چرا رقابت داخلیها سخت شد؟
طنابکشی بازارها
پروانه کُبره: بازارهای دارایی در شرایطی معاملات خود را دنبال میکنند که رشد ناگهانی قیمتها، انتخاب میان گزینههای مختلف سرمایهگذاری را برای معاملهگران دشوار کرده است. بورس پس از ثبت رشد ۶۳درصدی از ابتدای سال و ورود به ابرکانال ۶میلیونواحدی، همچنان با خوشبینی معاملهگران برای رسیدن به محدودههای بالاتر همراه است. اما از طرفی دلار و طلا نیز با افزایش قیمت، بار دیگر به گزینههایی جذاب برای جذب سرمایههای خرد تبدیل شدهاند. به این ترتیب، بازارهای دارایی در حالی در سطوح بالای قیمتی قرار گرفتهاند که همچنان مسیر پیش روی آنها روشن نیست. شرایط مذکور پیشبینی مقصد بعدی سرمایههای خرد و برآورد روند آتی بازارها را برای سرمایهگذاران سخت کرده است.
بازار سهام در ماههای اخیر عملکرد قابلقبولی را به نمایش گذاشته است. رشد شاخصها و افزایش قیمت بخش قابلتوجهی از سهام، بازدهی چشمگیری را برای فعالان بازار رقم زد. با این حال، هرچه شاخص کل به سطوح بالاتری رسیده، پرسش درباره ادامه مسیر نیز جدیتر شده است. همزمان با نوسانات بازار سهام، بازارهای موازی نیز در معاملات دیروز، شاهد ثبت سطوح جدید قیمتی بودند. در بازار آزاد ارز، قیمت دلار به محدوده 198هزار تومان نزدیک شد و در سطوح بیسابقهای قرار گرفت. این افزایش قیمت در بازار ارز از منظر اثرگذاری بر انتظارات سرمایهگذاران اهمیت دارد؛ چراکه روند نرخ ارز یکی از متغیرهای مهم اثرگذار بر رفتار معاملهگران در بازارهای دارایی محسوب میشود.
در بازار طلا نیز روند صعودی قیمت ادامه یافت. براساس اعلام اتحادیه طلا و جواهر تهران، قیمت هر گرم طلای 18عیار تا کانال 22میلیون تومان پیشروی کرد. همزمان، سکه طرح جدید در سطح 218میلیون تومان معامله شد. به این ترتیب، بازارهای ارز و طلا همزمان با بورس در محدودههای تاریخی قرار گرفتند و فضای بازارهای دارایی با رکوردهای جدید همراه شده است. جذاب شدن بازارهای رقیب معادله بورس را پیچیدهتر کرده است. دلار آزاد و طلا که در بخشی از ماههای گذشته از بازار سهام جا مانده بودند، اکنون بار دیگر مورد توجه قرار گرفتهاند. رشد نرخ ارز و افزایش قیمت طلا میتواند این بازارها را به گزینههایی جدی برای سرمایههای سرگردان تبدیل کند. بهویژه در شرایطی که ابهامات سیاسی همچنان پابرجاست، گروهی از سرمایهگذاران ترجیح میدهند بخشی از دارایی خود را به بازارهایی اختصاص دهند که از نگاه آنها پوششی در برابر ریسکهای سیاسی و تورمی محسوب میشوند.
چرخش پولهای سرگردان
با این حال بسیاری از کارشناسان همچنان به تداوم روند صعودی بورس امیدوارند و ورود پول و ارزش معاملات را نشانهای از ادامه تقاضا در تالار شیشهای میدانند. بورس در این میان همچنان از مزیتهایی مانند رشد سودآوری بخشی از شرکتها، ارزندگی نسبی برخی سهام و امکان ادامه ورود سرمایههای خرد برخوردار است. اما باید این موضوع را مدنظر قرار داد که افزایش جذابیت دلار و طلا میتواند بخشی از پولهای کوتاهمدت را از بازار سهام دور کند؛ بهخصوص اگر ریسکهای سیاسی بار دیگر تشدید شود. ازاینرو احتمال چرخش سریع پول میان بازارها افزایش مییابد.
