دو رکورد جدید بورس
دنیای اقتصاد-علی قاسمی : شاخص‌کل بورس که در نیمه اول معاملات، با رشد ۲۳هزار واحدی تا ۲میلیون و ۲۷۸هزار واحد نیز پیشروی کرد، با افزایش فشار عرضه در نیمه دوم معاملات، با چرخش قیمتی در نمادها همراه بود. سرانجام نماگر اصلی در۲میلیون و ۲۶۹هزار واحد آرام گرفت. ضمن درنظرگرفتن عوامل سیاسی، به‌نظر می‌رسد شاخص‌کل بورس با رسیدن به محدوده مقاومتی که در نیمه کانال ۲.۲میلیون واحد قرار دارد، واکنش اندکی را نسبت به این سطح نشان داده‌است. سطح مذکور آخرین‌‌‌‌‌‌‌‌‌بار در اردیبهشت امسال ایجاد شد و پس از آن شاخص بورس، سقوط آزاردهنده‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای را به اهالی بازار تحمیل کرد، با این‌حال عبور از این مقاومت و تثبیت بالای آن، می‌تواند روزهای خوبی را برای بازار به‌همراه داشته‌باشد.
ارزش دلاری معاملات طی دادوستدهای روز سه‌شنبه از ۱۵۰میلیون دلار عبور کرد که از ۱۴اسفند سال‌گذشته بی‌سابقه بوده‌است، ضمن آنکه رفتار ارزش معاملات نیز حکایت از ثبات نسبی این معیار ارزیابی بازار دارد. همچنین از اردیبهشت امسال تاکنون، متغیرهای اثرگذار، به نفع بازار سرمایه تغییر جهت داده‌اند. از سقف اردیبهشت امسال، P/E بازار از ۷.۷به ۶.۳۸رسیده و ارزش دلاری بازار نیز از ۱۱۸میلیارد دلار به ۱۰۰میلیارد دلار کاهش‌یافته‌است. نرخ بهره اوراق نیز از ۳۶درصد به ۲۹درصد رسیده و اختلاف دلار نیما و آزاد از ۵۱درصد تا ۳۵درصد افت را تجربه کرده‌است و در صورتی‌که شرایط سیاسی به بازار سهام رخصت دهد، شاخص‌کل بورس می‌تواند روزهای پررونق‌تری را نسبت به دو هفته گذشته پشت‌سر بگذارد.
بورسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها پیروز جنگ با مقاومت۲.۳میلیونی؟
نماگر اصلی بازار درحالی به مرز ۲.۳میلیون واحد نزدیک شده‌است که حدود ۷ماه پیش موفق شد چند روزی را میهمان این کانال باشد، اما عدم‌تثبیت شاخص‌کل در این محدوده سقوط سهمگینی را برای اهالی بورس به‌همراه داشت. نماگر اصلی بازار درحالی برای سومین روز متوالی مهمان کانال ۲.۲میلیون‌واحدی است که قبل‌تر در نیمه تیرماه سال‌جاری و در دی ماه سال‌گذشته چند روزی را در این محدوده حساس قیمتی دوام آورده‌است، اما هنوز توان بورس برای تثبیت در این کانال برای اهالی بازار مشخص نشده‌است، اما نشانه‌هایی مبنی‌بر افزایش تمایل بورس برای عبور از این طبقه حساس وجود دارد. به لحاظ فنی شاخص‌کل، از اردیبهشت۱۴۰۲ در یک روند بلندمدت نزولی قرار داشته و بارها به خط میانی این کانال واکنش مثبت نشان‌داده‌است.
پس از آنکه نماگر اصلی از سقف کانال نزولی پرقدرت عبور کرده، تا سقف اردیبهشت امسال پیشروی‌کرده و در تله این مقاومت حساس افتاده است. احتمالا در این شرایط بورس با انگیزه بالاتری به سمت شکست مرز ۲.۳میلیون واحد حرکت خواهد کرد. البته این موضوع پیش‌‌‌‌‌‌‌‌‌شرطی دارد که مربوط به موضوعات سیاسی است. آرام‌شدن فضای سیاسی به نفع ایران و کاهش خطر درگیری مستقیم ایران در تنش‌ها می‌تواند این مسیر را هموارتر سازد. هرچند در سناریویی متفاوت‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر، نماگر اصلی می‌تواند ضمن واکنش منفی به این محدوده تا ۲میلیون و ۱۵۰هزار واحد نیز اصلاح قیمتی داشته‌باشد و به سایر بازیگران بازار نیز رخصت ورود بدهد. در کنار عوامل فنی، نقش متغیرهای بنیادی نیز پررنگ است.
