صندوق بیمه خطر سرمایه‌گذاری در بخش معدن را کاهش داد

صندوق بیمه سرمایه‌گذاری معدن از بدو تاسیس (سال 81) تا مورخ 31/5/85 ، تعداد 1030 متقاضی صدور بیمه‌نامه داشته است که از این تعداد 568مورد تقاضا (54درصد از کل) تعیین تکلیف شده و با صدور 360بیمه‌نامه برای آنها موافقت شده است.
صندوق بیمه سرمایه‌گذاری فعالیت‌های معدنی در راستای اهداف کلان کشور و همچنین تقویت و حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی معدن با عنایت به ماده ۳۱ قانون معادن مصوب ۱۳۷۷ در سال ۱۳۸۰ تاسیس شده و عملیات اجرایی آن از اواخر سال ۱۳۸۱ به منظور تحقق توسعه پایدار در بخش معدن و ایجاد تضمین و امنیت سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های معدنی و هدایت و راهبری این سرمایه‌گذاری آغاز شد.

دکتر عین ا... علاء مدیر عامل صندوق بیمه سرمایه گذاری معدن
صندوق با تحت پوشش قرار دادن و جبران تمام و یا قسمتی از خسارات غیرارادی مترتب بر فعالیت‌های معدنی در تمام مراحل اکتشاف، استخراج، کانه‌آرایی و فرآوری و تضمین تمام یا قسمتی از وام‌های دریافتی سرمایه‌گذاران بخش معدن جهت فعالیت‌های معدنی از طریق صدور بیمه‌نامه اعتباری مطابق ضوابط و مقررات تدوین شده، کلیه خطرات و خسارات این بخش را تحت پوشش بیمه‌ای قرارداده که منجر به کاهش ریسک سرمایه‌گذاری شده و امید به جلب و جذب سرمایه‌گذاران در بخش معدن را افزایش داده و روح تازه‌ای در کالبد این بخش از فعالیت‌های اقتصادی دمیده شده است.
مراحل اخذ تسهیلات و نقش صندوق:
رسالت صندوق بر اساس ماده ۳۱ قانون معادن کاهش ریسک سرمایه‌گذاری اکتشاف و تضمین ارزش پروانه بهره‌برداری، پس از کارشناسی‌های فنی و دقیق به منظور دریافت وام می‌باشد. کار صندوق صدور بیمه‌نامه است نه پرداخت وام و چنانچه مدارک فنی مورد درخواست صندوق کامل باشد زمان رسیدگی در حدود ۳۵روز می‌باشد. البته شرکت‌هایی وجود دارند که توان فنی و مالی بالایی ندارند ولی معادن با ظرفیت بالا به آنها واگذار شده است که با توجه به حجم بالای هزینه‌های سرمایه‌گذاری و ریسک بالای خطر در اینگونه معادن عملیات استخراج باید بر اساس طرح‌های فنی مهندسی منسجم و قابل اجرا برنامه‌ریزی گردد که معمولا فاقد آن هستند و بالطبع تهیه اینگونه طرح‌ها برای متقاضی زمان بر می‌باشد لذا زمان تکمیل مدارک توسط متقاضی قاعدتا طولانی است که البته این زمان جزو تاخیر تکمیل مدارک توسط متقاضی محسوب می‌شود. عملیات صندوق در صدور بیمه‌نامه پس از تکمیل کامل مدارک آغاز می‌شود.
آمار عملکرد
صندوق بیمه از بدو تاسیس تا مورخ ۳۱/۵/۸۵، تعداد ۱۰۳۰ متقاضی صدور بیمه‌نامه داشته است که از این تعداد ۵۶۸ مورد تقاضا (۵۴‌درصد از کل) تعیین تکلیف شده و با صدور ۳۶۰ بیمه‌نامه برای آنها موافقت شده است که ۲۰۲ مورد در خصوص بیمه‌نامه سرمایه‌گذاری و ۱۵۸ مورد بیمه‌نامه اعتباری می‌باشد. با توجه به کارشناسی‌های انجام شده تعداد ۲۰۸ پرونده به‌دلایل فنی و یا عدم توجیه اقتصادی شرایط صدور بیمه‌نامه را دارا نبوده اند که دلایل عدم صدور بیمه‌نامه به‌طور علمی‌ تشریح و راهنمایی و مشاوره لازم به متقاضیان ارائه گردیده است. و همچنین ۶۳ مورد (۷‌درصد از کل) در مرحله تهیه گزارش کارشناسی قرار دارد و تعداد ۲۸۹ (۲۸‌درصد از کل) متقاضی در حال رفع نواقص پرونده خود می‌باشند. جزئیات آمار عملکرد و گردش کار صندوق در جدول شماره یک‌ مشاهده می‌شود.
آمار صدور بیمه‌نامه‌ها
با عنایت به آمار مندرج در جدول شماره ۲ که مبین توزیع آماری متقاضیان تحت پوشش صندوق می‌باشد، رشد کمی‌صندوق از ابتدا فعالیت به‌طور چشمگیری افزایش یافته به‌طوریکه در سال ۸۱ تعداد ۱۲ تقاضا واصل که ۳ بیمه‌نامه صادر شده و در سال ۸۲ از ۵۲ تقاضای رسیده تعداد ۲۴ پرونده مورد کارشناسی واقع شده و با صدور ۱۷ بیمه‌نامه سرمایه‌گذاری مورد موافقت واقع گردیده است و در سال ۸۳ ، تعداد ۱۹۲ پرونده مورد کارشناسی قرار گرفته و با صدور ۱۲۴ بیمه‌نامه (۴۵ بیمه‌نامه سرمایه‌گذاری اکتشاف و ۷۹ بیمه‌نامه اعتباری ) موافقت شده است و در سال ۸۴ ، تعداد ۳۱۰ مورد تقاضا واصل شد که با صدور ۶۰ بیمه‌نامه سرمایه‌گذاری و تعداد ۳۹ بیمه‌نامه اعتباری (جمعا ۹۹ مورد) موافقت گردیده و در ۵ ماه نخست سال ۸۵ با تعداد ۷۸ مورد بیمه‌نامه سرمایه‌گذاری و ۳۱ مورد بیمه‌نامه اعتباری (جمعا ۱۰۹ مورد) موافقت گردیده است. پرونده‌هایی که تعیین تکلیف نشده‌اند عمدتا به علل نقص مدارک حقوقی و فنی می‌باشد که متقاضیان هنوز نسبت به تکمیل آنها اقدام نکرده‌‌اند.
در خصوص بیمه‌نامه اعتباری، زمانی بیمه‌نامه صادر می‌شود که تسهیلات دهنده یا بانک عامل موافقت خود را برای پرداخت تسهیلات اعلام نماید. در نتیجه در صورت عدم موافقت تسهیلات دهنده در خصوص اعطای وام، صندوق نمی‌تواند بیمه‌نامه اعتباری صادر کند.
همانگونه که ملاحظه می‌شود آمار فعالیت ۵ ماهه اول سال ۸۵ از کل سال ۸۴ بیشتر شده است و این به علت برنامه‌ریزی فشرده و دقیق و کاهش گلوگاه‌ها به منظور افزایش بهره‌وری می‌باشد.
آمار استانی متقاضیان
بیشترین مراجعه کننده از استان خراسان رضوی با ۱۱۹ مورد و استان‌های آذربایجان شرقی با ۹۷ مورد، آذربایجان غربی با ۷۵ مورد، کرمان۶۱ مورد تقاضا در رتبه‌های بعد قرار گرفته‌اند و هرمزگان با ۳ مورد و بوشهر ۴ مورد کمترین تقاضا را دارا می‌باشند.
همچنین آمار پرونده‌هایی که به‌دلیل نداشتن شرایط فنی و اقتصادی مجوز صدور بیمه‌نامه برای آنها صادر نشده نشان می‌دهد که استان‌های آذربایجان غربی و کرمان به ترتیب با ۸‌درصد و ۱۱‌درصد ردی نسبت به تقاضاهای رسیده از این استان‌ها کمترین آمار ردی را دارا می‌باشند و استان‌های مازندران و زنجان در رتبه‌های بعدی قرار دارند که عموما طرح‌های رسیده از این استان‌ها به علت داشتن طرح‌های مناسب‌تر، دقت علمی، کنترل‌های صحرایی و چارچوب اصولی، فاکتورهای لازم را جهت صدور بیمه‌نامه دارا می‌باشند و همچنین استان‌های آذربایجان‌غربی و خراسان رضوی به‌ترتیب با ۲۵‌درصد و ۲۲‌درصد بیشترین‌درصد آمار ردی را به خود اختصاص داده‌اند.

