تحلیل بنیادی سایپا

شروین شهریاری

پرسش از آقای سرآبادانی: آیا شرکت سایپا به پیش‌بینی سود ۷۰تومانی خود در سال جاری دست خواهد یافت؟ درخواست از طریق تلفن: تحلیلی در خصوص سهام سایپا با توجه به P/E مناسب و علت رکود قیمت سهم ارائه دهید.

پاسخ: از آنجا که هنوز نیمی از سال مالی شرکت سایپا باقی مانده است و نیز با توجه به گستردگی و تنوع تولیدات و عوامل موثر بر بهای تمام شده و هزینه‌ها، پاسخ به پرسش مطرح شده بیشتر جنبه گمانه‌زنی دارد.

بر مبنای آمار رسمی‌ منتشر شده توسط سازمان گسترش و نوسازی، سایپا در شش ماه اول سال جاری موفق شده بیش از ۱۰۰‌درصد برنامه (‌۶ ماهه‌) پیش‌بینی تولید خود را در گروه کلیه محصولات اصلی خود (پراید، ریو و زانتیا) محقق کند. وضعیت مشابهی در مورد پارس‌خودرو نیز وجود دارد، به‌طوری‌که شرکت در تولیدات اصلی خود (پراید، ماکسیما، پیکاپ و...) حتی بیشتر از برنامه بودجه تولید کرده است، اما در تندر-۹۰ مشکل تولید به چشم می‌خوردکه البته نسبت به سال گذشته وضعیت بهتر شده است. (۱۱۳۷۴ دستگاه تولید در شش ماه ۸۷ در مقابل ۲۴۵۰ دستگاه در کل سال گذشته) بنابراین با توجه به این آمار و نیز سوابق گزارش‌های قبلی «خساپا» در زمینه تطابق تقریبی آمار تولید و فروش می‌توان انتظار داشت، این شرکت احتمالا گزارش ۶ماهه مناسبی را از لحاظ پوشش بودجه به بازار ارسال کند. همین امر در کنار احتمال انتشار گزارش نسبتا مطلوب پارس‌خودرو می‌تواند از رکود فعلی ایجاد شده بر نماد «خساپا» بکاهد. البته از بعد کلان، به نظر می‌رسد سایپا (و به طور کلی صنعت خودرو) در حال حاضر در آستانه احتمال ایجاد یک تحول بنیادی قرار داشته باشد که در ادامه به بررسی این موضوع می‌پردازیم. همانطور که می‌دانید در سال‌های اخیر با وجود شرایط تورمی موجود در نرخ سایر کالاها، قیمت محصولات خودروسازان بنا به سیاست وزارت صنایع متناسب با تورم افزایش نیافته و عملا قیمت رسمی فروش خودرو در سال‌های اخیر در وضعیت ثبات نسبی قرار داشته است. با این رویه، رشد بهای تمام شده در کنار عدم افزایش متناسب بهای فروش محصولات، موجب نوسانات کاهشی در حاشیه سود اغلب شرکت‌های این صنعت شده است. البته شرکت‌های خودروساز با اتخاذ تدابیر مدیریتی کوشیده‌اند تا از طریق عدم افزایش قیمت قطعات، افزایش بهره‌وری و همچنین رشد بی سابقه تیراژ تولید به مقابله با این مساله بپردازند. اما در سال گذشته و سال جاری، با توجه به افزایش بی‌سابقه قیمت نهاده‌های تولید و مواد اولیه، هزینه‌های تولید به نحو فزاینده‌ای افزایش یافته است. از سوی دیگر قیمت فروش محصولات شرکت‌های این صنعت افزایش مناسبی نداشته است و این مساله علاوه بر کاهش حاشیه سود، رغبت خودروسازان را برای تولید نیز کاهش داده که این موضوع به افزایش قیمت خودرو در بازار غیررسمی دامن زده است.

در تحلیل افق آتی وضعیت این صنعت باید توجه داشت که در حال حاضر قیمت نهاده‌های تولید این شرکت‌ها در مدت زمان کوتاهی افت قابل ملاحظه‌ای داشته و در برخی موارد (ورق فولادی، مس و ...) به حدود نصف قیمت‌های قبلی رسیده است. تداوم شرایط کنونی برای شرکت‌های این صنعت خبر خوشی تلقی خواهد شد که پس از مدت‌ها با کاهش هزینه مواد مستقیم خواهند توانست فشار بر قطعه‌سازان را کاهش داده و با توجه به ثبات قیمت فروش، حاشیه سود عملیاتی خود را بهبود بخشند.

از سوی دیگر مطابق هماهنگی انجام شده در وزارت صنایع از اوایل تابستان، مجوز افزایش نرخ محدود برای اکثر محصولات خودرویی صادر شده است. درمورد سایپا، اصلی ترین محصول این شرکت (پراید) افزایش نرخ حداقل ۵ درصدی را شاهد بوده که البته آثار آن در بودجه کنونی لحاظ نشده است. (قیمت پراید در پیش بینی سال جاری ۲۷/۷میلیون تومان به ازای فروش هر دستگاه در نظر گرفته شده است.) بنابراین پتانسیل افزایش درآمد فروش نسبت به بودجه کنونی در عملکرد سال جاری شرکت وجود دارد.در مجموع با توجه به موارد فوق به نظر می‌رسد سهام سایپا در حال حاضر به علت مشکلات قبلی نتوانسته سرمایه‌گذاران را نسبت به رشد درآمدهای آتی در سال‌های آینده متقاعد کند که همین مساله به صورت افت P/E سهام شرکت ( و به طور کلی سهام خودرویی) نسبت به P/E متوسط بازار منعکس شده است. اما به عنوان یک احتمال می‌توان گفت با توجه به افت قیمت‌های جهانی مواد خام، در حال حاضر شرایط دستخوش تغییراتی به نفع سایپا شده که در صورت تداوم وضعیت کنونی می‌تواند علاوه بر بهبود نسبت‌های بازدهی، انتظارات سرمایه‌گذاران از سودآوری آتی شرکت را تعدیل کند و موجبات افزایش نسبی P/E «خساپا» را در میان مدت فراهم نماید. البته با توجه به متغیرهای گوناگونی که بازار خودرو را در شرایط فعلی تحت تاثیر قرار داده‌اند (نظیر مساله بنزین، اشباع نسبی بازار، کمبود برخی قطعات اولیه وارداتی و...)، پیش‌بینی اخیر بیشتر جنبه گمانه‌زنی دارد.