دو مسیر متفاوت بورس
دنیای اقتصاد - پروانه کُبره : بورس تهران در روزهای پایانی آبان، برخلاف هفته قبل با فراز و فرود بیشتری همراه بود و مسیر جریان ورود پول به بازار نیز تغییر کرد. بازدهی شاخص کل در هفته گذشته به ۶.۵درصد رسید، اما در هفته آخر آبان، رشد بورس به ۰.۴درصد محدود شد. این تفاوت همراه با تغییر مسیر پول سرمایهگذاران حقیقی از کمرنگ شدن محرکهای صعودی بازار حکایت دارد. بورس در هفته قبل حدود ۲۰همت ورود پول را تجربه کرد؛ این در حالی است که در هفته جاری بیش از ۲هزار و ۳۰۰میلیارد تومان از بازار خارج شد. تحلیلگران بخشی از رونق بازار در هفته گذشته را به تحولات سیاسی آمریکا و نتایج انتخابات میاندورهای سوم نوامبر نسبت میدهند.
در بررسی عملکرد شاخصهای بورسی، شاخص هموزن وضعیت بهتری نسبت به شاخص کل داشت و در هفته پایانی آبان ۳.۳درصد رشد کرد؛ درحالیکه بازدهی شاخص کل به ۰.۴درصد محدود ماند. این اختلاف نشان میدهد رشد بازار در این هفته بیشتر در نمادهای کوچک و متوسط متمرکز بوده است.
کارشناسان نیز معتقدند بخشی از نمادهای بزرگ بازار پیشتر رشد قابلتوجهی را تجربه کردهاند و در شرایط فعلی، سهام کوچکتر همچنان ظرفیت بیشتری برای رشد دارند. با این حال، خروج ۲هزار و ۳۶۷میلیارد تومان پول حقیقیها نشان میدهد این رشد با استقبال گسترده همراه نبوده است. اگرچه نماگرهای بورس همچنان در مسیر صعودی حرکت میکنند، اما بررسی روند معاملات در دو هفته گذشته از تغییر رفتار سرمایهگذاران و افزایش احتیاط در تصمیمگیریها حکایت دارد. در این یک هفته رفتوبرگشتهای بازار و نوسان جریان مالکیت حقیقیها نشان داده است که رشد شاخصها به معنای شکلگیری تقاضای فراگیر و قدرتمند نیست. در واقع، بورس برای تثبیت روند صعودی خود و عبور از سطوح فعلی، اکنون علاوه بر رشد قیمتها به پشتوانهای قویتر نیز نیاز دارد. تداوم مسیر صعودی در شرایط کنونی به ورود محرکهای جدید، روشن شدن چشمانداز متغیرهای اثرگذار و تقویت خرید در میان طیف گستردهتری از سهمها وابسته است. این عوامل میتوانند اطمینان سرمایهگذاران را افزایش دهند و از شکنندگی روند مثبت معاملات بکاهند.
وضعیت متعادل بورس
عملکرد بورس تهران از ابتدای سال تاکنون، در مجموع فراتر از انتظارات بسیاری از فعالان بازار و حتی کارشناسان بوده است. شاخصها در این مدت مسیر قابلتوجهی را پشت سر گذاشتهاند و بخشی از جاماندگی بازار سهام نسبت به سایر داراییها جبران شده است. ازاینرو پس از رشد ۱۲۶درصدی بورس از ابتدای سال، انتظار افزایش شتاب قیمتها در تمام مقاطع زمانی چندان واقعبینانه نیست.
بازار سهام نیز مانند هر بازار دیگری به دورههایی برای استراحت، ارزیابی دوباره ارزش داراییها و تطبیق قیمتها با شرایط تازه اقتصاد نیاز دارد. از این منظر، کاهش سرعت رشد یا محدود شدن دامنه پیشروی شاخصها را نباید بهسرعت نشانهای از تضعیف بنیانهای بازار یا آغاز یک دوره نزولی تلقی کرد.
نکته مهم آن است که میان اصلاح زمانی و قیمتی تفاوت وجود دارد. گاهی قیمتها بدون افت محسوس، برای مدتی در محدودهای مشخص نوسان میکنند تا فاصله میان ارزش شرکتها و انتظارات سرمایهگذاران تعدیل شود. چنین وضعیتی اتفاق نامطلوبی نیست و حتی میتواند از شکلگیری رشدهای شتابزده و ناپایدار جلوگیری کند. ادامه صعود بدون وقفه نیز بهتنهایی نشانه سلامت بازار نیست؛ چراکه پایداری روند به کیفیت تقاضا، وضعیت سودآوری شرکتها و چشمانداز متغیرهای اقتصادی وابسته است.
