خصوصی‌سازی ساز و کار می‌خواهد

شرکت تکادو یکی از شرکت‌های بزرگ و فعال در زمینه صنایع فولاد و معادن است. گروه تکادو جزو اولین شرکت‌های پس از انقلاب است که در راستای سیاست‌های خصوصی‌سازی دولت تاسیس شد. گروه تکادو و شرکت‌های تحت پوشش از جنبه‌های مختلف نقش موثری را در رشد و توسعه فرهنگ سرمایه‌گذاری داشته‌اند. دنیای اقتصاد به مناسبت هفته‌دولت گفت‌وگویی با دکتر رسول رنجبران، مدیر عامل تکادو داشته است که متن آن درپی می‌آید: شما از چه سالی وارد بخش خصوصی شده‌اید و تاکنون موفقیت گروه خود را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

با تشکر از دست‌اندرکاران روزنامه دنیای اقتصاد که در عرصه اطلاع‌رسانی به ویژه در زمینه‌های کسب و کار، فعالیت‌های چشمگیری را انجام می‌دهند، امیدوارم این مصاحبه هم بتواند کمکی هر چند اندک در جهت رشد و توسعه اقتصادی بنگاه‌ها داشته باشد.

بیش از یک دهه است که در بخش خصوصی و در شرکت‌های نسبتا بزرگ سرمایه‌گذاری که دارای شرکت‌های سرمایه‌پذیر متعدد و متنوع بوده‌اند، در مسوولیت‌های کارشناسی و مدیریتی فعالیت دارم.

گروه تکادو جزو اولین شرکت‌های پس از انقلاب است که در راستای سیاست‌های خصوصی‌سازی دولت (در زمان ریاست جمهوری آقای‌ هاشمی ‌رفسنجانی) تاسیس شد. در واقع اگر چه این کار از صنعت فولاد آغاز شد و شرکت‌های اولیه از این خانواده بودند و با گذشت کمتر از سه سال سرمایه‌گذاری‌های جدیدی در زمینه‌های دیگر انجام پذیرفت و توسعه و گسترش نسبتا خوبی در گروه از نظر کمی‌و‌کیفی صورت پذیرفت. شرکت تکادو و شرکت‌های تحت پوشش از جنبه‌های مختلف نقش موثری را در رشد و توسعه فرهنگ سرمایه‌گذاری داشته‌اند که کاهش بار مدیریتی بنگاه‌های دولتی، افزایش بهره‌وری و کارآیی در صنعت فولاد، جذب سرمایه‌های خرد به جهت سرمایه‌گذاری‌های کلان، اشاعه فرهنگ سرمایه‌گذاری در بین سرمایه‌گذاران خرد، ‌توسعه خودکفایی و جلوگیری از خروج میلیون‌ها دلار ارز از کشور‌، افزایش توان رقابتی بنگاه‌ها و حضور در بازارهای رقابتی جهان، ‌توسعه مدیریت و منابع انسانی در بنگاه‌های خصوصی با نگرش‌های اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار و تولید ثروت از جمله این موارد است.

شرکت‌های تحت پوشش تکادو، کدامند و آیا پروژه‌های ملی بزرگ در دست اقدام دارید؟

شرکت تکادو بیش از سی شرکت سرمایه‌پذیر را تحت پوشش دارد که در چهار گروه شرکت‌های گروه معادن و فرآوری کانی‌ها، شرکت‌های فنی و مهندسی ساخت تجهیزات، شرکت‌های گروه خدمات عمومی ‌و تخصصی، شرکت‌های گروه تولیدات صنعتی تقسیم شده‌اند.

خوشبختانه تعدادی از شرکت‌های تکادو در هر گروه جزو شرکت‌های برتر در زمینه فعالیت‌های خود در سطح کشور می‌باشند و جزو نمونه‌های کشوری محسوب می‌شوند. عمده شرکت‌های هر گروه و فعالیت‌ها و موفقیت‌هایشان را توضیح می‌دهم.

در گروه معادن و فرآوری کانی‌ها‌باید گفت که شرکت معادن منگنز ایران، بزرگ‌ترین تولید‌کننده منگنز در کشور که چند بار به عنوان معدنکار نمونه کشوری معرفی شده است. شرکت فرآوری زغال سنگ پروده طبس با پیشرفته ترین تکنولوژی، زغال مورد نیاز صنایع فولاد کشور را فرآوری می‌کند که این محصول به لحاظ کیفیت، قابلیت جایگزینی با محصول خارجی را داراست و شرکت «فرآورده‌های» «نسوزآذر» بزرگ‌ترین تولیدکننده فرآورده‌های نسوز و تنها تولیدکننده محصولات دولومیتی در کشور و تامین‌کننده ۵۴درصد مواد نسوز مورد مصرف صنایع کشور و دارای بزرگ‌ترین مرکز تحقیقات در این زمینه می‌باشد.

