملیات استخراج سنگ به میزان ۷/۳میلیون تن در طول مدت ۳سال است که پس از برگزاری مناقصه به پیمانکار واگذار شده و طبق قرارداد، شرکت خدمات اکتشافی کشور به عنوان پیمانکار موظف است در سال‌های اول تا سوم به ترتیب ۲/۱، ۲/۱، ۳/۱میلیون تن استخراج کند که عملیات استخراج فوق تا پایان آذرماه به اتمام خواهد رسید. ادامه استخراج با توسعه معدن اولیه واقع در بلوک ۴ به سمت بلوک ۲ که از بلوک‌های پرعیار ذخیره محسوب می‌گردند، با هدف استخراج بالغ بر ۵میلیون تن ذخیره سنگ‌آهن پس از پایان فاز اول که در فوق آمده امکان‌پذیر خواهد بود که فراخوان مناقصه انتخاب پیمانکار بلوک ۲ اعلام شده و طرح در حال ارزیابی فنی شرکت‌کنندگان در مناقصه می‌باشد و با انتخاب پیمانکار و عقد قرارداد عملیات اجرایی استخراج بلوک ۲ نیز تا پایان سال ۸۵ شروع خواهد شد.
عملیات خردایش دانه‌بندی
عملیات خردایش و دانه‌بندی سنگ‌آهن استخراج شده از بلوک ۴ از مردادماه ۸۵ با تولید آزمایشی شروع شد و تاکنون بالغ‌بر ۳۰هزار تن سنگ‌آهن درشت دانه (Lump) و ریزدانه (Fine) قابل مصرف در کوره بلند تولید شده است و اولین محموله سنگ‌آهن تولیدی در حال حمل به کارخانه ذوب‌آهن اصفهان است و بدین ترتیب عملا سنگ‌آهن جلال‌آباد هم از شهریور امسال با توان تولید ۳۰هزار تن سنگ‌آهن دانه‌بندی شده در ماه به چرخه تولید سنگ‌آهن کشور پیوست. برنامه تولید سال آینده سنگ‌آهن دانه‌بندی شده هم با افزایش یک سیستم دانه‌بندی جدید به ۷۰۰هزار تن خواهد رسید.
شرکت مهندسین مشاور کاوشگران، شرکت HATCH، شرکت خدمات اکتشافی کشور، شرکت فکور صنعت تهران و شرکت عمران تدبیر پارس از مشاوران و پیمانکاران این طرح هستند.
طرح بلندمدت
در طرح بلندمدت از ابتدای سال ۸۴ بلافاصله پس از مطالعات فنی- اقتصادی اولیه انجام شده توسط شرکت HATCH و تایید قابل کار بودن معدن توسط این مشاور، انجام مناقصه بین‌المللی انتخاب پیمانکار واجد شرایط کار به صورت تمام عیار EPC در دستور کار شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران قرار گرفت.
به عبارتی شرح کار پیمانکار منتخب، انجام کلیه خدمات مهندسی(E)، تامین مصالح و تجهیزات (P)، توام با کارهای ساختمانی، نصب و راه‌اندازی و سایر خدمات (C) مربوط به تجهیز و احداث و راه‌اندازی معدن و کارخانه فرآوری به ظرفیت ۳میلیون تن کنسانتره سنگ‌آهن مناسب فولادسازی به روش احیای مستقیم است.
شرکت مهندسین مشاور ناموران با مبلغ پیشنهادی معادل ۱۷۳میلیون یورو به عنوان برنده مناقصه بین‌المللی انتخاب و در دی‌ماه ۸۴ موافقتنامه اولیه فی‌مابین شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران و شرکت مهندسین مشاور ناموران به امضا رسید. شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران به جهت انجام کار بخش مهندسی قرارداد که شامل اکتشاف تکمیلی و اخذ نمونه‌های تکنولوژی جهت انجام آزمایش‌های نیمه‌صنعتی توسط پیمانکار است اقدام نموده، لذا طبق موافقت‌های به عمل آمده شرکت تهیه و تولید موادمعدنی ایران و شرکت مهندسین مشاور ناموران قرارداد کارزود هنگام تحت عنوان Eanly work Agreement (EWA)A با برآورد مبلغ حدود ۴۰میلیارد ریال در حال تنفیذ است.
موافقت اولیه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به مبلغ شروع کار در ابتدا به صورت قرارداد کار سالانه اخذ شد و در خاتمه قرارداد و ارائه گزارش فنی - اقتصادی نهایی بر مبنای اکتشافات وآزمایش‌های تکمیلی قرارداد EWA مجوز اصلی شورای اقتصاد جهت ارائه به اداره سیاست‌های بانک‌مرکزی گرفته خواهد شد. اعتبار اولیه مورد نیاز طرح بلندمدت طی سال‌های ۸۵ و ۸۶ معادل ۵۰هزار میلیون ریال است که مطابق موافقتنامه حاضر صرف مطالعات تکمیلی و تهیه گزارش فنی واقتصادی نهایی موردنیاز شورای اقتصاد خواهد شد. آغاز عملیات اجرایی طرح بلندمدت سال ۸۶ بوده و پیش‌بینی می‌شود خاتمه آن سال ۸۹ باشد.
اعتبار طرح بلندمدت
اعتبار طرح بلندمدت با برآورد ارزی ۱۷۳میلیون یورو جهت احداث و راه‌اندازی معدن و کارخانه فرآوری به صورت EPC از محل تامین اعتبارات فاینانس و برآورد ریالی مبلغ ۳۵۰هزار میلیون ریال جهت تامین امکانات زیربنایی شامل آب، برق، راه‌آهن و جاده‌های دسترسی معدن است که از محل اعتبارات عمومی تامین اعتبار خواهد شد.
