خواب غفلت محرک بورس در هفته جهنمی
دنیای‌اقتصاد- عاطفه چوپان : اکثر قریب‌به‌اتفاق تحلیلگران و کارشناسان بازار سرمایه امیدوار بودند با ورود به نیمه دوم سال و ارائه گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها، بورس از رکود ۵ ماههای که از نیمه اردیبهشت دچار آن شده خارج شود، اگرچه با توجه به اعتماد مجروح سهامداران نسبت به این بازار خوشبین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین کارشناسان هم نسبت به رشد شارپی در نیمه دوم ناامید بودند، اما انتظار می‌رفت دست‌کم بازار سرمایه به روند رو به افت خود پایان دهد و شرایط باثبات و مثبت کمرنگی را تجربه کند.
حالا در نیمه دوم مهرماه ایستاده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایم، طی سه روز معاملاتی سومین هفته این ماه نماگر اصلی بورس ۳.۱درصد ریزش داشته و دوهزار و ۲۶۱میلیارد‌تومان پول از بورس خارج شده‌است. خروج پول در دومین روز از این هفته (یکشنبه ۱۶مهرماه) رکورد هم زد و بیشترین مقدار از ۲۰ تیر امسال بود. افت بازار سرمایه در حالی تشدید شده که گزارش‌های شهریورماه شرکت‌های بورسی تقریبا منتشرشده و کارشناسان در بررسی عملکردهای تجمیعی به کلیتی از وضعیت ۶ماهه صنایع نیز دست‌یافته‌اند.
جالب آنکه بعد از ماه‌ها انتظار برای فرارسیدن موعد یک محرک بنیادی و داخلی یعنی ارائه گزارش‌های عملکرد، حال درست در بحبوحه انتشار این گزارش‌ها یک عامل بیرونی (جنگ فلسطین و اسرائیل) بازار را تا این حد منفی کرده، شاخص‌کل را در پرتگاه از دست‌دادن محدوده مهم حمایتی دو‌میلیون‌واحدی قرارداده و عملا هفته‌ای جهنمی را برای سهامداران رقم زده‌است؛ این در حالی است که سوغاتی جنگ برای سکه و دلار شیرین بوده‌است و این دو بازار بعد از مدت‌ها رخوت شوک مثبتی را دریافت کردند، اما وضعیت یکی از شاخص‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ترین محرک‌های بازار سرمایه چطور بوده‌است؟
درون خوب و بیرون بد
کامل ابراهیمیان، تحلیلگر بازار سرمایه در این‌خصوص گفت: چنانچه از منظر عوامل بنیادی موثر بر ارزش بازار و شاخص‌کل وضعیت بورس را تحلیل کنیم، خواهیم دید با افتی که بازار در ۵ماه گذشته داشته، کاهش نسبت P/E گذشته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نگر بازار و همچنین کاهش ارزش دلاری بازار و رسیدن آن به کف حداقلی ۱۶۰میلیارد دلار و از سوی دیگر روند رشد نسبی نرخ ارز و همچنین تغییر نرخ نیمایی از ۲۸هزار و ۵۰۰تومان به ۳۸هزار و ۵۰۰تومان بازار با پیشران‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی مواجه است که در گزارش‌های ۹ماهه و به‌ویژه در گزارش‌های میان‌دوره‌ای پاییز و زمستان خود را نشان خواهند داد.
وی افزود: اتفاقات خارج از بازاری که در چند ماه گذشته رخ‌داده و به‌ویژه تصمیمات اثرگذار از جانب دولت مانند تغییر نرخ خوراک گاز و دوباره برگرداندن آن به فرموله‌شدن و مواردی که ریسک بودجه‌ای را بر سودآوری شرکت‌ها تحمیل می‌کند، عدم‌اطمینان را در بازار ایجاد‌کرده است. در این بین اتفاقات سیاسی خارج از مرزها نیز این بی‌اعتمادی را تشدید کرده و منجر به خروج سرمایه‌گذاران از بازار شده‌است. این اتفاق در حالی است که از نظر ارزندگی بازار در نقطه خوبی قرار داریم و اگر ریسک‌های خارج از بازار کاهش پیدا کند، به‌نظر می‌رسد با انتشار گزارش‌های ۶ماهه و عملکرد ماههای آینده شاهد بهبود وضعیت شاخص‌کل و رشد ارزش بازار باشیم.
