تحلیل سودآوری پتروشیمی فجر

شرکت پتروشیمی فجر در سال ۱۳۷۷ با هدف تامین یوتیلیتی مورد‌نیاز شرکت‌های منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی واقع در بندر امام خمینی، در سایت ۴ تاسیس شد و به‌عنوان اولین شرکت یوتیلیتی متمرکز در کشور در سال ۱۳۸۱ به بهره‌برداری رسید. با گسترش شرکت‌ها و افزایش اجرای طرح‌های شرکت ملی صنایع پتروشیمی در سایت ۲ و ۳، شرکت پتروشیمی فجر به منظور تامین یوتیلیتی طرح‌های جدید اقدام به اجرای طرح توسعه فجر در سایت ۲ کرد.

مشتریان عمده پتروشیمی فجر عبارتند از شرکت پتروشیمی امیرکبیر - بوعلی سینا - شهید تندگویان - خوزستان - فن‌آوران - مارون - اروند - کارون - شیمی بافت - نوید زرشیمی - غدیر - شهید رسولی. ترکیب سهامداران، هلدینگ فارس با مالکیت ۷۰درصدی و سهام عدالت با ۳۰درصد مالکیت از سهامداران شرکت محسوب می‌شوند. هلدینگ فارس قصد دارد ۱۰درصد از سهام این شرکت را عرضه کند در حالی که سهام عدالت حداقل تا پایان سال ۱۳۹۵ قادر به تغییر در درصد مالکیت خود نخواهد بود. واحدهای تولیدی و فرآیندی این شرکت در واقع بالادستی صنعت پتروشیمی محسوب می‌شود که یوتیلیتی مورد نیاز سایر پتروشیمی‌ها را تامین می‌کند. از جمله واحدهای تولیدی این شرکت باید به واحد برق و بخار (نیروگاه برق)، تصفیه آب و پساب، واحد تفکیک و تولید هوای فشرده و خطوط ارتباطی یوتیلیتی اشاره کرد.فجر در ناحیه یک و دو، در مجموع نیروگاه برقی به ظرفیت ۱۴۸۳ مگاوات ساعت (گازی) دارد که ظرفیت عملی آن ۷۷درصد با توجه به بحث تعمیرات اساسی در نظر گرفته شده و ظرفیت مورد استفاده آن ۳۰درصد ظرفیت اسمی است. واحد بخار که پس از نیروگاه برق، دومین جایگاه در درآمد شرکت را به خود اختصاص داده، شامل دو بخش با ظرفیت تولید ۱۶۷۵ تن بخار در ساعت است که در سطح ۳۵درصد ظرفیت اسمی فعالیت می‌کند.

الف- صورت‌های مالی اساسی : سال مالی پتروشیمی فجر منتهی به اسفند ماه است. این شرکت با سرمایه اسمی ۲۵۰۰ میلیارد ریال در بازار دوم بورس پذیرش شده است. مجموع دارایی، بدهی و حقوق صاحبان سهام شرکت به ترتیب و به ازای هر سهم ۱۲.۴۱۳ ریال، ۹.۲۰۳ ریال و ۳.۲۱۰ ریال است.

الف - ترازنامه: بر اساس تراز ۹ ماهه منتهی به آذر ۱۳۹۴، شرکت پتروشیمی فجر در مقابل ۱۶.۴۰۰ میلیارد ریال دارایی جاری، ۱۲.۵۱۵ میلیارد ریال بدهی جاری دارد. حساب‌ها و اسناد دریافتنی تجاری، طلب از شرکت‌های گروه، حساب‌های پرداختنی و تسهیلات بانکی عمده‌ترین عناصر ترازنامه شرکت را تشکیل داده‌اند. نتیجه‌گیری: افزایش در نرخ ارز بازار آزاد منجر به افزایش هزینه‌های شرکت می‌شود. به‌طور کلی افزایش ۱۰۰۰ ریالی در نرخ ارز حداقل ۱۳۶ ریال هزینه به ازای هر سهم تحمیل می‌کند اما در نقطه مقابل استفاده از قانون رفع موانع تولید می‌تواند منجر به کاهش محسوس در بدهی بانکی شرکت شود. مطالبات شرکت و بدهی‌های شرکت به هلدینگ فارس و اعضای گروه تقریبا عدد برابری است. از یک طرف شرکت به هلدینگ و پتروشیمی بندر امام بدهی دارد و از طرف دیگر مطالبات سنگینی از سایر شرکت‌های عضو گروه هلدینگ فارس دارد.

