روزهای سخت - ۵ آبان ۸۷

گروه بورس- همایون دارابی: بازارهای جهانی بار دیگر با رقم زدن یک دوره جدید از افت بهای مواد خام شرایط سختی را برای تولیدکنندگان این محصولات رقم خواهند زد.

در بازارهای جهانی بهای نفت خام، به عنوان مهم‌ترین محصول خام پس از آنکه جلسه وزرای نفت عضو اوپک نتوانستند کاهش بیش از ۲میلیون بشکه را رقم بزنند، رو به ضعف نهاد و در آخرین معاملات روز جمعه، نفت برنت به ۶۲دلار در هر بشکه رسید تا بازار در بازگشایی روز دوشنبه شاهد تداوم معاملات ضعیف باشد. ضعف بهای نفت ضمن کاهش بهای محصولات پتروشیمی که خبرهای اولیه نشان از ضعف آنها دارد در صحنه اقتصاد داخلی کشور نیز می‌تواند شرایط سنگینی را رقم بزند.
در بازار فلزات نیز بهای مس به عنوان یکی از مهم‌ترین فلزات تا حد ۳هزار و ۷۴۰دلار در هر تن افت کرده است. ملی مس در هفته گذشته و در شرایطی که در ۶ ماه نخست متوسط فروش ۸هزار و ۱۳۵دلاری در هر تن را تجربه کرده و برای ۶ ماهه دوم متوسط ۵هزار دلار را پیش‌بینی کرده بود در حال حا ضر با نرخ کمتر از ۴هزار دلار که در ۴ سال اخیر بی‌سابقه بوده است دست و پنجه نرم می‌کند. در همین حال بهای سرب در حد یک‌هزار و ۱۴۰دلار و روی در حد یک‌هزار و ۶۲دلار رقم خورده است. بهای آلومینیوم نیز دوباره به کمتر از ۲هزار دلار باز گشته است. از سویی بهای بیلت نیز در بورس فلزات لندن در حد ۲۵۰دلار در هر تن در بازار جنوب شرق آسیا و مدیترانه به میزان ۲۸۵دلار در هر تن رسیده است.
در صحنه اقتصاد جهانی شاخص بالتیک نیز با افتی دوباره به یک‌هزار و ۱۶۹واحد رسیده است. افت بهای جهانی محصولات خام که توام با خبرهای نگران‌کننده‌ای در مورد رکود جهانی است موجب شده است در صحنه بورس تهران نیز معامله‌گران با تبعات این شرایط مواجه شوند، تبعاتی که در صحنه اقتصاد کشور نیز در حال گسترش است.
سخنان رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در مورد عدم خوشحالی از بحران اقتصادی غرب نیز نشان‌دهنده درک شرایطی است که می‌تواند به دنبال افت بهای نفت خام به ویژه برای اقتصاد کشور مطرح شود.
در بازار سهام اما معامله‌گران با دو رویکرد کوتاه مدت و میان مدت در شرایط کنونی مواجه‌اند. در بخش کوتاه مدت بازگشایی ۵ نماد متوقف و تخلیه پتانسیل‌ منفی نمادهای دارای صف فروش عمده‌ترین دغدغه بازار است.
نمادهای مبارکه، گل گهر، چادرملو و سرمایه‌گذاری معادن و فلزات و امید ۵ نمادی هستند که با توجه به گزارش اصلاحات نمادهای مبارکه و چادرملو به زودی احتمالا در روز یک‌شنبه بازگشایی خواهند شد، در این میان اما بحث‌های فرعی نیز در مورد کیفیت این اطلاعات و از جمله وجود دو برداشت در مورد نرخ سنگ‌آهن در گزارش چادرملو و مبارکه و در همین حال به ویژه عدم تعدیل بیش از ۱۰درصد مبارکه که بازگشایی این نماد را بدون دامنه نوسان باز رقم خواهد زد نیز مطرح است. در شرایط حاضر هر چند که عدم بازگشایی نمادها با دامنه باز قیمتی می‌تواند افت نماد را با تاخیر همراه سازد.