در گروه فنی و مهندسی ساخت تجهیزات، شرکت «سایا» شرکتی است که می‌توان گفت تقریبا تمامی ‌محصولاتش ابتکاری و برای نخستین بار در کشور تولید و جایگزین محصولات و قطعات خارجی شده است و برای نمونه از ساخت سنگین‌ترین چرخدنده کشور و رانرتوربین نیروگاه آبی می‌توان نام برد که این شرکت هم در فهرست واحدهای صنعتی نمونه کشور قرار دارد. شرکت دیگر در این گروه شرکت مهندسی «مرآت پولاد» ارائه‌دهنده خدمات طراحی مهندسی، ساخت و تولید، نگهداری و تعمیرات و نصب تجهیزات صنایع سنگین می‌باشد. از این گروه همچنین شرکت «آذرفلزان» را می‌توان نام برد که در پروژه‌های بزرگ و ملی کشور اعم از مناطق ویژه اقتصادی پارس جنوبی و غیره حضوری مداوم و شناخته شده دارد.

در گروه تولیدات صنعتی به شرکت نارین‌نیرو، سازنده موتورهای DC خودرو می‌توان اشاره کرد. این شرکت در کشور دارای خط منحصر به فرد تولید تمام اتوماتیک استارتر مگنتی است و تا کنون توانسته است برای چندین بار در گروه تولیدکنندگان قطعات خودرو کشور رتبه A را کسب نماید.

از جمله پروژه‌های ملی تولید قطعات ریخته‌گری فولادی سنگین وزن تا ۳۰۰تن در شرکت سایا است که کمتر شرکتی در ایران و منطقه قادر به انجام آن می‌باشد. همچنین تولید قطعات مغناطیسی از اکسید آهن که جزو صنایع با فناوری پیشرفته محسوب می‌شود و شرکت مواد مغناطیسی تابان اولین کارخانه در ایران و خاورمیانه است. تولید قطعات نسوز جهت صنایع فولاد از دیگر پروژه‌های ملی است که از دانش بالایی برخوردار می‌باشد. همین جا این نوید را بدهم که شرکت تکادو به زودی بزرگ‌ترین واحد تولیدکننده عایق پشم سنگ در خاورمیانه را به نام شرکت صنایع عایق سپاهان معرفی می‌کند.

آقای رنجبران، شما به عنوان مدیر عامل شرکت تکادو سیاست‌های خصوصی‌سازی دولت جمهوری اسلامی‌ایران را از گذشته تا کنون چگونه ارزیابی می‌کنید؟

پس از انقلاب تا کنون، سیاست‌های خصوصی‌سازی در کشور ما دارای فراز و نشیب‌های زیادی بوده است. علت اصلی آن هم به وجود نگرش‌ها و دیدگاه‌های متعدد و بعضا متضاد مسوولان کشور نسبت به موضوع خصوصی‌سازی و شرایطی که در هر مرحله در این سال‌ها برکشور حاکم بوده است، برمی‌گردد.

به‌رغم اینکه امروز همه مسوولان و تصمیم‌گیران کشور به این جمع‌بندی رسیده‌اند که باید بخش خصوصی توسعه یابد و بار فعالیت‌های تصدیگری دولت کاهش یابد ولی راهبردها هنوز شفاف و روشن نیستند و آنچه تاکنون ابراز شده است ما را به مقصد و هدفی که از خصوصی‌سازی مورد نظر است، نمی‌رساند. هدف از خصوصی‌سازی افزایش بهره‌وری و کارآیی و اثر بخشی و در یک جمله افزایش توان رقابتی و ارزش آفرینی در بنگاه‌های دولتی و بهینه‌سازی منابع در تجهیز و مصرف است که راهکارهای خودش را می‌طلبد. استفاده از تجارب بسیاری از کشورها که این راه را رفته‌اند و به توفیقات بزرگی رسیده‌اند می‌تواند ما را از روش‌های سعی و خطا- که دیگر در کشور ما نباید جایی داشته باشد- دور نگه دارد. کشوری که هنوز بیش از ۷۰درصد فعالیت‌های اقتصادیش در دست دولت و شرکت‌های دولتی است پا به عرصه خصوصی‌سازی نگذاشته و لذا هنوز راه زیادی باقی مانده است که امیدواریم با ابلاغ سیاست‌های اصل ۴۴ قانون اساسی توسط رهبر معظم انقلاب که نوع نگرش نظام به فعالیت‌های اقتصادی را ترسیم می‌نماید، همه دست‌اندرکاران و ذی‌نفعان اعم از بخش‌های دولتی و خصوصی بدون اعمال نگرش‌های خود راهبردها و راهکارهای اجرایی که ما را به مقصد و هدف برساند را تعیین و اقدام عاجل بنمایند.

