بورس در مسیر ریسکها
محمد غفوری/کارشناس بازار سرمایه
بورس اوراق بهادار تهران در دو روز معاملاتی گذشته از نزول پیدرپی عقبنشینی کرد و با رشد همراه بود. این سبزپوشی در تمامی بازار دیده شد، بهطوریکه شاخص کل مجددا بر مدار صعود قرار گرفت. این وضعیت درحالی است که احتمال بروز و افزایش تنشهای بینالمللی و ریسکهای سیستماتیک همچنان به قوت خود باقی است؛ امری که سبب شده تا نتوان در خصوص شرایط تالار شیشهای به طور قاطع نظر داد. ریسکهای سیاسی جزو ریسکهای سیستماتیک بازار سرمایه هستند.

در صورتی که درگیریهای خاورمیانه تشدید شوند، بازار سرمایه با تلاطم مضاعفی روبهرو خواهد شد. یکی از دلایل ریزش بورس در ماههای گذشته را میتوان به بروز ریسکهای گوناکون نسبت داد. ریسکهای سیستماتیک را به دلیل پیشبینیناپذیریشان نمیتوان از پیش تحلیل و ارزیابی کرد. از طرفی بازار سرمایه از هفته گذشته رنگوبوی خوبی به خود گرفته است. با کسب رای اعتماد وزرا از نمایندگان مجلس و مشخص شدن ترکیب وزرا، بازار از بلاتکلیفی خارج شد و وضعیت مشخصتری به خود گرفت. از این رو میتوان تاثیر کمرنگ شدن ریسکها در بازار را با رنگ سبز روی تابلوی معاملات مشاهده کرد. با توجه به اینکه بازار سرمایه بازاری حقوقیمحور است و تصمیمهای دولت نقش کلیدی در وضعیت آن دارد، تصمیمگیریها در خصوص نرخ بهره، کاهش شکاف دلار نیما با دلار بازار آزاد، وضعیت عوارض صادراتی شرکتها و بازنگری در ابلاغیهها، بهویژه نرخ خوراک شرکتهای پتروشیمی، میتواند ابهام بازار را در خصوص موارد فوق کاهش دهد.
با این وجود نکتهای که میتوان از بازار این روزها برداشت کرد این است که ارزش معاملات ۲هزار میلیارد تومانی نمیتواند سرمایهگذار و نقدینگی پرقدرتی را به بازار روانه کند. از طرفی حمایتهایی که انجام میشود از جنس خود بازار است. با ادامهدار شدن محدودیت دامنه نوسان، فضای نوسانگیری در بازار قفل شده است. زمانی که مکانیسم بازار دستخوش تغییر میشود و فضای نوسانگیری در آن محدود میشود، وضعیت ورود نقدینگی به بازار با چالش روبهرو میشود. از این رو در وهله نخست وضعیت دامنه نوسان باید هرچه زودتر مشخص شود و رویکرد «خبرمحور» در خصوص نرخ بهره خاتمه پیدا کند و تصمیمات جدی در خصوص نرخ بهره گرفته شود، چرا که میانگین نرخ بهره ۳۰درصدی رشد بازار را با اماواگرهای زیادی روبهرو میکند. همچنین با کاهش شکاف دلار نیما با دلار بازار آزاد به ۱۰ تا ۱۵درصد میتوان روزهای مطلوبی را برای بازار سرمایه متصور بود.
زمانی که این فاصله ۲۰درصد یا فراتر باشد فضای رکودی بازار سرمایه ادامه پیدا خواهد کرد. امید میرود تصمیمهای جدی و تاثیرگذاری با روی کار آمدن و مشخص شدن کابینه اقتصادی گرفته شود، چرا که از منظر قیمتی و تصمیمهایی که برای بازار از ۱۷اردیبهشتماه سال گذشته گرفته شد، ارزش معاملات با افت مواجه بوده است. بنابراین بازار سرمایه بیش از هر چیز دیگری به تصمیمگیریهای درست نیازمند است و تیم اقتصادی باید همسو با رونق بخشیدن به این بخش مولد زمینه بهبود بازار را فراهم آورد.