خروج پول از بازارها

  علی قاسمی:  بازار سرمایه دیروز، ششمین روز بازگشایی پس از آغاز «جنگ اسفند» را هم سپری کرد. همچنان مطابق با اطلاعیه سازمان بورس و اوراق بهادار، دادوستدهای بازار سهام و مشتقات آن متوقف است، اما معاملات اوراق و صندوق‌های درآمد ثابت و گواهی سپرده و صندوق‌های کالایی بر قوت خود پابرجاست. صندوق‌های درآمد ثابت پس از سه روز ورود پول، در روز دوشنبه با خروج محدود پول توسط حقیقی‌ها مواجه شدند. این درحالی است که صندوق‌های طلا نیز برای دومین روز متوالی به واسطه اصلاح قیمت‌های جهانی و نرخ دلار، شاهد کوچ هزار و ۷۰۰میلیارد تومانی بودند. هرچند طلایی‌های بورس در روز گذشته فضای متعادل‌تری را تجربه کردند و صف‌های فروش آنها جمع شد. در این میان تنها صندوق‌های نقره موفق شدند میزبان حدود ۵۰میلیارد تومان باشند.

خروج پول از درآمد ثابت‌ها

همچنان بازار سهام و بخش حق تقدم و مشتقات آن تعطیل است. اما در بورس و فرابورس تهران معاملات ابزارهای بدون ریسک بر قوت خود پابرجاست. صندوق‌های درآمد ثابت پس از آن که سه روز متوالی ورود پول قابل توجهی را تجربه کرده بودند، دیروز شاهد کوچ میزان محدودی از جریان سرمایه‌های خرد توسط حقیق‌ها بودند. شاید همچنان «تقاضای حیاتی» معامله‌گران برای نقدکردن واحدهای صندوق‌های درآمد ثابت ادامه داشته باشد، اما به نظر می‌رسد تحرکات دیگری در جریان است. با توجه به حباب منفی صندوق‌های طلا در روز گذشته و قیمت مناسب این ETFها، ممکن است در روزهای آینده بخشی از جریان نقدینگی به سمت ابزارهای طلایی بازار سرمایه هدایت شود. از سویی صندوق‌های درآمد ثابت به‌دلیل نقدشوندگی بالا، ریسک بسیار پایین و سود مناسب سالانه ۳۷تا ۳۸درصد می‌توانند همچنان به عنوان بخشی از سبد یا پرتقوی بورسی‌ها نقش مهمی را ایفا کنند. از این رو خروج پول‌های موقت از این صندوق‌ها چندان جای نگرانی ندارد و این احتمال وجود دارد در روزهای آینده به‌دلیل جذابیت بازار دلار و طلا، روند خروج پول ادامه داشته داشته باشد. ارزش معاملات صندوق‌های درآمد ثابت بدون ریسک بازار سرمایه نزدیک به ۳۰همت است و این موضوع نشان می‌دهد که همچنان عمق معاملات در این بخش از بازار بالاست.

 بازگشایی بازارهای جهانی

 روز دوشنبه بازارهای جهانی با نوسانات قابل توجهی بازگشایی شدند. نفت برنت که در پایان معاملات روز جمعه در محدوده ۱۰۴دلار بسته شده بود، در روز گذشته با رشد قابل توجهی تا مرز ۱۰۷دلار نیز پیشروی کرد. رشد قیمت انرژی همچنان نگرانی‌ها را در بازار جهانی افزایش داده است. افزایش قیمت سوخت احتمالا به تقویت انتظارات تورمی جهان در ماه‌های آینده منجر خواهد شد. همین موضوع می‌تواند در بلندمدت بر قیمت طلای جهانی اثر قابل توجهی بگذارد. طلای جهانی نیز روز گذشته تلاش کرد تا کف ۵هزار دلار را حفظ کند. با این حال، قیمت هر اونس طلای جهانی روند نزولی را دنبال کرد و در میانه روز دوشنبه به ۴هزار و ۹۸۸دلار رسید. به نظر می‌رسد کاهش قیمت‌های جهانی فرصتی برای ورود مجدد طرفداران طلا برای حفظ سبد دارایی در برابر «تندباد حوادث جهانی» باشد. ضمن آنکه قیمت هر اونس نقره نیز همزمان با بازگشایی بازارها در روز دوشنبه مرز ۸۰دلار را از دست داد و به سطح ۷۸دلار رسید.