در همین رابطه حجت سرهنگی، کارشناس بازارهای مالی، با بیان اینکه در حال حاضر بازارها بیش از گذشته به تحولات سیاسی و اقتصادی حساس شدهاند، به «دنیای اقتصاد» گفت: بازار سهام در شروع معاملات دیروز با قدرت قابلتوجهی همراه شد و در مقطعی نزدیک به ۳۰همت صف خرید شکل گرفت، اما در ادامه از شدت تقاضا کاسته شد و شاخص کل نیز بخشی از رشد خود را پس داد. نماگر اصلی بازار در نهایت با حدود 0.14درصد رشد در محدوده ۶میلیون و ۷۰هزار واحد آرام گرفت. شاخص هموزن نیز عملکرد بهتری داشت و با رشد 0.73درصدی به حدود یکمیلیون و ۷۳۰هزار واحد رسید. او افزود: یکی از نکات مهم معاملات یکشنبه، همچنان بالا بودن حجم و ارزش معاملات خرد بود. ارزش معاملات خرد سهام به بیش از 40همت رسید و نسبت به روزهای قبل افزایش محسوسی داشت. اگرچه در جریان معاملات خروج پول اندکی از بازار مشاهده شد، اما افزایش حجم و ارزش معاملات نشان میدهد منابعی که طی هفتههای اخیر وارد بازار شدهاند، دستکم در شرایط فعلی قصد خروج سریع از بورس را ندارند. از ابتدای سال نیز نزدیک به ۶۰همت پول وارد بازار سهام شده است.
این کارشناس ادامه داد: در ابتدای معاملات حدود ۹۰درصد بازار در محدوده مثبت قرار داشت، اما در پایان این نسبت به حدود ۶۰درصد رسید. در عین حال، همچنان تعداد قابلتوجهی از نمادها در سمت تقاضا قرار داشتند. این رفتار نشان میدهد بازار در حال نوعی پوستاندازی است و جریان پول حقیقیها در حال تغییر مسیر میان گروهها و بازارهای مختلف است. این تحلیلگر بازارهای مالی اظهار کرد: یکی از دلایل کاهش شدت رشد قیمت بازار سهام، افزایش نرخ دلار و رشد قیمت گواهیهای کالایی در بورس کالا و صندوقهای کالایی، بهویژه صندوقهای طلا و نقره، بوده است. این بازارها طی روزهای اخیر بازدهی قابلتوجهی داشتهاند و طبیعی است که بخشی از سرمایهگذاران برای نقد کردن منابع خود و استفاده از فرصتهای ایجادشده در بازار طلا، نقره و سایر گواهیهای کالایی اقدام کنند.
او افزود: در بازار ایران به دلیل شرایط اقتصادی و سیاسی، بخش قابلتوجهی از پولهای سرگردان ماهیتی کوتاهمدت دارند و میان بازارهای مختلف جابهجا میشوند. این منابع ممکن است در مقاطعی وارد بازارهای مسکن، خودرو، دلار، طلا، گواهیهای کالایی و در ماههای اخیر بازار سهام شوند. شکلگیری روند صعودی در هر بازار نیز میتواند سرمایهگذاران را برای تغییر سریع موقعیت معاملاتی خود ترغیب کند.
این کارشناس بازارهای مالی ادامه داد: اکنون با توجه به روند پرشتاب رشد در صندوقهای طلا و نقره و گواهیهای کالایی، بخشی از سرمایهگذاران ممکن است بخواهند از این روند استفاده کنند. این موضوع در شرایطی رخ داده که صندوقهای طلا و نقره از ابتدای سال بازدهی قابلتوجهی نداشتند و مدتها تحتتاثیر عوامل مختلف، از جمله شرایط قیمتهای جهانی، با محدودیت در رشد مواجه بودند. در روزهای اخیر اما هم بازارهای جهانی از این گروهها حمایت کردهاند و هم قیمت طلای جهانی به بالای ۴۶۰۰دلار و نقره به نزدیکی ۷۰دلار رسیده است. افزایش نرخ دلار نیز توجه بیشتری را به این بازارها جلب کرده است. او تاکید کرد: بنابراین در شرایط فعلی شاهد نوعی جدال میان بازار سهام و سایر بازارها هستیم. از یک سو بورس پس از ورود حجم قابلتوجهی از سرمایههای خرد همچنان از رشد برخوردار است و از سوی دیگر، طلا، نقره و گواهیهای کالایی با رشد اخیر، بخشی از توجه سرمایهگذاران را به خود جلب کردهاند.
