بی‌توجهی بازار مالی به ذهنیت صعود

اینکه اهالی بازار بی‌توجه به تکانه‌های آرام صعودی متغیرهای اثرگذار بر این سه بازار به دادوستد می‌پردازند، گواه آن است که هنوز توجیه منطقی برای تداوم صعود قیمت‌ها در این بازارها ندارند و سعی می‌کنند با روی کار آمدن کابینه دولت جدید و مشخص شدن سیاست‌های آنها معاملات خود را با قیمت‌های متعادل حفظ کنند، آن هم در شرایطی که پس از تعطیلی هفته گذشته، معاملات بازار ارز در هفته جاری صعود جدی برای نرخ دلار به ثبت نرسانده و بهای آزاد دلار در کانال ۲۷ هزار تومانی در جا می‌زند و فرضیه تداوم رشد قیمت‌ها را تا حد زیادی زیر سوال می‌برد. از این رو احتمال ریزش قیمت‌ها محتمل خواهد بود که می‌توان آن را در معاملات ابتدای شهریورماه در این سه بازار و از رفتار معامله‌گران آنها مشاهده کرد. البته صراحتا نمی‌توان این فرضیه را معتبر دانست؛ چرا که هنوز هم واکنش معامله‌گران به‌شدت با ترس توام با محافظه‌کاری همراه شده است که البته بسیار به تکانه‌های اندک نرخ در بازارهای موازی ارز و سکه حساس است.

 شیب آرام رشد بهای واحدهای صندوق طلا

نرخ پایانی معامله هر واحد صندوق طلای قابل معامله در بورس کالای ایران درحالی نوسان می‌کند که تحت تاثیر بهای ارز و اونس جهانی طلا قرار دارد. با شروع روند صعودی بهای ارز در بازار آزاد، شاهد رشد نرخ معاملاتی این واحدها با شیبی آرام بودیم که تا معاملات روز گذشته در لحظه تنظیم این گزارش ادامه یافت. اگرچه در برخی از برهه‌های زمانی در تابستان سال جاری این روند صعودی تا حدی متوقف شد و حتی در برخی از نمادهای ۵‌صندوق طلای بورس کالا کاهش اندکی داشت، اما روند کلی آن از رشد قیمت‌ها در چندماه اخیر حکایت دارد. هنگامی که به بررسی اختلاف فاصله این نرخ و قیمت ابطال هر واحد صندوق در این بازار می‌پردازیم، متوجه بالاتر بودن نرخ پایانی از بهای ابطال آن می‌شویم که طبق سابقه معاملاتی این بازار تنها در زمان‌هایی که بین اهالی بازار ذهنیت افزایش نرخ در روزهای آینده برجسته می‌شود، چنین رویدادی به ثبت رسیده است، یعنی معامله‌گران این بازار حاضرند با نرخی بالاتر از قیمت ابطال، این اوراق را خریداری کنند؛ چرا که بازار را افزایشی پیش‌بینی می‌کنند. البته همه این ذهنیت‌ها تنها پیش‌بینی‌هایی هستند که ممکن است در برخی مواقع با تکانه قیمتی نابهنگام محقق نشوند، اما دست‌کم به اهالی بازار مسیری از روند نوسان نرخ را برای تصمیم‌گیری نشان می‌دهند. طبق شواهد برگرفته از تحلیل‌های تکنیکال صندوق‌های طلا، صعود نرخ واحدهای آنها نیازمند همراهی بهای ارز خواهد بود که در کنار همراهی اونس جهانی طلا می‌تواند اثر بسزایی بر این بازار داشته باشد.