معاملات روان طلای بورسی

در جریان معاملات روز دوشنبه، در بازارهای داخلی، نوسانات قابل توجهی رقم خورده است. با اصلاح قیمت هر اونس طلای جهانی به زیر مرز ۵هزار دلار، قیمت دلار در بازار غیر رسمی نیز به نزدیکی ۱۴۰هزار تومان رسیده است. با وجود آنکه نرخ دلار در روزهای منتهی به جنگ به‌دلیل هیجانات ناشی از تنش احتمالی دچار «حباب» شده بود، امروز در حال نزدیک شدن به ارزش اقتصادی خود است. تحلیلگران بر این عقیده هستند که قیمت اقتصادی دلار در روزهای پایانی سال۱۴۰۴ حدود ۱۴۰هزار تومان برآورد می‌شود. هر گرم طلای ۱۸عیار بر اساس اعلام سایت اتحادیه طلا و جواهر تهران به ۱۶میلیون و ۸۰۰هزار تومان رسید. این کمترین میزان قیمت طی ۲ماه اخیر است. طلای بورسی نیز مطابق با بازارهای دیگر در نوسان است. بررسی بازارهای بورس کالای ایران نیز نشان می‌دهد که قیمت هر گواهی سپرده شمش طلا در روز گذشته، با کاهش ۷درصدی، به ۲میلیون و ۱۵۰هزار تومان رسیده که معادل نرخ ۲۱میلیون تومان برای هر گرم طلای ۲۴عیار است. همچنین قیمت هر گواهی سپرده نقره نیز به با کاهش ۱۰درصدی به صف فروش نشست و در قیمت ۴۲۸هزار تومان به کار خود پایان داد. با توجه به تحولات داخلی و بازارهای جهانی، انتظار می‌رفت صندوق‌های طلا و نقره نیز با کاهش قیمت همراه شوند. با وجود افت بیش از ۱۰درصدی قیمت واحد صندوق‌های طلا و صف فروش آنها در معاملات روز یک شنبه، روند کاهشی قیمت‌ها در دوشنبه نیز ادامه یافت. به‌طوری‌که نوسانات صندوق‌های طلا بین منفی ۵ تا منفی ۸درصد بود. 

برخی از اهالی بازار معتقدند، دامنه بزرگ نوسان صندوق‌های طلا نقش مهمی را در تعادل قیمت ایفا کرده‌اند. علاوه بر آن حباب اسمی منفی صندوق‌های طلا و گواهی سپرده طلا سبب شده است تا این صندوق‌ها با دلار ۱۳۰هزار تومان مورد معامله قرار گیرند. از این رو بخشی از تقاضا به سمت طلاهای بورسی هدایت شد. با این حال، همچنان صندوق‌های طلا به‌دلیل احتمال کاهش بیشتر قیمت‌ها در بازار طلا با خروج پول هزار و ۴۰۰میلیارد تومانی مواجه شدند. بر خلاف صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های طلا، صندوق‌های نقره میزبان پول‌های حقیقی بودند. این صندوق‌ها در پایان معاملات روز دوشنبه با ورود ۵۰میلیارد تومانی پول همراه شدند. این درحالی است که صندوق‌های نقره در نخستین روز بازگشایی، خروج پول بیش از ۷۵۰میلیارد تومانی را به ثبت رسانده بودند.

صندوق‌های نقره طی ۲روز معاملاتی اخیر، با وجود صف فروش گواهی‌های سپرده خود، فضای متعادل‌تری دارند و صف فروش آنها به سرعت جمع‌آوری شد. بر خلاف طلایی‌های بورس، صندوق‌های نقره با حباب مثبت معامله می‌شوند. به نظر می‌رسد خروج پول از ابزارهای بازار سرمایه به‌دلیل تغییر در قیمتها و ارزندگی نسبی برخی از بازارها است. هرچند ممکن است بخشی از نقدینگی به‌دلیل رفع مایحتاج روزانه سهامداران از بازار خارج شود یا قسمتی از نقدینگی خارج شده از بازار برای مدیریت ریسک به سمت بازار فیزیکی طلا هدایت شود. اما همچنان صندوق‌های درآمد ثابت و طلا دو وزنه مدیریت ریسک در پرتفوهای فعال بازار سرمایه است.