به عنوان یک بنگاه خصوصی علاوه بر حضور در بخش صنعت فولاد و صنایع مرتبط آیا در بخش‌های دیگر صنعتی فعالیت داشته‌اید و چگونه بوده است؟

همان‌طور که گفته شد شرکت تکادو علاوه بر فعالیت در صنعت فولاد در صنایع دیگر مانند معادن، ساخت تجهیزات پالایشگاه‌های نفت و پتروشیمی، قطعات خودرو، لوازم ساختمانی و خدمات در حال فعالیت و توسعه آنها می‌باشد. با توجه به ظرفیت‌ها و توانمندی‌های موجود در مجموعه تکادو خصوصا از نظر منابع انسانی که سرمایه اصلی شرکت محسوب می‌شوند، مجموع فعالیت‌ها قرین توفیق و پیشرفت بوده است.

نظر شما در مورد ماده ۴۴ قانون معادن در وضعیت اقتصادی حال حاضر کشور چیست؟

ابلاغ سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی در حقیقت بیانگر نوع نگرش نظام به فعالیت‌های اقتصادی کشور است. کسانی که تا چند روز قبل از اعلام سیاست‌های کلی اصل ۴۴ دیدگاه‌ها و تلقی دیگری نسبت به توسعه فعالیت‌های بخش خصوصی داشته و امروز هم در مبادی تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری حضور دارند، نمی‌توانند یک شبه رفتار و افکارشان را تغییر دهند، لذا فرهنگ‌سازی و ذهنیت‌سازی مسوولان برای موفقیت این موضوع حائز اهمیتی دو چندان است. همچنین صرفا با توزیع دارایی‌های دولت در قالب واگذاری سهام شرکت‌های دولتی به اقشار مختلف خصوصا دهک‌های پایین اجتماع و در اختیار گرفتن مدیریت این بنگاه‌ها در قالب سهامدار عمده توسط دولت نمی‌توان منتظر تغییر و تحولات اساسی در بهره‌وری و کارآیی بنگاه‌ها بود بلکه شاید مشکلاتی هم به وضعیت موجود افزوده شود و اقتصاد کشور را بیش از اندازه به مخاطره اندازد.

دولت جمهوری اسلامی‌ایران نباید فرآیند خصوصی‌سازی را یک فرآیند درآمدزا تلقی کند بلکه باید همه هم و غم خود را مصروف آن نمایدکه بنگاه‌های دولتی در دستان کسانی قرار گیرند که با مدیریت صحیح و داشتن عرق و علقه ملی به نحو مطلوب و رقابتی از آنها بهره‌برداری نمایند و از بنگاه‌های فعلی بنگاه‌های پویا، توسعه‌گرا و رقابتی بسازند. حتی بنگاه‌های مشمول صدر اصل ۴۴ را به شرط اینکه مالکان بخش خصوصی در یک فرآیند زمانی معقول بتوانند بدون رانت‌های پنهان و آشکار رقابتی اداره کنند، باید به آنها واگذار کرد بدون اینکه در شروع کار از آنان دریافت‌های بزرگی صورت پذیرد.

صرف نظر از اینکه دولت نباید به دید درآمدی به خصوصی‌سازی نگاه کند، بخش خصوصی هم توان پرداخت این همه نقدینگی را ندارد و باید از منابع خارجی هم استفاده نماید.

اگر دولت این چنین دیدگاهی را عملا دنبال کند، نشانه‌هایی از حمایت دولت از بخش خصوصی ظاهر خواهد شد و انشاءا... فضای کسب و کار به تدریج ایجاد می‌شود و توسعه پیدا خواهد کرد. اگر کسانی گمان کنند که این روش تاراج بیت‌المال است، باید به همان روال سابق که منابع کشور به تدریج در شرکت‌های دولتی از بین رفته و می‌روند تن در دهند و به وضعیت موجود دل بسپارند. سخن پایانی اینکه، نگذاریم سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی هم به سرنوشت سیاست‌های خصوصی‌سازی، امنیت سرمایه‌گذاری و ... دچار شود و همه دست در دست هم تلاش نماییم که این موضوع به نحو مطلوب انجام پذیرد.