جدال بر سر اوراق ودیعه و خلق پول تولید آفرین
دنیای اقتصاد : اکثر وزرای دولت سیزدهم در شبکهاجتماعی توییتر حضور دارند اما همانطور که قبلا بهآن اشاره شده بود، از میان این وزرا، عزتالله ضرغامی، امیر عبداللهیان و محسن رضایی فعالیت چشمگیرتری نسبت بهبقیه اعضای دولت در توییتر دارند و سعی میکنند که روزمرهها و یا اقداماتشان را با کاربران این شبکهاجتماعی بهاشتراک بگذارند. دیروز اما روز حضور وزرای دولت سیزدهم در توییتر بود. از وزیر بهداشت و امورخارجه گرفته تا وزیر اقتصاد دولت ابراهیم رئیسی، دیروز در توییتر حضور پیدا کردند و مطالبی را با کاربران بهاشتراک گذاشتند. احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد که بعد از چند روز وقفه در توییتر نوشتهای را بهاشتراک گذاشته بود، توییتش مورد توجه فعالان رسانه و حوزه اقتصاد قرار گرفت. او در توییت خود نوشته بود: «خلق پول باید تولیدآفرین باشد، نه تورمزا. پس اصلاح مدل کسبوکار بانکها و تحول سازوکار نظارت ضروری است. همچنین تسهیلات صرفا وثیقهمحور، یعنی ترجیح افراد دارا بر افراد توانمندی که دارایی ندارند، یعنی بیعدالتی. باید بهاعتبارسنجی وزن داد.» در قسمت نظرات بین کاربرانی که برای وزیر اقتصاد نوشتهای منتشر میکردند این بحث در گرفته بود که آیا بانکداری در کشور ما اسلامی است یا نه، دلیل وجود این همه بانک و موسسه مالی و اعتباری در کشور چیست، چرا هیچ سازوکار دقیقی برای نظارت بر عملکرد این بانکها مشخص نشده است و... از جمله بحثهایی بودند که کاربران توییتر فارسی درباره آنها برای وزیر اقتصاد مینوشتند.
یکی دیگر از بحثهای دیگر اشاره بهصحبتهایی بود که کاربران آنها را قشنگ میخواندند. تقریبا کاربران زیادی صحبتهای وزیر اقتصاد را قشنگ و دلربا میخواندند اما بهاین مساله اشاره میکردند که در عمل کاری از پیش نمیرود و مثل باقی دولتها، چند سال دیگر این وزرا هم میگویند نشد و نگذاشتند و سنگاندازی کردند. با این وجود خیلی از کاربران بهاین مساله در نوشتههایشان اشاره میکردند که منتظرند تا در کنار حرف و نوشته، عمل وزیر اقتصاد را هم ببینند. یکی از افرادی که توییت احسان خاندوزی را بازنشر کرد و نظرش را درباره آن نوشت، رضا غلامی، عضو هیاتمدیره سازمان نظام صنفی رایانهای استان تهران و رئیس کمیسیون فینتک بود. او در صفحه شخصی خود نوشت: «حرفهای وزیر اقتصاد زیباست و درست؛ ولی کاربردی و اجرایی نیست. اینکه سیستم بانکداری در ایران وثیقهمحور است، نه بر مبنای اعتبار کسبوکارها و افراد، جدا از کلیت اقتصاد و جامعه نیست. خیلیها سالها تلاش کردند و هزینه دادند برای اصلاح این سیستم؛ ببینیم که چرا نشد و نتوانستند!»