آنچه معاملات این بازار را به‌عنوان ابزاری برای پیش‌بینی تکانه‌های قیمتی در دو بازار ارز و سکه قرار داده است، محاسبه اختلاف دو نرخ ابطال و قیمت پایانی این اوراق است که می‌توان از به دست آوردن آن جهت‌گیری کلی ذهنیت غالب اهالی این بازار را رصد کرد. چندی است این فاصله در محدوده مثبت به پرواز درآمده است که اگرچه با محافظه‌کاری و ماندن در انتظارات مثبت ادامه داده و بسیار شکننده است، به‌طوری که با کوچک‌ترین سیگنال منفی از این انتظارات کاسته می‌شود. فاصله این دو نرخ در معاملات روز گذشته تا لحظه تنظیم این گزارش در محدوده ۲۷/ ۱درصدی قرار گرفت که نسبت به روزهای معاملاتی ماقبل آن روند صعودی را نشان می‌دهد، یعنی باز هم ذهنیت رشد قیمت‌ها در بین اهالی بازار دیده می‌شود که سعی دارند هر واحد این صندوق‌ها را با نرخی بالاتر از بهای ابطال آن خریداری کنند.  بخش عمده دارایی پایه این صندوق‌ها که نرخ ابطال آن را تعیین می‌کند، گواهی سپرده سکه طلا است که از ابتدای شهریور ماه سعی در کم کردن فاصله خود با نرخ سکه فیزیکی بازار آزاد دارد. هنوز هم گواهی سپرده هر ۵ نماد فعال در بورس کالا بالاتر از بازار آزاد معامله می‌شود، اما اختلاف بین این دو نرخ کمتر شده است که با توجه به میزان انتظارات به دست آمده از معاملات این دو ابزار طلایی بورس کالا از کاهش حباب سکه حکایت دارد.  همچنین بهای انتظاری دلار که از فاصله نرخ این اوراق با قیمت بنیادین آنها به دست می‌آید، در کانال ۲۷ هزار و ۹۰۶ تومانی قرار می‌گیرد که در مقایسه با بهای واقعی دلار که ۲۷ هزار و ۸۵۰ تومان در لحظه تنظیم این گزارش بود، فاصله چندان زیادی ندارد و شاید بتوان به ماندن بهای ارز در همین کانال امید بست.

 آتی بورس کالا در سرازیری ریزش نرخ

بازار آتی بورس کالا نیز روز گذشته همچون دو بازار گواهی و صندوق، با افت قیمت تسویه در عموم نمادهای معاملاتی همراه بود. در حال حاضر ۱۰ نماد از کالاهای کشاورزی و نقره و صندوق طلا در این بازار فعال هستند که با چشم‌پوشی از سررسید آبان صندوق طلا که به‌تازگی نماد آن باز شده است و شاهد رشد ۸۰ درصدی موقعیت‌های باز برای این نماد در بازار آتی هستیم، در بیشتر نمادها، موقعیت‌های باز کاهشی بوده که به معنی بسته شدن همزمان دو موقعیت خرید و فروش در نمادهای مربوطه است. با این حال در این بازار نیز از صف خرید و فروش خبری نیست و معامله‌گران تنها به نوسان‌های محدود نرخی که از ابتدای شهریورماه کاهشی بوده است، بسنده کرده‌اند.  زعفران نگین سررسید شهریورماه (SAFSH۰۰) همچنان با حالت بکواردیشن یعنی پایین‌تر بودن نرخ تسویه از بهای دارایی پایه خود (گواهی سپرده) مورد معامله قرار می‌گیرد. روز گذشته این نماد با نرخ تسویه ۱۴ هزار و ۴۰ تومانی در لحظه تنظیم این گزارش معامله شد که نسبت به روز ماقبل آن حدود ۶/ ۰درصد افت قیمت داشت. دیگر سررسید این محصول کشاورزی جذاب تابلوی آتی یعنی زعفران نگین آبان (SAFABOO) با نرخ ۱۵ هزار و ۴۴۰ تومانی مبادله شد که افت ۱/ ۱ درصدی داشت. بدیهی است که سررسیدهای دورتر با قیمتی بالاتر از سررسید نزدیک به فروش برسند. چنانچه سررسید شهریورماه نگین در همین محدوده قیمتی از نرخ دارایی پایه خود پایین‌تر باشد، در روز تحویل آن که ۲۱ شهریورماه است، به بهای دارایی پایه خود نزدیک خواهد شد.

 بنابراین شاهد رشد نرخ این نماد تا همگرا شدن با قیمت گواهی سپرده زعفران خواهیم بود که ثمره آن خروج دارندگان موقعیت تعهدی خرید با کسب سود از بازار است. البته این موارد در صورتی رخ می‌دهد که شرایط فعلی تا زمان سررسید این نماد تداوم یابد.  آتی نقره و صندوق طلای بورس کالا نیز که هر یک با دو نماد در این بازار قابل معامله هستند، تحت تاثیر افت بهای اونس جهانی طلا و نقره با کاهش قیمت تسویه خود همراه بودند.

دارایی پایه صندوق طلای آتی (صندوق طلای لوتوس) روز گذشته با نرخ ۸ هزار و ۷۵۱ تومانی به ازای هر واحد معامله شد. هر واحد قرارداد آتی این صندوق در سررسید مهرماه (ETCME۰۰) با قیمت تسویه ۹ هزار و ۹۰ تومان و سررسید آبان‌ماه (ETCAB۰۰) با نرخ تسویه ۹ هزار و ۶۰۰ تومان دادوستد شد که به‌وضوح می‌توان وضعیت کونتانگو یا فورواردیشن این دو نماد را نسبت به نرخ دارایی پایه آنها مشاهده کرد؛ چرا که در نرخی بالاتر از قیمت پایه خود مبادله می‌شوند.