دنده معکوس بازارهای جهانی
همچنان حضور ترامپ در کاخ‌سفید، نقش پررنگی را در تحولات بازارهای جهانی ایفا می‌کند. انتشار آمار‌ها و داده‌های آمریکا نشان می‌دهد؛ احتمالا انگیزه بانک‌مرکزی آمریکا برای کاهش نرخ بهره کاهش‌یافته و پیش‌بینی رونق برای قیمت‌های جهانی در کوتاه‌مدت میسر نیست. کاهش قیمت نفت و کاهش قیمت طلای جهانی همزمان با رشد شاخص دلار طی یک هفته اخیر گواهی می‌دهد که روند بازارهای جهانی برخلاف بورس تهران است. در چین نیز به‌واسطه اعمال سیاست‌های ترامپ، بسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌های حمایتی فعال نشده و احتمالا تقاضا از سوی دومین اقتصاد دنیا نیز به حداقل می‌رسد. در این میان تنها قیمت گاز روندی افزایشی را دنبال کرده‌است که طبیعتا بر قیمت تمام‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده گاز خوراک داخلی بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌تاثیر نیست.
ارزش معاملات حامی بورس؟
ارزش روزانه معاملات خرد با احتساب صندوق‌ها در حالی از ۱۵۰میلیون دلار عبور کرده که این میزان از ۱۴اسفند سال‌گذشته بی‌سابقه بوده‌است. شاید خبر خوش برای ارزش دادوستدهای بورس آن باشد که طی ۷روز معاملاتی اخیر ۵روز ارزش معاملات بالای ۱۰۰میلیون دلار بوده‌است و در صورتی‌که همچنان این روند تثبیت شود، می‌توان به رونق بازار تا حدودی امیدوار ماند. همچنین بررسی‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها از میانگین ارزش معاملات حکایت از آن دارد که از منظر تابلو، بازار سهام حمایت خوبی را از جانب این شاخص دارد. محاسبات ۴میانگین متحرک نشان می‌دهد؛ سه‌بار، میانگین متحرک ۵روزه از سه میانگین دیگر عبور کرده‌است. اردیبهشت سال‌جاری، میانه تیر و اوایل مهرماه۱۴۰۳ سه مقطع زمانی هستندکه ارزش معاملات خرد موفق شده‌است اعداد خوبی را ببیند، اما به دلیل عدم‌تثبیت، دوباره فضای رکود بر بازار حاکم شده‌است، اما اکنون علاوه‌بر آنکه میانگین متحرک ۵روزه با قدرت از سه میانگین دیگر عبور کرده‌است، میانگین ۲۰روزه نیز به‌سرعت به‌دنبال آن می‌رود. ظاهرا شمایل کلی بازار صعودی است، اما در صورت عدم‌ثبات فضای سیاسی، حتی معیاری مانند ارزش معاملات نیز نمی‌تواند برای بازار کارساز باشد.
از اردیبهشت تا آبان
بورس تهران از سقف اردیبهشت سال‌جاری تاکنون، تحولاتی را تجربه کرده‌است که می‌توان از آن برای تحلیل بازار استفاده کرد. به لحاظ بنیادی، این احتمال وجود دارد که شاخص‌کل از مرز ۲.۳میلیون عبور‌کرده و در آن تثبیت شود. اول آنکه P/E بازار در سقف اردیبهشت امسال، ۷.۷واحد بوده‌است که با افزایش ریسک‌های سیاسی به زیر ۶واحد رسید. اکنون این نسبت در شاخص۲.۲میلیون‌واحدی آبان۱۴۰۳ به ۶.۳۸رسیده‌است، اما با فرض کاهش این ریسک‌ها می‌توان P/E حداقل ۱۰واحدی را به بازار نسبت داد. این موضوع قطعا به عبور شاخص‌کل از سقف اردیبهشت امسال و سال‌گذشته منجر خواهدشد.
دوم، اختلاف دلار نیما و آزاد در دوره اول دولت رئیسی و همزمانی آن با سقف اردیبهشت حدود ۵۰درصد بود. با توجه به تغییر دولت و رویکرد تک‌‌‌‌‌‌‌‌‌نرخی‌‌‌‌‌‌‌‌‌شدن ارز، این اختلاف اکنون به ۳۵درصد رسیده و می‌تواند تا ۱۰درصد نیز کاهش یابد. از این محل نیز P/E بازار رشد خوبی را تجربه خواهد کرد. سوم، نرخ بهره بدون‌ریسک است که در اردیبهشت امسال، بالای ۳۲درصد بود و چشم‌‌‌‌‌‌‌‌‌انداز صعودی داشت، اما اکنون به کانال۲۹درصد رسیده و با وعده محمدرضا فرزین؛ ریاست بانک‌مرکزی روندی کاهشی خواهدداشت. چهارم، ارزش دلاری بازار نیز نسبت به اردیبهشت۱۴۰۳، از ۱۱۸میلیارد دلار تا ۱۰۰میلیارد دلار افت کرده‌است. نگاه بورس به تحولات سیاسی است. اگر نشست شورای‌حکام به نفع ایران تمام شود، صلح در لبنان تا حدودی برقرار شود و جنگ روسیه و اوکراین نیز به ایران صدمه سیاسی وارد نکند، بورس ارزنده‌‌‌‌‌‌‌‌‌تر از اردیبهشت امسال است.