ابراهیمیان درخصوص ارزیابی عملکرد شرکت‌ها در ۶ماهه ابتدایی سال و گزارش‌های منتشرشده شهریورماه گفت: عملکرد شرکت‌ها در نیمه ابتدایی امسال در مقایسه با ۶ماهه ابتدایی ۱۴۰۱ با رشد حدود ۳۸درصدی همراه بوده‌است. درآمد اکثر شرکت‌ها به‌رغم اینکه شاهد افت قیمت‌های جهانی بودیم و از دیگر سو بحث قطعی برق صنایع را داشتیم، قابل‌قبول بود.
این تحلیلگر بازار سرمایه گفت: مجموع درآمد شرکت‌های بورسی در ۶ماهه ابتدایی سال‌جاری به حدود ۱۵۰۰ همت رسید و درآمد شهریور این شرکت‌ها نیز با رشد ۲۰درصدی همراه بود و به حدود ۳۰۰ همت رسید. به‌طور کلی عملکرد درآمدی شرکت‌های بوسی به‌ویژه در برخی از صنایع مانند سیمان، دارو، فولاد و خودروسازی به‌رغم قیمت‌گذاری دستوری روند روبه‌رشدی داشت، اما در برخی از صنایع از جمله پتروشیمی به دلیل کاهش نسبی تولیدات و افت سنگین قیمت‌های جهانی محصولات پتروشیمی، درآمد این گروه‌ها تقریبا مشابه ۶ ماهه سال‌گذشته بود و رشد حدود یک‌درصدی داشتند. وی اظهار کرد: یکی از صنایعی که طی سه، چهار سال‌اخیر روند درآمدی مثبتی داشته، صنعت بانک و به‌ویژه بانک‌هایی بود که عملیات بانکی آنها مثبت است. در حال‌حاضر بانک‌هایی داریم که حساب‌های عملیاتی آنها ناتراز است و اگر آنها را فاکتور بگیریم در مجموع اکثر بانک‌ها وضعیت عملیاتی بسیار خوبی داشتند به‌طوری‌که تراز عملیاتی بانک‌ها در ۶ماهه امسال با رشد بیش از ۹۶درصدی همراه بود و این نشان می‌دهد بانک‌هایی که عملیات منظم دارند وضعیت عملیاتی مطلوبی را رقم زده‌اند.
ابراهیمیان گفت: در صنعت بیمه نیز شاهد رشد تراز عملیاتی بودیم و منظور از تراز عملیاتی مجموعه حق‌بیمه صادره، منهای خسارت پرداختی این صنعت است که نسبت به ۶ماهه ابتدایی سال‌قبل رشد ۵۰هزار میلیارد‌تومانی داشتند و این موضوع نشان می‌دهد همگام با رشد نقدینگی و همچنین نفوذ صنعت بیمه، میزان تراز عملیاتی این صنعت رشد خوبی داشته و انتظار می‌رود شاهد بهبود گزارش‌های میان‌دوره‌ای این گروه هم باشیم.
این تحلیلگر عنوان کرد: در کل به‌نظر می‌رسد وضعیت درآمدی شرکت‌ها در نیمه اول امسال منتج به سودآوری مناسب گروه‌هایی که درآمد خوبی در گزارش‌های ۶ماهه داشتند، بشود.گزارش‌های ۶ ماهه شرکت‌ها نیز تا اوایل آبان منتشر خواهد شد؛ هرچند در برخی از گروه‌ها به‌خاطر کاهش درآمد و همچنین افت قیمت‌های جهانی شاید شاهد گزارش‌های خوبی نباشیم.