اما از سویی خطر رکود درازمدت و تبدیل شرایط به بحران را پدید می‌آورد، در صورت تداوم شرایط افت بازار برای مدت طولانی سهامداران جزء، راه خروج از بازار را در پیش گرفته و شرایط بازار می‌تواند برای مدت طولانی نامناسب باقی بماند؛ چرا که در کنار ۵ نماد متوقف شده شمار قابل ملاحظه‌ای از نمادهای باز بازار نیز با صف‌های فروش ناشی از تحولات جهانی مواجه‌اند. پالایشگاه اصفهان، ملی مس، پتروشیمی‌های خارک و فن‌آوران و فولاد خوزستان نمادهایی هستند که تحت تاثیر شرایط کنونی با صف‌های فروش مواجه هستند که در این میان پالایشگاه اصفهان مشمول ضوابط رفع گره‌های معاملاتی است.
در ورای مسائل کوتاه مدت اما کارشناسان بازار تلاشی را برای شناسایی نتایج میان مدت و بلندمدت شرایط کنونی دارند در همین حال صرف نظر از احتمال تبدیل شرایط فعلی به رکود بلندمدت، تبعات قابل ملاحظه‌ای در انتظار بازار است، ابعاد این تبعات می‌تواند بسیار گسترده باشد. بحث واگذاری‌های صورت گرفته به ویژه در مورد بلوک‌های فولاد مبارکه، خوزستان و ملی مس و همچنین پرتفوی سهام عدالت می‌تواند بازار را به اثرات زنجیره‌ای مواجه سازد.
از این رو کارشناسان بازار برگزاری جلسات مداوم میان فعالان عمده بازار و مسوولان بورس را برای برخورد با شرایط کنونی بازار اجتناب‌ناپذیر می‌دانند، امری که در صورت عدم توجه به آن می‌تواند بازار تهران را همانند بازارهای دیگر جهانی، با رکود عمیق مواجه کند.
در کنار تحولات جهانی بازار در داخل بازار سرمایه نیز تحولات سیاسی- اقتصادی از مسائل پیش‌روی بازار است، در تحولات اقتصادی مسائل پررنگ‌تر است. سخنان دکتر احمدی‌نژاد در مراسم روز ملی صادرات غیرنفتی و اعلام قطعی تصمیم دولت برای ارسال لایحه توقف یک ساله مالیات برارزش افزوده توجه کارشناسان را به خود جلب کرده است. امری که نشان از دشواری تغییر دادن ساختارهای سنتی اقتصاد کشور دارد. از سویی در بخش اقتصاد بحث کمبودهای گاز و برق نیز در فصل زمستان از اهمیت برخوردار است، در حالی که آقای جشن‌ساز مدیرعامل شرکت ملی نفت خبر از عدم کمبود گاز در فصل زمستان داده است. برخی خبرها حکایت از مکاتبه برای تعیین اولویت قطع گاز در زمستان امسال و دوگانه‌سوز شدن برخی از سازمان‌ها و ادارات دولتی و اماکنی نظیر نانوایی‌ها برای عدم مواجهه با شرایط سخت قطع گاز دارد. قطع گاز می‌تواند باعث مشکل برای تولیدکنندگان صنعتی و همچنین مجتمع‌های پتروشیمی شود.
در تحولات اقتصادی اعلام خبر تشکیل شورای عالی اجرای سیاست‌های اصل ۴۴ از سوی محمدی، معاون وزیر اقتصاد از اهمیت برخوردار است. تشکیل این شورا می‌تواند ابعاد اجرای سیاست‌های اصل۴۴ که تاکنون تنها به واگذاری برخی بلوک‌های سهام منحصر بوده است را گسترده کند. سیاست‌های اصل ۴۴ به ویژه در بخش‌های آزادسازی و اجرای دقیق واگذاری می‌تواند انقلابی را در اقتصاد کشور ایجاد کند.