از سوی دیگر، نباید فراموش کرد که بورس در ماههای گذشته با مجموعهای از ابهامهای سیاسی و اقتصادی مواجه بوده و همین مساله ارزیابی چشمانداز شرکتها را دشوار کرده است. بنابراین، احتیاط معاملهگران در مقطع فعلی را میتوان بخشی از واکنش طبیعی آنها به شرایط موجود دانست. آنچه در ادامه اهمیت دارد، توان بازار برای حفظ سطوح بهدستآمده و تبدیل رشد شاخصها به بهبود فراگیرتر در عملکرد سهمهاست. بر این اساس، محدود شدن رشد در کوتاهمدت نباید بهعنوان زنگ خطر تلقی شود؛ همانطور که نمیتوان با اتکا به رکوردشکنیهای اخیر از تداوم بیوقفه روند صعودی اطمینان داشت.
شاخص از لنز تکنیکال
شاخص کل بورس که در محدوده سقف تاریخی در حال نوسان است، همچنان برای عبور و تثبیت بالای این محدوده تعلل به خرج میدهد. به نظر میرسد با توجه به عوامل بنیادی بازار و ارزندگی نسبی، همچنان بورس جای رشد داشته باشد. از منظر تکنیکال نیز بازار به محدوده حمایتی ۸.۳میلیونواحدی در کوتاهمدت واکنش نشان خواهد داد. طی چند روز اخیر نیز بازار حرکات رفتوبرگشتی را در این محدوده از خود نشان داده است. از این رو به نظر میرسد فشرده شدن قیمت در محدوده ۸.۳ تا ۸.۵میلیون واحدی، بالاخره فنر شاخصهای سهامی را رها خواهد کرد. نماگر اصلی بورس، پس از عبور از سقف تاریخی، میتواند محدوده ۱۰میلیون واحد را به عنوان هدف نهایی در میانمدت شناسایی کند. اما در صورتی که سطح ۸.۳میلیونواحدی از دست برود، احتمالا سطح ۷.۵میلیونی در کوتاهمدت و در میانمدت محدوده ۶.۳ تا ۶.۵ نواحی حمایتی مهمی خواهند بود.
تداوم وضعیت فعلی
حجت سرهنگی، کارشناس بازارهای مالی، نیز در گفتوگو با «دنیای اقتصاد»، ضمن ارزیابی مثبت از شرایط فعلی بورس گفت: بازار سهام در مقطع کنونی وضعیت مناسبی دارد و نشانهای که بتوان بر اساس آن نسبت به روند معاملات ابراز نگرانی جدی کرد، دیده نمیشود. به گفته او، رشد بازار در روزهای اخیر تنها به چند نماد بزرگ و شاخصساز محدود نمانده و بخش قابلتوجهی از سهمها توانستهاند افزایش قیمت را تجربه کنند. این موضوع نشان میدهد تقاضا در بازار از گستردگی بیشتری برخوردار شده و رشد شاخصها تا حدی با بهبود وضعیت عمومی نمادها همراه بوده است. او افزود: وقتی تعداد زیادی از سهام در مسیر صعودی قرار میگیرند، میتوان گفت حرکت بازار از پشتوانه مناسبی برخوردار است. البته قرار نیست همه نمادها هر روز با یک شدت رشد کنند یا معاملات همواره در یک مسیر ثابت پیش برود؛ نوسان و جابهجایی تقاضا میان گروههای مختلف، بخشی از رفتار طبیعی بورس است. بنابراین، افتوخیزهای مقطعی را نباید بهتنهایی نشانه تغییر جهت بازار دانست.
این کارشناس با اشاره به چشمانداز معاملات در هفته آینده اظهار کرد: با توجه به شرایط فعلی، این احتمال وجود دارد که بازار در هفته پیش رو نیز روندی مشابه روزهای اخیر داشته باشد و همچنان شاهد حضور تقاضا در بخشهای مختلف باشیم. البته نمیتوان درباره جزئیات معاملات روزهای آینده با قطعیت صحبت کرد، اما در شرایط کنونی دلیلی برای نگرانی جدی نسبت به کلیت بازار وجود ندارد.
سرهنگی تاکید کرد: آنچه اهمیت دارد، حفظ تعادل میان عرضه و تقاضا و تداوم همراهی نمادهای مختلف با روند بازار است. تا زمانی که این وضعیت برقرار باشد، میتوان به ادامه معاملات در شرایط مناسب امیدوار بود و نباید نوسان روزانه را مبنای قضاوت درباره آینده بورس قرار داد.


