همسایه خوب واقعا نعمت است
جوزف ویلاروبیا از پژوهشگران بانک مرکزی اسپانیا در مقالهای جالب به بررسی اثرات همسایگی بر رشد اقتصادی پرداخته و نتیجه گرفته است کشورهای همسایه واقعا اهمیت دارند.
جوزف ویلاروبیا از پژوهشگران بانک مرکزی اسپانیا در مقالهای جالب به بررسی اثرات همسایگی بر رشد اقتصادی پرداخته و نتیجه گرفته است کشورهای همسایه واقعا اهمیت دارند. یکی از شگفتآورترین ویژگیهای اقتصاد جهان این است که کشورهای ثروتمند به صورت خوشهای در کنار هم قرار دارند. این مقاله به صورت تئوریک و تجربی، سازوکار چنین خوشهسازی را بر اساس جغرافیای واقعی توضیح میدهد. کشورهایی که در نزدیکی کشورهای با رشد سریع اقتصادی قرار دارند، تقاضای کل برای صادراتشان با نرخ سریعتری رشد میکند که رشد داخلی اقتصاد را بالا میبرد. در نتیجه کشور فقیری که در محاصره همسایگان فقیر قرار دارد با دشواری بیشتری رشد میکند چون رابطه مبادله به نفع آن عمل نمیکند. این مدل برای دادههای ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۵ تخمین زده شد و اثرات معنادار آماری و اقتصادی داشت. به طور مثال اگر یک کشور اروپایی در آفریقا واقع شده بود اثرات رابطه مبادله باعث میشد نرخ رشد اقتصادی آن تقریبا یک درصد در سال کاهش یابد.
نتایج بررسی نشان میدهد افزایش درآمد کشورهای فقیر بدون حل مشکلات منطقهای آنها بسیار دشوار است. البته تردیدی نیست که اثر صادراتی بر رشد اقتصادی وجود داشته و هنوز هم یک عامل مهم محسوب میشود اما اهمیت در همسایگی بودن هر سال کاهش مییابد.
نکته دیگر سوای اثر تجارت خارجی با همسایگان به اثر «چرا ما نمیتوانیم مثل همسایگانمان ثروتمند باشیم؟» بازمیگردد که باعث میشود انجام اصلاحات اقتصادی و تقلید و الگوبرداری از همسایگان برای خلق ثروت و ارزش افزوده سرعت گیرد. مثال کره جنوبی و تاثیر مثبت ژاپن بر رشد اقتصادی آن یک نمونه واضح است. همچنین اکثر کشورهای آمریکای لاتین هنگامی که شاهد موفقیت اقتصادی انکارناپذیر شیلی پینوشه بودند بهتدریج شروع به انجام اصلاحات و یادگیری از سیاستهای اقتصادی آن کشور نمودند.