ورود اسپیسایکس و غولهای هوش مصنوعی، بورس آمریکا را دگرگون میکند
زلزله تازه در والاستریت
در سالهای اخیر، بازار عرضه اولیه سهام در آمریکا بهدلیل نرخهای بالای بهره و کاهش ریسکپذیری سرمایهگذاران، دوران کمرمقی را پشت سر گذاشته بود. اما اکنون شرکتهایی که در قلب انقلاب هوش مصنوعی و فناوری فضایی قرار دارند، دوباره والاستریت را به تبوتاب انداختهاند. تفاوت این موج جدید با گذشته در آن است که تنها بحث ورود چند شرکت بزرگ به بورس مطرح نیست، بلکه قوانین جدید نزدک میتواند میلیاردها دلار سرمایه منفعل را بهصورت خودکار به سمت این سهام هدایت کند. براساس گزارش فایننشالتایمز، نزدک در ماه جاری قوانین جدیدی را اجرا کرده که به شرکتهای تازهوارد اجازه میدهد تنها چند روز پس از عرضه اولیه وارد شاخصهای اصلی بازار شوند. در گذشته، شرکتها برای ورود به شاخصهایی مانند نزدک۱۰۰ باید درصد قابلتوجهی از سهام خود را در بازار آزاد عرضه میکردند. اما اکنون این محدودیتها کاهش یافته تا شرکتهایی مانند اسپیسایکس بتوانند خیلی سریع وارد شاخصهای اصلی شوند.
این تغییر شاید در ظاهر یک اصلاح فنی به نظر برسد، اما اثر آن بر بازار میتواند بسیار عمیق باشد. دلیل اصلی به رشد صندوقهای سرمایهگذاری منفعل یا همان صندوقهای شاخصی بازمیگردد. این صندوقها موظفند ترکیب سهام خود را دقیقا مطابق شاخصها تنظیم کنند. بنابراین وقتی شرکتی وارد شاخصی مانند نزدک۱۰۰ میشود، صندوقها ناچارندمیلیاردها دلار از سهام آن را خریداری کنند؛ حتی اگر قیمت سهم بسیار بالا باشد.
موتور جدید هیجان
در این میان، اسپیسایکس مهمترین بازیگر این موج جدید محسوب میشود. شرکت متعلق به ایلان ماسک که طی سالهای اخیر به یکی از باارزشترین شرکتهای خصوصی جهان تبدیل شده است، قصد دارد عرضه اولیهای تاریخی انجام دهد. برخی برآوردها ارزش این شرکت را تا ۲تریلیون دلار تخمین میزنند؛ رقمی که اگر محقق شود، اسپیسایکس را در کنار غولهایی مانند اپل و مایکروسافت قرار خواهد داد. نکته مهم آن است که اسپیسایکس در عرضه اولیه خود تنها بخش کوچکی از سهامش را وارد بازار میکند. این «شناوری پایین» به معنای کمبود سهام در بازار آزاد خواهد بود. اما از سوی دیگر، صندوقهای شاخصی مجبورند حجم عظیمی از این سهام محدود را خریداری کنند. همین مساله میتواند باعث جهش شدید قیمت سهام در روزهای نخست معاملات شود. بانک جیپیمورگان برآورد کرده اگر در نهایت نیمی از سهام اسپیسایکس وارد بازار شود و ارزش شرکت به ۲هزار میلیارد دلار برسد، سرمایهگذاران منفعل باید حدود ۹۵میلیارد دلار از سهام هشت غول فناوری فعلی والاستریت را بفروشند تا بتوانند اسپیسایکس را به پرتفوی خود اضافه کنند. این یعنی حتی شرکتهای بزرگ فعلی بازار نیز ممکن است تحت فشار فروش قرار گیرند.
در کنار اسپیسایکس، شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی نیز توجه بازار را به خود جلب کردهاند. اوپنایآی، سازنده چتجیپیتی، برنامههای خود برای عرضه اولیه را آشکار کرده و آنتروپیک نیز اعلام کرده در مسیر سوددهی قرار دارد؛ موضوعی که زمینه ورود این شرکت به بازار سهام را فراهم میکند.
سرمایهگذاران معتقدند تب هوش مصنوعی همچنان در ابتدای مسیر قرار دارد و ورود این شرکتها میتواند موج تازهای از سفتهبازی و رشد قیمتها را ایجاد کند. برخی معاملهگران حتی از هماکنون روی حذف احتمالی شرکتهای کوچکتر از شاخص نزدک۱۰۰شرطبندی کردهاند؛ زیرا با ورود غولهای جدید، برخی نمادهای ضعیفتر ناچار خواهند شد جای خود را در شاخص از دست بدهند. به همین دلیل، فشار فروش میتواند تنها به چند سهم محدود نشود و بخشی از بازار فناوری را درگیر کند. تحلیلگران همچنین هشدار میدهند که سرمایهگذاران منفعل ممکن است مجبور شوند سهام این شرکتها را با قیمتهایی بسیار بالاتر از ارزش واقعی خریداری کنند. به بیان ساده، اگر سهام اسپیسایکس چند روز پس از عرضه اولیه ۱۰۰درصد رشد کند، صندوقهای شاخصی همچنان مجبور به خرید خواهند بود؛ زیرا وظیفه آنها تبعیت کامل از شاخص است، نه تحلیل ارزندگی سهام.
با این حال، بسیاری از فعالان بازار معتقدند والاستریت در نهایت توان جذب این عرضههای عظیم را دارد. نقدینگی بالا، عطش سرمایهگذاران برای حضور در پروژههای هوش مصنوعی و فناوری فضایی و رقابت شدید میان صندوقها باعث شده است صنعت مالی آمریکا خود را برای این رویداد آماده کند.
در واقع، آنچه امروز در والاستریت در حال شکلگیری است، فقط یک موج عرضه اولیه نیست، بلکه نشانهای از تغییر جهت سرمایه جهانی به سمت فناوریهای آینده است. همانطور که اینترنت در دهه۱۹۹۰ و شبکههای اجتماعی در دهه۲۰۱۰ بازارها را متحول کردند، اکنون هوش مصنوعی و اقتصاد فضایی در حال تبدیل شدن به موتور جدید هیجان در بازارهای مالی هستند؛ هیجانی که میتواند میلیاردها دلار ثروت خلق کند و همزمان نوساناتی کمسابقه به بازار تحمیل کند.