دیروز اما توییت یکی دیگر از وزرای دولت ابراهیم رئیسی مورد توجه کاربران قرار گرفت و خیلی از چهرهها آن را بازنشر کردند. بهرام عیناللهی، وزیر بهداشت دولت سیزدهم در صفحه شخصی خود نوشت: «همزمان با افزایش ورود و تولید واکسن در کشور سرعت واکسیناسیون افزایش پیدا خواهد کرد و تلاش میکنیم مراکز مربوط بهاین بخش گسترش پیدا کنند. از هفتههای آینده شاهد توزیع گسترده واکسن در استانها برای واکسیناسیون خواهیم بود.» این توییت موردتوجه چهرههای هنری، اجتماعی و سیاسی قرار گرفت و آن را بازنشر کردند؛ چون چندین روز است که در فضای توییتر فارسی و اینستاگرام کاربران زیادی درباره نبود واکسن و تعطیلی مراکز واکسیناسیون مینویسند و از این اتفاق گلایههای شدیدی میکنند. با وجود این گلایهها و انتقادها نسبت به نوشتههای وزرای دولت سیزدهم در توییتر توسط کاربران این شبکهاجتماعی، اما سیدمحمد حسینی، معاون ابراهیم رئیسی در امور مجلس شورای اسلامی در صفحه خود در توییتر با دفاع از وزرای دولت سیزدهم نوشت: «اعضای دولت سیزدهم با عزم جزم و همت بلند، فعالیت بیوقفه خود را آغاز کردهاند تا خدمت بیمنت آنان موانع را یکی بعد از دیگری از سر راه بردارد و آثار مطلوب آن بهتدریج در جامعه ظاهر شود و شور و نشاط، امید و اعتماد، تحرک و پویایی بهکشور باز گردد، بعونه و فضله.» در کنار این بحثها و صحبتها درباره وزرای دولت ابراهیم رئیسی، در توییتر و در جمع بورسیها صحبت درباره اوراق ودیعه بود. ماجرا هم برمیگردد بهصحبتهای رییس بانکمرکزی در همایش بانکداری اسلامی که بیان کرده است، اوراق ودیعه جانشین اوراق مشارکت خواهد شد و نرخ این اوراق حداکثر بهاندازه نرخ تورم خواهد بود. در همین رابطه مهدی رباطی، مدیرعامل کارگزاری بورس بیمه ایران در صفحه توییتر خود نوشت: «اینکه مشخص نیست دولت چه مشی اقتصادی را در پیش خواهد گرفت بهکنار ولی بورس با سرمایه مردم سر و کار دارد و وعده انتخاباتی هم حمایت از سهامداران و سرمایهگذاری مولد بود، مباحثی مانند اوراق ودیعه یا سرکوب قیمتی یا تغییر بیدلیل رییس موفق سازمان بورس که میشنویم، نیازمند شفافسازی است.» این موضوع بحث بر سر اقتصاد دولتی و اقتصاد خصوصی را بار دیگر تا حدودی در میان جمع بورسیها و اقتصادیها در توییتر ایجاد کرد و باعث مطرحشدن نظرات مختلفی شد. یکی دیگر از افرادی هم که بهمساله اوراق ودیعه واکنش نشان داد، علی سعدوندی، اقتصاددان بود.
او در توییتر خود نوشت: «اوراق ودیعه هیچ مزیتی نسبت بهاوراق خزانه ندارد. بانک مرکزی بهجای انتشار این اوراق و همزمان اعطای پایه پولی بهدولت برای تامین کسریبودجه بهراحتی میتواند رابطه مالی مستقیم خود را با بودجه قطع کند.» پیمان مولوی از فعالان حوزه اقتصاد اما در قسمت نظرات نوشتهسعدوندی برای او نوشت که «ذینفعان نمیگذارند.»
اما این ماجرا ادامه داشت و سعدوندی در توییت دیگری درباره اوراق ودیعه نوشت: «هرگونه تغییر شدید نرخ بهره میتواند اقتصاد مظلوم ایران را بهلبه پرتگاه برساند. انتشار اوراق ودیعه مصون از تورم در واقع معادل افزایش بسیار شدید نرخهای بهره است که ناگهان اقتصاد ملتهب تورمی امروز را وارد عصر یخبندان میکند. تعیین نرخ بهره را بهکارشناسان واقعی بسپارید.» مهدی سوری، مدرس سرمایهگذاری هم از دیگر افرادی بود که توییتش درباره اوراق ودیعه مورد توجه کاربران قرار گرفت؛ «پرداخت سود معادل تورم، نرخ تامین مالی شرکتها را افزایش خواهد داد و در کشوری که بازدهی تولید از تورم کمتر است، بالابردن نرخ تامین مالی تا سطوح تورم باعث نابودی تولید خواهد شد.» در فضای توییتر فارسی، اوراق ودیعه تبدیل بههشتگی فعال شده بود و تا لحظه تنظیم این گزارش، بیش از ۳۶۰۰ نفر در نوشتههایشان از این هشتگ استفاده کرده بودند.