چشمانداز شهریور
حجت سرهنگی در ادامه با اشاره به ورود بازار به شهریورماه گفت: شهریور معمولا ماه پرچالشی برای بازار سهام است و همزمانی آن با سپتامبر میتواند نوسانات بازارهای داخلی و جهانی را افزایش دهد. با این حال، میتوان شهریور را به دو نیمه تقسیم کرد. در نیمه نخست، یعنی تا پانزدهم ماه، به نظر میرسد بازار همچنان بتواند مومنتوم خود را حفظ کند. با توجه به اینکه ارزش معاملات معمولا بالای ۳۰همت قرار دارد، فعلا نگرانی جدی برای بازار وجود ندارد.
این کارشناس افزود: با وجود نوسانات احتمالی شدید، همچنان میتوان اهداف بالاتری را برای شاخص کل متصور بود و محدوده ۷میلیون تا ۷میلیون و ۲۰۰هزار واحد نیز قابل بررسی است. البته اخبار ضدونقیض درباره پالایشگاهیها تا حدی سرعت رشد این گروه را کاهش داده است. از سوی دیگر، موضوع شناسایی سود توسط برخی حقوقیها در شهریورماه میتواند بر بازار اثرگذار باشد. سرهنگی گفت: با توجه به رشد قیمتهای جهانی، به نظر میرسد رشد بازار سهام همچنان میتواند ادامه پیدا کند. انتظار میرود شاخص کل در ادامه مسیر صعودی خود حرکت کند، اما این حرکت با نوسانات قابلتوجه همراه خواهد بود؛ بهگونهای که احتمالا روزهای مثبت و منفی در کنار یکدیگر قرار میگیرند. در این شرایط، سهامی که از نظر بنیادی وضعیت مناسبتری دارند، ارزشگذاری پایینتری دارند و از ظرفیت رشد بیشتری برخوردارند، میتوانند بیشتر مورد توجه بازار قرار بگیرند.
او ادامه داد: گزارشهای مردادماه شرکتها نیز در این مقطع اهمیت زیادی دارند. آمار تولید و فروش و عملکرد شرکتها که در پایان مردادماه منتشر میشود، میتواند تصویر روشنتری از وضعیت بنگاهها ارائه کند و به سرمایهگذاران برای انتخاب سهام مناسب کمک کند. این گزارشها بهویژه در نیمه نخست شهریورماه میتوانند یکی از محرکهای ادامه روند مثبت بازار باشند.
جذابیت تازه برخی بازارها
به گفته حجت سرهنگی، طلا، نقره و گواهیهای کالایی در همین یکی دو روز گذشته رشد قابلتوجهی را تجربه کردهاند و در برخی موارد بازدهی آنها به ۱۵ تا ۲۰درصد رسیده است. البته باید توجه داشت که این بازارها از ابتدای سال رشد چندانی نداشتهاند و بخشی از رشد اخیر را میتوان ناشی از جبران جاماندگی آنها دانست. او افزود: با توجه به نرخ دلار، کسری بودجه، محاصره اقتصادی و سایر متغیرهای اثرگذار بر وضعیت اقتصادی کشور، میتوان انتظار داشت طلا و نقره در ماههای آینده نیز مورد توجه قرار گیرند. به نظر میرسد شیب رشد این بازارها نسبت به گذشته بیشتر شود و طلا و نقره در دو سه ماه آینده بتوانند بازدهی مناسبی برای سرمایهگذاران ایجاد کنند. بنابراین میتوان سهم قابلتوجهی از پرتفوی را متناسب با شرایط و قیمتها، به بازارهای کالایی اختصاص داد.
او گفت: با توجه به تورم پیش رو، انتظار میرود اغلب بازارهای دارایی، اعم از سهام و بازارهای کالایی، در مقطع مناسب خود بازدهی نسبتا مطلوبی برای سرمایهگذاران ایجاد کنند. با این حال، نوع ریسک هر بازار متفاوت است. در صورت نبود توافق و در عین حال نبود جنگ، بازار سهام و طلا میتوانند شرایط مناسبی داشته باشند؛ اما در صورت وقوع جنگ، احتمال مواجه شدن بورس با شرایط دشوار افزایش مییابد و در چنین وضعیتی بازار طلا و کالاها همچنان میتوانند گزینههای مناسبتری باشند. این کارشناس تاکید کرد: تصمیمگیری حرفهای در بازار نیازمند آن است که هر فرصت سرمایهگذاری بر اساس استراتژی، منابع، میزان ریسکپذیری و توان واقعی سرمایهگذار سنجیده شود. سرمایهگذار باید با توجه به ویژگیهای فردی خود مشخص کند در چه بازار، چه شرایط و چه زمانی وارد شود و از تصمیمگیری صرفا بر مبنای روند کوتاهمدت بازارها پرهیز کند.
