کمتر از ۲سال تا فرابورسی شدن
دنیای اقتصاد: فرابورسی شدن شرکت‌ها پس از پذیرش،به‌طور میانگین کمتر از ۲سال زمان می‌برد. بررسی داده‌های مربوط به ۹۷ عرضه اولیه و گشایش نماد در فرابورس نشان می‌دهد فاصله زمانی میان پذیرش شرکت‌ها تا زمان عرضه در عرضه‌های اولیه، شامل عرضه‌های ترکیبی و حراج، به‌طور میانگین ۶۷۷روز بوده است. این فاصله در شرکت‌هایی که از مسیر گشایش نماد وارد بازار بالاتر شده‌اند، به ۳۲۲روز می‌رسد؛ اختلافی حدود ۳۵۵روز که از تفاوت زمان‌بندی این دو مسیر ورود به بازار حکایت دارد. این گزارش بر اساس اطلاعات مجموعه «عملکرد پذیرش در فرابورس ایران» تهیه شده است.
دو مسیر برای ورود به فرابورس
ورود شرکت‌ها به فرابورس لزوما از یک مسیر واحد انجام نمی‌شود. در مسیر نخست، شرکت پس از طی مراحل پذیرش و آماده‌سازی، در نهایت از طریق عرضه اولیه سهام وارد بازار می‌شود. عرضه این شرکت‌ها می‌تواند به روش ترکیبی یا حراج انجام شود. در مسیر دوم، شرکت از پیش در یکی از بازارهای فرابورس حضور دارد و با بهبود وضعیت عملیاتی، مالی یا سایر شرایط لازم، پس طی مراحل پذیرش به بازار بالاتر منتقل می‌گردد. در این حالت، ورود به بازار جدید با گشایش نماد و آغاز معاملات در آن بازار همراه می‌شود.
بر همین اساس، در بررسی فاصله زمانی پذیرش تا عرضه اولیه یا گشایش نماد، تفکیک این ۲گروه اهمیت دارد. تجمیع همه موارد در یک میانگین کلی، بدون توجه به نوع مسیر ورود شرکت‌ها، ممکن است تفاوت زمان‌بندی فرآیندها را پنهان کند.
فاصله ۳۵۵ روزه در دو مسیر
از مجموع ۹۷ مورد بررسی‌شده، ۲۷ مورد مربوط به گشایش نماد و ۷۰ مورد دیگر مربوط به عرضه اولیه بوده است. گروه عرضه اولیه شامل ۶۲ عرضه ترکیبی و هشت مورد حراج است. محاسبات نشان می‌دهد میانگین فاصله پذیرش تا زمان عرضه در گروه عرضه اولیه ۶۷۷ روز بوده است؛ رقمی که معادل حدود ۲۲ ماه است. در مقابل، این فاصله در ۲۷ مورد گشایش نماد به‌طور میانگین ۳۲۲ روز، معادل حدود ۱۱ ماه، محاسبه شده است. به این ترتیب، میانگین فاصله زمانی در مسیر عرضه اولیه حدود ۳۵۵ روز بیشتر از مسیر گشایش نماد بوده است.
میانه فاصله زمانی نیز در گروه عرضه اولیه ۶۲۲ روز و در گروه گشایش نماد ۲۳۲ روز به دست آمده است. اختلاف میان میانگین و میانه نشان می‌دهد برخی پرونده‌ها با فاصله زمانی طولانی‌تر، بر میانگین اثر گذاشته‌اند. از این رو، بررسی میانه در کنار میانگین می‌تواند تصویر دقیق‌تری از زمان‌بندی ورود شرکت‌ها به بازار ارائه کند.
سهم ۷۵درصدی فرابورس از عرضه اولیه و گشایش نماد
جایگاه فرابورس در فرآیند عرضه‌های اولیه و گشایش نماد‌های بازار سهام، یکی دیگر از نکات قابل‌توجه در کارنامه این بازار است. بر اساس اطلاعات «عملکرد پذیرش در فرابورس ایران»، در فاصله سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۵، حدود ۷۵درصد از عرضه‌های اولیه و گشایش نماد‌های انجام‌شده در بازار سهام در فرابورس ایران صورت گرفته است. این سهم ۷۵درصدی، فرابورس را به یکی از مسیرهای اصلی ورود شرکت‌ها به بازار سرمایه تبدیل کرده است. در کنار تعداد عرضه‌ها، بررسی فاصله زمانی پذیرش تا عرضه نیز می‌تواند تصویری دقیق‌تر از فرآیند ورود شرکت‌ها به این بازار ارائه کند؛ به‌ویژه آنکه داده‌های موجود نشان می‌دهد زمان‌بندی عرضه‌های اولیه با گشایش نماد شرکت‌هایی که به بازار بالاتر منتقل می‌شوند، تفاوت دارد. از جمله دلایل این تفاوت، عدم نیاز به طی نمودن مراحل تبدیل شخصیت حقوقی، ثبت نزد سازمان بورس و اوراق بهادار و همچنین فرآیند ارزشیابی سهام است.
