ارزآوری ۷۵ میلیون دلاری، تامل در فروش سنگ‌آهن

کیوان جعفری طهرانی

گروه بورس جهانی- پیش‌بینی‌ها در ماه‌های اخیر در مورد کاهش دوباره قیمت سنگ آهن به واقعیت پیوست. نگارنده این مطلب معتقد است که هنوز نیز تا کف ۲۰ دلار امکان کاهش قیمت سنگ‌آهن تا اوایل ماه اکتبر (نیمه مهرماه ۹۱) وجود دارد. چالش پکن جهت حفظ حضورفعال در بازار فولاد و سنگ آهن: شواهد همگی گویای یک موضوع مهم هستند که خود چین نیز از این روند تزلزل اقتصادی زیاد خشنود نیست، چراکه برای بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده فولاد در جهان افت دارد که از سیاست‌های بازار که طی یک دهه گذشته در رشد اقتصادی این کشور سهم بسزایی داشته عقب نشیند و اهرم فشار خود (فروش فولاد و خرید سنگ آهن) را از دست بدهد. پکن هم اکنون از سیاست‌های انقباضی که در طول چند ماه گذشته اتخاذ شده، زیان دیده و این امر گویای عقب‌نشینی چین از جایگاه فعلی است که طی یک دهه ایجاد شده است، لذا این اتفاق به هیچ وجه یکباره مقدور نبوده و باید به صورت بطئی و در طول یک الی دو سال صورت پذیرد.

بازار مصرف فولاد چین: در چین عمر مفید سازه‌های فلزی حدود هفت سال (بسته به استان‌های مختلف با اندکی تفاوت) تعیین شده است که این امر باعث شده چین به بزرگ‌ترین بازار مصرف فولاد دریک دهه گذشته تبدیل شود. هر چند که سازه‌های فلزی قدیمی‌نیز بعد از تخریب امکان بازیافت به عنوان آهن قراضه در پروسه تولید فولاد را دارند. در طول نیمه اول سال ۲۰۱۲ نرخ مسکن به شدت در چین افت کرد که همین امر باعث کاهش مصرف فولاد شد؛ هر چند که در دو ماه گذشته بازار مسکن اندکی رشد نشان داده است.

تولید فولاد و سنگ آهن در چین: با این بازار خراب هنوز چین به ظرفیت تولید روزانه۸/۱ تا ۲ میلیون تن فولاد خود ادامه می‌دهد به امید اینکه بازار در ۳ ماهه چهارم سال ۲۰۱۲ رونق بگیرد که خواهد گرفت.

با ادامه این روند تولید، موجودی دپو‌های سنگ آهن در بنادر چین کاهش خواهند یافت، که این خود خبر خوبی است؛ هر چند که وضعیت دپو سنگ آهن در معادن داخلی چین معکوس بوده و مقادیر متنابهی موجودی آن است. معادن سنگ‌آهن چین به علت عیارFe پایین که حدود ۲۰درصد است، از سه ماه گذشته، به علت سقوط قیمت سنگ آهن که از۳ سال پیش (دسامبر سال ۲۰۰۹) بی سابقه بوده است عملا با ضرر شدید مواجه شده‌اند و خرید از آنها از سوی فولادسازان داخلی توجیه اقتصادی ندارد و ادامه واردات آن از ۸۰۰۰ مایل دریایی دورتر از برزیل و ۶۰۰۰ مایل دریایی دورتر از استرالیا و همچنین ۶۵۰۰ مایل دریایی دورتر از ایران را توجیه می‌کند. در این راستا پکن جهت حمایت از معادن داخلی خود درصدد افزایش قیمت سنگ آهن به سطح تنی ۱۲۰ دلار است تا با افزایش نرخ سنگ آهن، خرید فولاد‌سازان از معادن داخلی و مخلوط کردن آن با بارهای وارداتی توجیه اقتصادی داشته باشد.

پیش‌بینی بازار سنگ‌آهن وارداتی چین در کوتاه مدت: با شواهد فوق پیش‌بینی می‌شود بعد از اتمام تعطیلات ماه اکتبر در چین (نیمه دوم مهرماه)، قیمت سنگ‌آهن نرخ صعودی خود را شروع کرده و به تدریج به نرخ حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ دلار در تن تحویل بنادر چین برای عیار ۶۱-۶۲ درصد برسد که با مقایسه با نرخ قبل حداقل ۳۰-۲۵ دلار افزایش قیمت خواهد داشت.

پیش‌بینی بازار سنگ‌آهن وارداتی چین در میان مدت: چنین پیش‌بینی می‌شود که با شروع فعالیت دولت مرکزی جدید در پکن از اواخر سال جاری میلادی، دوباره با رکود بازار سنگ آهن مواجه شویم. پس بهتر است از هم اکنون عزم را جزم کرده و آمادگی لازم برای رکود بازارسنگ آهن از اواخر آذر و اوایل دی ماه ۹۱ را داشته باشیم.

تحلیل وضعیت بازار فعلی سنگ آهن ایران: به طور متوسط هر سه ماه حدود ۵/۴ میلیون تن سنگ آهن مازاد بر مصرف داخلی (مازاد بر مصرف فولاد سازان داخلی) ازمعادن دولتی و خصوصی ایران به مقصد چین صادر می‌شود که در طول سه ماه گذشته و به علت سقوط فاحش نرخ سنگ آهن فقط حدود ۵/۱ میلیون تن صادرات از ایران صورت پذیرفته است. به عبارت دیگر هم اکنون بالغ بر سه میلیون تن سنگ‌آهن مازاد بر مصرف داخلی در دپو‌های معادن مختلف دولتی و خصوصی و هم چنین بنادر صادراتی ایران (بندرعباس و بندر امام خمینی) موجود است.

پیشنهاد به صادرکنندگان سنگ‌آهن: به تمامی صادرکنندگان سنگ‌آهن ایران پیشنهاد می‌شود نسبت به فروش سنگ‌آهن موجود خود در معادن یا بنادر با قیمت فعلی و حتی به علت مشکلات مالی زیر قیمت بازار خودداری کنند و با اندکی صبر و تامل تا نیمه مهر ماه منتظر افزایش قیمت جهانی سنگ‌آهن باشند. با این کار امکان صادرات حدود سه میلیون تن سنگ‌آهن موجود با قیمتی حدود ۲۵ دلار به ازای هر تن بالاتر مقدور می‌باشد که صرفه‌جویی ارزی بالغ بر ۶۰-۵۰ میلیون دلار برای کشور به ارمغان خواهد آورد.