چندضلعی حمایت از بورس
این امر بهطور مستقیم از حجم عرضههای احتمالی میکاهد. این وامها باید با نرخ بهره پایین، دوره بازپرداخت مناسب و شرایط اعتباری منعطف طراحی شوند تا عملا انگیزه نگهداری سهام را افزایش دهند. بانکهای عامل، میتوانند با همکاری سازمان بورس، این طرح اعتباری را اجرا کنند. جزئیات مربوط به سقف وام، وثیقهگذاری و نحوه بازپرداخت باید بهدقت تدوین و اطلاعرسانی شود. راهکار بعدی انتشار اوراق تبعی همراه سهام با نرخ جذاب در حد نرخ صندوقهای درآمد ثابت است صندوقهایی مانند «تثبیت بازار سرمایه» و «توسعه» میتوانند نقش حیاتی در مهار پنیک (واکنش هیجانی )و حمایت از قیمتها در روزهای اول بازگشایی ایفا کنند. این صندوقها میتوانند با خرید بخشی از سهام پرعرضه و ارزشمند، مانع از سقوط شدید قیمتها شده و سیگنال مثبتی مبنی بر حمایت بازار ارسال کنند. اولویت باید با سهامی باشد که از بنیاد قوی برخوردارند اما تحت فشار فروش هیجانی قرار گرفتهاند. این صندوقها بهعنوان خریدار، میتواند یک کف حمایتی روانی و عملی برای بازار ایجاد کند و از گسترش دامنه سقوط جلوگیری کند. تعیین استراتژی خرید مشخص برای این صندوقها پیش از بازگشایی، شفافسازی در مورد میزان و نحوه مداخله آنها، و هماهنگی دقیق بین این صندوقها و سایر نهادهای نظارتی، میتواند اثربخشی آنها را به حداکثر برساند.
سازمان بورس میتواند با الزام بازارگردانها به رعایت دقیقتر تعهداتشان، اختصاص منابع تشویقی برای ایفای نقش پررنگتر، و همچنین نظارت مستمر بر عملکرد آنها، اطمینان حاصل کند که این نهادها وظایف خود را به نحو احسن انجام میدهند. بازارگردانها در روزهای اول بازگشایی، خط مقدم حفظ نقدشوندگی و تعدیل نوسانات هستند. وظایف اصلی آنها در این دوره حساس عبارتند از تامین مداوم نقدشوندگی،کاهش شکاف قیمتی، پیشبینی تقاضا و عرضه با رصد مداوم، بازارگردانها میتوانند با پیشبینی روندهای احتمالی، از شدت نوسانات هیجانی بکاهند. در شرایط ابهام و ترس، اطلاعرسانی شفاف و بهموقع، مهمترین ابزار برای واکسینه کردن بازار در برابر پنیک است. شفافیت در مورد قواعد بازگشایی، از همان ابتدا، تمام جزئیات مربوط به دامنه نوسان، سازوکار معاملات، حجم مبنا و هرگونه محدودیت احتمالی باید به وضوح اطلاعرسانی شود. نهاد ناظر و مدیران صندوقهای حمایتی باید تحلیلهای واقعبینانه از وضعیت بازار، ارزشگذاری شرکتها و چشمانداز میانمدت ارائه دهند. این تحلیلها باید بر مبنای دادههای بنیادی و اقتصادی باشند، نه انتظارات هیجانی. تشکیل جلسات پرسش و پاسخ منظم با فعالان بازار، انتشار اطلاعیههای روزانه در مورد وضعیت بازار و عملکرد نهادهای حمایتی و استفاده از ظرفیت رسانهها برای تبیین وضعیت، میتواند به کاهش اضطراب کمک کند. ایجاد یک «مرکز اطلاعرسانی بحران بازار سرمایه» که بهصورت متمرکز و مستمر، اطلاعات دقیق و بهروز را منتشر کند، میتواند بسیار موثر باشد.
در روزهای اول، شاید لازم باشد دامنه نوسان بهگونهای مدیریت شود که از نوسانات هیجانی جلوگیری کرده و فرصت کشف قیمت منطقی را فراهم کند. این مدیریت باید تدریجی و با اطلاعرسانی قبلی باشد. اگر قرار است معاملات اعتباری (مارجین) فعال شود، باید با نظارت دقیق و اعمال محدودیتهای معقول همراه باشد تا از اهرم شدن بیش از حد ریسک جلوگیری شود. فعالان بازار باید مدام یادآوری شوند که تصمیمات خود را بر مبنای تحلیل بنیادی شرکتها اتخاذ کنند، نه جو روانی حاکم بر بازار. گذر از پنیک بازار در روزهای اول بازگشایی، نیازمند یک رویکرد چندوجهی و هماهنگ است. نقش بازارگردانها در حفظ نقدشوندگی، صندوقهای حمایتی در مهار سقوط قیمتها، اطلاعرسانی دقیق در اعتمادسازی، و اعطای وامهای حمایتی در مدیریت ریسک سرمایهگذار، همگی اجزای یک پازل بزرگ هستند.
* استاد دانشگاه و فعال در حوزه مالی