ب - صورت جریان وجوه نقد: پتروشیمی فجر در ۹ ماه نخست ۴۷۶۲ میلیارد ریال ورود وجه نقد ناشی از فعالیت‌های عملیاتی داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۲۷۳درصد رشد داشته است. شرکت طی این دوره ۲۲۵۰ میلیارد ریال سود سهام پرداخت کرده است. بفجر در دوره ۹ ماهه توانسته ۲۳۴۸ میلیارد ریال از بدهی بانکی خود را تسویه کند و هیچ‌گونه تسهیلات جدیدی اخذ نکرده است. از عمده دلایل رشد ورودی وجه نقد عملیاتی این است که برخلاف سال گذشته، مانده حساب‌های پرداختی روندی صعودی داشته و شرکت به جای پرداخت برخی هزینه ها، بابت آنها ذخیره اخذ کرده که مجموعا منجر به عدم خروج وجه نقد شده و نهایتا برای سود دوره پشتوانه نقدی ایجاد شده است.

فجر در سه، شش و ۹ ماهه به ترتیب ۷۰۸ ریال، ۱۳۳۴ ریال و ۱۸۳۲ریال سود ساخته است. نرخ‌های فروش تابع نرخ آب خام، نرخ گاز، تورم و بهای ارز است با این حال در برخی موارد نرخ فروش تابع قراردادهای بین خریدار و شرکت تغییر می‌کند. لازم به ذکر است که فرمول تعیین نرخ افشا نشده است. در سناریو تحلیلی، نرخ‌های فروش فصل زمستان مشابه فصل پاییز فرض می‌شود ضمن آنکه نرخ سال ۱۳۹۵ با افزایش ۵درصدی نسبت به واقعی فصل پاییز لحاظ می‌شود. خوراک مصرفی شامل گاز و آب خام براساس نرخ‌های مصوب سازمان منطقه ویژه اقتصادی تعیین می‌شود و در گزارش بودجه شرکت بر اساس صورتحساب ارسالی پیش‌بینی شده بنابراین بدون تغییر برای سال جاری و آتی فرض می‌شود. همچنین هزینه دستمزد برای سال آتی با رشد ۱۵درصد و سایر هزینه‌ها با افزایش ۱۰درصدی فرض می‌شوند. با توجه به روند کاهش بدهی بانکی که بر طبق تراز ۹ ماهه، ۲۳درصد از اصل تسهیلات کاهش یافته، به تناسب هزینه مالی سال ۱۳۹۵ تعدیل خواهد شد. همچنین شرکت با افزایش بهای دلار بازار آزاد و با توجه به معوقات، ۱۶۵۰ میلیارد ریال هزینه مالی در نظر گرفته که در ۹ ماه ۷۹۵ میلیارد ریال آن ناشی از وجه التزام و تسعیر بدهی ارزی به هلدینگ خلیج فارس است و در صورت ثبات نرخ ارز، ۱۲۰ میلیارد ریال از آن قابل تکرار نخواهد بود. در بخش سایر هزینه‌های غیر‌عملیاتی، طی ۹ ماهه شرکت ۷۶۴میلیارد ریال زیان تسعیر ارز بابت بدهی بانکی شناسایی کرده است. این زیان بابت افزایش نرخ دلار از ۳۳۸۵۰ ریال به ۳۶۴۵۰ ریال شناسایی شده است. برآورد شرکت شناسایی زیان ۹۲ میلیارد ریالی است که با توجه به تغییرات نرخ ارز، نیاز به تعدیل این سرفصل مشهود است. به‌طور تقریبی هر یک ریال افزایش در نرخ دلار بازار آزاد ۳۴۰میلیون ریال زیان تسعیر ارز برای شرکت ایجاد می‌کند. نرخ ارز در گزارش سال ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ در سطح ۳۶۴۵۰ ریال فرض می‌شود که این موضوع زیان تسعیر ارز سال ۱۳۹۴ را افزایش می‌دهد، در حالی که منجر به عدم شناسایی زیان مشابه در سال ۱۳۹۵ می‌شود. با توجه به جمیع موارد مورد اشاره، صورت سود و زیان تحلیلی سال ۱۳۹۴ - ۱۳۹۵ به شرح جدول صفحه ۹ ارائه شده است.