در بازار چه خبر بود؟
بازار روز چهارشنبه شاهد افت اندک شاخص بود که این افت را مشمول نماد پالایشگاه اصفهان در ضوابط رفع گره‌های معاملاتی رقم زد. امری که به‌رغم تاثیر مثبت نماد مخابرات ایران بر شاخص وارد شد. در بازار چهارشنبه معامله‌گران در بازار چهارشنبه با توجه به احتمال انتشار صورت‌های مالی حسابرسی شده شرکت مخابرات، این نماد را با صف خرید همراه کردند.
این صورت‌های حسابرسی شده در روز پنجشنبه منتشر شد که با تعدیل EPS شرکت مادر و تلفیقی همراه شد. با توجه به تعدیل رخ‌داده توقف نماد یا باز بودن دامنه نوسان در معاملات امروز (یکشنبه) مساله‌ای خواهد بود که بازار احتمالا با آن مواجه خواهد بود.
بازار همچنین با توجه به این صورت‌ها با مساله اعلام زمان برگزاری مجمع شرکت مواجه خواهد بود.
در بازار چهارشنبه در گروه برقی تعدیل نه‌چندان زیاد کنتورسازی ایران به جهش ۳۲درصدی قیمت این نماد منجر شد. در بازار سرمایه انتشار گزارش‌های ۶ماهه شمار قابل ملاحظه‌ای از نمادها، فرصت بررسی و ارزیابی گزارش‌ها را از کارشناسان بازار گرفته است. در این میان شمار قابل ملاحظه‌ای از نمادها نیز به دلیل تبعات مالی گزارشی در بازار چهارشنبه و روزهای قبل متوقف شده‌اند.
در گروه خودرویی بحث در مورد افزایش بهای خودرو تندر-۹۰ (ال-۹۰) همچنان در محافل خبری مطرح است. با توجه به طرح افزایش نرخ از سوی شرکت‌های خودرویی و مخالفت وزیر صنایع و معادن، معامله‌گران در انتظار خبرهای نهایی در این زمینه هستند. گروه خودرویی از جمله گروه‌های سهامی هستند که با توجه به افت بهای فلزات و محصولات پتروشیمی با احتمال افزایش حاشیه سود ناشی از افت بهای تمام شده، مواجه هستند.
در ۶ ماه اول سال جاری رشد بهای ورق فولادی و محصولات پلاستیکی فشاری را بر نقدینگی شرکت‌ها وارد کرده بود.
در گروه بانکداری گزارش ۶ ماهه بانک اقتصاد نوین همچنان تاثیر قابل ملاحظه‌ای را بر گروه بانکداری و شرکت‌های وابسته وارد ساخته است، انتظار می‌رود نماد بانک اقتصاد نوین با توجه به اعلام تحقق حدود ۷۵درصد سود هر سهم در ۶ماه با احتمال توقف نماد مواجه است.
سهام گروه بانکداری در آخر هفته با موجی از انتشار گزارش‌های ۶ماهه مواجه بودند که گزارش بانک کارآفرین با اعلام پوشش ۵۷درصدی از آن جمله بود. در گروه شیمیایی تعدیل منفی دوده صنعتی باعث افت ۵۹/۴۲ این نماد شد. افزایش بهای مواد اولیه تقریبا سود هر سهم این شرکت را نصف کرد.
در گروه سیمانی عمده نمادهای این گروه با صف فروش مواجه هستند که برخی از عمده‌ترین نمادها با ضوابط مشمول رفع گره‌های معاملاتی شده‌اند. با توجه به افت بهای
فولاد بهای سیمان و مصرف آن نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
در مجموع بازار چهارشنبه بازاری ضعیف توام با رشد برخی از نمادها از جمله مخابرات بود که در آن شاخص ۱۵/۲ واحد افت کرد. حجم معاملات نیز ۵/۱۱میلیارد تومان بود. از ۱۳۶ نماد مورد معامله ۴۳ نماد با رشد قیمت و ۵۹ نماد با افت مواجه شدند.