تقاضا بر حسب ماده معدنی
از ابتدای فعالیت اجرایی صندوق سنگ‌های تزئینی با ۳۳۴ مورد (مرمریت۱۴۲، گرانیت۱۲۷، تراورتن۳۳،مرمر۱۷، سنگ چینی۱۵ مورد) بیشترین تقاضا را به خود اختصاص داده‌اند و زغال‌سنگ با ۱۰۱ مورد و مس با ۷۰ مورد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند و گارنت با ۲ مورد و میکا ۳ مورد کمترین تقاضا را شامل می‌شوند.
با توجه به آمار موجود، سنگ‌های تزئینی بیشترین تقاضا را به خود اختصاص داده اند و با ملاحظه به شرایط موجود سنگ‌های تزئینی و وضعیت خاص جهانی، این ماده معدنی صندوق نگاهی ویژه به این بخش دارد تا معدن کارانی که سنگ‌های تزئینی آنها از لحاظ نوع، جنس و مرغوبیت قابلیت رقابت با رقبای خارجی را دارند، بتواند هم در داخل کشور و هم برای صادرات توانایی‌های خود را افزایش دهند. نظارت صندوق بر مراحل اعطای وام:
عموما دستگاه‌های تسهیلات‌دهنده وام‌های خود را مرحله‌ای پرداخت می‌نمایند و هر مرحله بعد از اجرای طرح‌های مصوب شده از سوی صندوق و سپس با نظارت و اعلام صندوق مراحل بعدی تسهیلات پرداخت می‌شود.
در نتیجه تاکنون در خصوص نظارت بر معادنی که بیمه‌نامه برای آنها صادر گردیده از ۸۰ معدن بازدید نظارتی به‌عمل آمده و گزارش پیشرفت کار به دستگاه‌های تسهیلات‌دهنده اعلام شده است.
پرداخت خسارت
صندوق در ادامه نقش حمایتی خود در خصوص بیمه‌نامه‌هایی که صادر کرده و به دلایلی موفق به انجام تعهدات نشده یا به عدم کشف کانه منتهی شده‌اند خسارت پرداخت می‌نماید و در این راستا تاکنون در یک مورد خسارت عدم کشف کانه و ۵ مورد ضمانت وام‌هایی که معدنکار نتوانسته است به تعهدات بانکی خود عمل بنماید خسارت در وجه ذی‌نفع بیمه‌نامه پرداخت کرده است.