خلاصه مفروضات تحلیلی

با فرض ثبات نرخ دلار در محدوده ۳۶۴۵۰ ریال، افزایش ۵درصدی در نرخ فروش، افزایش ۱۵درصدی حقوق و دستمزد و افزایش ۱۰درصدی سایر هزینه‌ها شاهد تحقق سود ۳۲۶۵ ریالی برای هر سهم پتروشیمی فجر در سال مالی ۱۳۹۵ خواهیم بود. به‌طور تقریبی افزایش ۱۰۰۰ ریالی در بهای دلار بازار آزاد ۱۳۶ ریال سود هر سهم شرکت را تقلیل می‌دهد، اما در عالم واقع، افزایش نرخ ارز منجر به اصلاح نرخ فروش و افزایش آن نیز می‌شود و می‌تواند رشد هزینه را خنثی کند، بنابراین در عمل هزینه تحمیل شده بابت افزایش بهای دلار با رشد نرخ فروش جبران می‌شود.

فرصت‌ها و تهدید‌ها

یکی از عمده‌ترین نگرانی‌ها در این سهم نوسانات ارزی است که به آن اشاره شد اما نکته با‌اهمیت در پتروشیمی فجر ظرفیت خالی‌مانده نیروگاه برق و واحد تولید بخار است. طبق بررسی‌ها شرکت از ۳۰درصد ظرفیت اسمی خود استفاده می‌کند. استفاده از ظرفیت‌های موجود، سود خالص شرکت را با رشد محسوس مواجه می‌کند. در واقع شرکت بدون انجام طرح توسعه، می‌تواند با استفاده از ظرفیت‌ها و به شرط ایجاد واحدهای مصرف‌کننده برق در منطقه ماهشهر، نسبت به افزایش محسوس سودآوری اقدام کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد شرکت با افزایش در میزان تولید برق تا چه میزان می‌تواند سود هر سهم خود را افزایش دهد. هم‌اکنون ۹/ ۳ میلیون مگاوات برق در سال توسط پتروشیمی فجر تولید می‌شود در حالی که ظرفیت اسمی و عملی به ترتیب ۱۳میلیون مگاوات و ۱۰میلیون مگاوات است.

نتیجه‌گیری نهایی

هرچند در کوتاه مدت رشد بهای دلار برای شرکت زیان تسعیر ارز ایجاد می‌کند اما در بلند مدت، استفاده از کل ظرفیت سود خالص شرکت را به نحو محسوسی رشد می‌دهد، ضمن آنکه شرکت نسبت به تسویه بدهی‌های بانکی نیز اقدام کرده است. لازم به ذکر است که استفاده از تمام ظرفیت منوط به احداث واحدهای مصرف‌کننده برق و بخار در مجاورت این شرکت و تحقق آن ممکن است زمانبر باشد.

ج - صورت سود و زیان: سود هر سهم پتروشیمی فجر بر اساس سرمایه اسمی ۲۵۰۰ میلیارد ریالی، ۲۶۰۱ ریال برای سال جاری و در سال مالی گذشته ۲۶۷۴ ریال ثبت شده است. عدم رشد سودآوری و کاهش جزئی سود سال جاری نسبت به سال گذشته به دلیل عدم افزایش نرخ پایه فروش در سال ۱۳۹۴ نسبت به سال ۱۳۹۳ است.